Wstęp do studium dogmatyki, część 1

Precedens

Dzieje 16:4 A gdy chodzili po miastach, przekazywali im nakazy (δόγματα dogmata) ustanowione przez apostołów i starszych w Jerozolimie, których mieli przestrzegać.

Od wieków Kościół podejmował usilne starania na rzecz usystematyzowania biblijnej teologii i to w konkretnym celu. Słowo Boże zawiera w sobie doktrynę, która musi zostać z niego wydobyta przez właściwą egzegezę, jednakże sam ten proces nie jest ostatecznym dziełem teologa. Doktryna Pisma Świętego często może być kwestionowana przez niedouczonego lub złośliwego teologa, próbującego narzucić swoje subiektywne zrozumienie Pisma. Tak było w przypadku Kościoła w Rzymie, gdzie najwyraźniej niektórzy mąciciele, głosząc własną interpretację Słowa Bożego prowadzili do schizmy.

Rzym. 16:17 A proszę was, bracia, abyście wypatrywali tych, którzy powodują rozłamy i zgorszenia przeciwko tej nauce (διδαχὴν didache – doktrynie), którą przyjęliście; unikajcie ich.

Jakże często możemy usłyszeć pełen pychy głos schizmatyka:

Jestem zainteresowany wyłącznie Słowem Boga czyli Biblią. Dlatego czytam ją od wielu lat i zawsze proszę Boga aby Duch Święty podczas czytania wprowadzał mnie w prawdę Bożą. Nic więcej nie potrzebuję. Nie dbam o Lutra, nie interesuje mnie Kalwin, lekceważę Konfesjami i postanowieniami Soborów.

Schizmatyk wydaje się gorliwy ale na polu teologicznym jest i działa sam. Nie dba o spuściznę Kościoła, nie dba o historię oświecenia Ducha, który działa przecież w Kościele tak samo przez wszystkie wieki, nie dba o jedność w pokoleniowe przekazywanie doktryny, nie zwraca uwagi na nic, poza samym sobą czyniąc się w ten sposób ostateczną wyrocznią interpretacji Słowa Najwyższego Boga.

2 Tym. 2:2 A co słyszałeś ode mnie wobec wielu świadków, to powierz wiernym ludziom, którzy będą zdolni nauczać także innych.

Joel 1:3 Opowiadajcie o tym swoim synom, a wasi synowie niech opowiedzą swoim synom, a ich synowie przyszłemu pokoleniu.

Jer. 6:16 Tak mówi PAN: Stańcie na drogach, spójrzcie i pytajcie o stare ścieżki, gdzie jest ta dobra droga – i idźcie nią, a znajdziecie odpoczynek dla waszej duszy. Lecz powiedzieli: Nie pójdziemy.

1 Kor. 1:10 Proszę więc was, bracia, przez imię naszego Pana Jezusa Chrystusa, żebyście wszyscy to samo mówili i żeby nie było wśród was rozłamów, ale abyście byli zespoleni jednakowym umysłem i jednakowym zdaniem.

W jaki sposób okiełznać dzikie i fantastyczne nieraz interpretacje kultystów i fanatyków, tak, aby Kościół Chrystusa został należycie przed nimi zabezpieczony? Odpowiedzią na to jest dogmat.

(więcej…)

Trzydziesty Drugi Dzień Pański: Uświęcenie

Katechizm Heidelberski

Pytanie 86

Dlaczego musimy spełniać jeszcze dobre uczynki, skoro już zostaliśmy wyzwoleni z niedoli i to bez żadnej własnej zasługi, tylko przez łaskę Jezusa Chrystusa?

Jezus Chrystus, odkupiwszy nas swoją krwią, odnawia nas przez Ducha Świętego na swoje podobieństwo. Dlatego całym naszym postępowaniem okazujemy Bogu wdzięczność za Jego dobrodziejstwa [Rzym. 6:13; 12:1-2; 1 Piotