Trzydziesty Piąty Dzień Pański: II przykazanie

utworzone przez | sie 29, 2026 | Teologia systematyczna

Katechizm Heidelberski

Pytanie 96

Jakie jest Boże żądanie zawarte w drugim przykazaniu?

Bóg żąda, abyśmy nie tworzyli sobie żadnych Jego wizerunków [5 Mojż. 4:15-19; Izaj. 40:18-25; Dzieje. 17:29; Rzym. 1:23, 25] i nie oddawali Mu czci inaczej, jak tylko zgodnie z tym, co sam w swoim Słowie nakazał [3 Mojż. 10:1-7; 5 Mojż. 12:30; 1 Sam. 15:22-23; Mat. 15:9; Jan 4:23-24].

Pytanie 97

Czy zatem nie należy wykonywać żadnych obrazów?

Boga ani nie można, ani nie wolno ukazywać za pomocą wizerunków. Jeśli natomiast chodzi o stworzenia, można je wprawdzie wyobrażać, ale Bóg zabrania wykonywania i posiadania ich obrazów, jeśliby miały one stać się przedmiotem czci albo gdyby za ich pośrednictwem Jemu chciano oddawać cześć [2 Mojż. 34:13-14, 17; 4 Mojż. 33:52; 2 Król. 18:4-5; Izaj. 40:25].
.

Pytanie 98

Czy nie można by jednak tolerować w kościołach obrazów, które spełniałyby rolę „książek dla ludu”?

Nie, gdyż nie jesteśmy mądrzejsi od Boga, a On chce, by Jego lud nauczano nie za pomocą niemych bożków [Jer. 10:8; Hab. 2:18-20], lecz żywym głoszeniem Jego Słowa [Rzym. 10:14-15, 17; 2 Tym. 3:16-17; 2 Piotra 1:19].
.

Konfesja Belgijska

Artykuł VII

Wystarczalność Pisma Świętego jako jedynego autorytetu w sprawach wiary

Wierzymy, że to Pismo Święte zawiera całą wolę Bożą i że odpowiednio naucza wszystkiego, co jest potrzebne człowiekowi do zbawienia [1]. Skoro dokładnie opisuje sposób, w jaki powinniśmy czcić Boga, nie wolno nikomu, choćby był nawet Apostołem, nauczać odmiennie [2] do nauki Pisma – choćby to był nawet anioł z nieba, jak powiedział Apostoł Paweł [3]. Skoro zakazano dodawania lub ujmowania treści Bożego Słowa [4], zatem nauki w nim zawarte są doskonałe i kompletne pod każdym względem.

Nie możemy też przyznać żadnym ludzkim pismom, choćby ich autorzy byli najbardziej pobożni, podobnego znaczenia co Pismu Świętemu [5]. Nie możemy też uznać żadnego zwyczaju, opinii większości, spuścizny starożytności albo dziedzictwa czasu i ludzkości bądź soborów, dekretów lub ustaw na równi z prawdą Bożą [6], gdyż jest ona ponad wszystkim i ponieważ każdy człowiek jest ze swej natury kłamcą [7] – marniejszym niż sama marność. Dlatego kategorycznie odrzucamy wszystko to, co nie zgadza się z tym nieomylnym standardem [8], jak nas pouczają Apostołowie: badajcie duchy, czy są z Boga [9]. I na innym miejscu: Jeżeli ktoś przychodzi do was i nie przynosi tej nauki, nie przyjmujcie go do domu [10].

[1] Rzym. 15:4; Jan 4:25; 2 Tym. 3:15-17; 1 Piotra 1:1; Prz. 30:5; Obj. 22:18; Jan 15:15; Dzieje. 2:27
[2] 1 Piotra 4:11; 1 Kor. 15:2-3; 2 Tym. 3:14; 1 Tym. 1:3; 2 Jana 10
[3] Gal. 1:8-9; 1 Kor. 15:2; Dzieje. 26:22; Rzym. 15:4; 1 Piotra 4:11; 2 Tym. 3:14
[4] 5 Mojż. 12:32; Prz. 30:6; Obj. 22:18; Jan 4:25; Gal. 3:15
[5] Mat. 15:3; 17:5; Marek 7:7, 9; Izaj. 1:12; 1 Kor. 2:4
[6] Izaj. 1:12; Rzym. 3:4; 2 Tym. 4:3-4
[7] Psalm 62:9
[8] Izaj. 8:20; Gal. 6:16; 1 Kor. 3:11; 2 Tes. 2:2
[9] 1 Jana 4:1
[10] 2 Jana 10

Artykuł XXXII

Porządek i dyscyplina w Kościele

Tymczasem wierzymy, że chociaż pożytecznym i korzystnym jest, aby ci, którzy zarządzają Kościołem sami wyznaczali i ustanawiali pewne rozporządzenia dla dobra Kościoła, to jednak powinni oni rozmyślnie dołożyć wszelkich starań, by nie oddalić się od ustanowień Chrystusa, naszego jedynego Pana [1]. Dlatego też odrzucamy wszelkie wymysły ludzi i wszelkie prawa, które człowiek wprowadza do służby Bożej, jako wiążące i zniewalające w jakikolwiek sposób sumienie [2]. Uznajemy jedynie to, co może posilać i podtrzymywać zgodę i jedność, a także co może utrzymać człowieka w posłuszeństwie Bogu. Dlatego też konieczna jest ekskomunika lub kościelna dyscyplina zgodnie z Bożym Słowem [3] wraz ze wszystkim, co się z tym wiąże.

[1] Kol. 2:6-7
[2] 1 Kor. 7:23; Mat. 15:9; Izaj. 29:13; Gal. 5:1; Rzym. 16:17-18; Dzieje 15:10
[3] Mat. 18:17; 1 Kor. 5:5; 1 Tym. 1:20

Kanony z Dort

Rozdział 3/4.17

Tak jak wszechmocne działanie Boga, które On sprawuje i wspiera w nas nasze naturalne życie nie wyklucza, lecz wymaga korzystania ze środków, jakie w swym nieskończonym miłosierdziu i dobroci wybrał Bóg, by przez nie wpływać na nas, tak i wspomniane wcześniej nadnaturalne działanie Boga, poprzez które jesteśmy odrodzeni w żaden sposób nie wyklucza ani nie usuwa wykorzystania Ewangelii, którą najmądrzejszy Bóg polecił, by była nasieniem odrodzenia i pokarmem duszy.

Dlatego też, jak Apostołowie i nauczyciele, którzy po nich nastali, pobożnie nauczali lud o tej łasce Bożej, ku Jego chwale i ku poniżeniu wszelkiej pychy, a jednocześnie nie porzucając pod wpływem Słowa sakramentów i dyscypliny, lecz zachowując je poprzez święte napomnienia Ewangelii, tak i teraz ci, którzy udzielają bądź otrzymują pouczenie w Kościele powinni być dalecy od myślenia i kuszenia Boga poprzez rozgraniczanie tego, co On w swym upodobaniu połączył razem w najgłębszy sposób. Gdyż łaska jest okazywana poprzez napomnienia, a z im większą gotowością wykonujemy nasze obowiązki, tym wyraźniej zazwyczaj objawia się łaska Boża działająca w nas, i tym bardziej bezpośrednio rozwija się dzieło Tego, któremu jedynie należy się na zawsze wszelka chwała, zarówno za środki jak i za ich zbawczy owoc i wystarczalność. Amen.
.

Rozdział 5.14

Jak upodobało się Bogu, aby przez zwiastowanie Ewangelii rozpocząć to dzieło łaski w nas, tak i podtrzymuje, kontynuuje i doskonali je w nas poprzez słuchanie i czytanie Słowa, przez rozważanie Słowa i przez napomnienia, groźby, oraz obietnice a także przez korzystanie z sakramentów.
.

Standardy Westminsterskie

Konfesja Westminsterska

Rozdział 20 Wolność chrześcijańska i wolność sumienia

II. Jedynie Bóg jest Panem sumienia. On uwalnia je od wszelkich obowiązków uznania lub posłuszeństwa względem jakichkolwiek ludzkich doktryn czy wymagań, które w jakimkolwiek sensie stoją w sprzeczności z Jego Słowem lub nie są w nim zawarte. Co więcej, wiara i posłuszeństwo takim doktrynom są równoznaczne ze zdradą prawdziwej wolności sumienia. Jest to wbrew rozumowi i oznacza jedynie zniszczenie wolności sumienia, gdy ludzie domagają się od swoich bliźnich bezwzględnej wiary, tzn. absolutnego i ślepego posłuszeństwa.

Większy Katechizm Westminsterski

Pytanie 107. Jak brzmi drugie przykazanie?

Drugie przykazanie brzmi:

Nie będziesz czynił sobie żadnego rzeźbionego posągu ani żadnej podobizny czegokolwiek, co jest w górze na niebie, co jest nisko na ziemi ani co jest w wodach pod ziemią. Nie będziesz oddawał im pokłonu ani nie będziesz im służył, bo ja jestem PAN, twój Bóg, Bóg zazdrosny, nawiedzający nieprawość ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia tych, którzy mnie nienawidzą; A okazujący miłosierdzie tysiącom tych, którzy mnie miłują i strzegą moich przykazań.

Pytanie 108. Jakie powinności nałożone są na nas w drugim przykazaniu?

Powinnościami nałożonymi na nas w drugim przykazaniu są: przyjmowanie, przestrzeganie i zachowywanie w czystości i w pełni wszelkiego religijnego kultu oraz wszystkich ustanowień, które Bóg przykazał w swoim Słowie; a w szczególności modlitwy i dziękczynienia w imieniu Chrystusa; czytania, głoszenia i słuchania Słowa; udzielania i przyjmowania sakramentów; zarządzania Kościołem i dyscypliny kościelnej; służby i jej utrzymywania; religijnego poszczenia; przysięgania w imię Boże, ślubowania Bogu. A także okazywanie dezaprobaty, wstrętu i sprzeciwianie się fałszywemu kultowi i, zgodnie z pozycją i powołaniem każdego, pozbywanie się fałszywego kultu oraz wszelkich znaków bałwochwalstwa.

Pytanie 109. Jakie grzechy są zakazane w drugim przykazaniu?

Grzechami zakazanymi w drugim przykazaniu są: wszelkie wymyślanie, doradzanie, nakazywanie, praktykowanie i aprobowanie w jakikolwiek sposób kultu religijnego nieustanowionego przez samego Boga; czynienie wszelkiego wizerunku Boga – wszystkich lub którejkolwiek z trzech osób, zarówno wewnętrznie we własnym umyśle, jak i zewnętrznie w formie jakiegokolwiek obrazu i podobizny dowolnego stworzenia; wszelkie oddawanie takiemu wizerunkowi czci lub Bogu w nim albo poprzez niego; czynienie wizerunków fałszywych bóstw i oddawanie im czci lub otaczanie ich kultem; wszelkie zabobonne pomysły, które zanieczyszczają kult Boga, dodają do niego lub odejmują od niego, zarówno rzeczy wymyślone i wprowadzone przez nas samych, jak i przyjęte od innych w formie tradycji, choćby w imię ich starożytności, obyczaju, pobożności, dobrych intencji lub innych pretekstów; symonia, świętokradztwo; wszelkie zaniedbanie, lekceważenie, przeszkadzanie i sprzeciwianie się kultowi i ustanowieniom, które Bóg wyznaczył.

Pytanie 110. Jakie uzasadnienia są dołączone do drugiego przykazania, aby je wzmocnić?

Uzasadnienia dołączone do drugiego przykazania, aby je wzmocnić, są zawarte w następujących słowach: „ bo ja jestem PAN, twój Bóg, Bóg zazdrosny, nawiedzający nieprawość ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia tych, którzy mnie nienawidzą; A okazujący miłosierdzie tysiącom tych, którzy mnie miłują i strzegą moich przykazań.”. Oprócz Bożej suwerenności nad nami i tego, że jesteśmy jego własnością, uzasadnieniami tego przykazania są także jego wielka żarliwość dla swojego kultu i zapalczywy gniew przeciwko wszelkiemu fałszywemu kultowi, który jest duchowym wszeteczeństwem; uznanie tych, którzy łamią to przykazanie, za nienawidzących go, zagrożenie im karą na kilka pokoleń oraz uznanie zachowujących to przykazanie za miłujących go i przestrzegających jego przykazań oraz obiecanie im łaski przez wiele pokoleń.

Mniejszy Katechizm Westminsterski

Pytanie 50: Czego wymaga Drugie Przykazanie?

Drugie Przykazanie wymaga przyjęcia, przestrzegania i zachowania w czystości i całości wszelką religijną cześć i obrządki, które Bóg zalecił w swoim Słowie. 5 Mojż. 32:46; Mat. 28:20; 5 Mojż. 12:32

Pytanie 51: Czego zabrania Drugie Przykazanie?

Drugie Przykazanie zabrania oddawania Bogu czci przez obrazy albo w jakikolwiek inny sposób nieustanowiony w Jego Słowie. 5 Mojż. 4:15-16; Mat. 15:9; Kol. 2:18

Pytanie 52: Jakie jest uzasadnienie Drugiego Przykazania?

Uzasadnieniem Drugiego Przykazania jest Boża suwerenność nad nami, stosowność Jego roszczeń w stosunku do nas oraz Jego gorliwość o własną cześć. Psalm 95:3; 2 Mojż. 34:14

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email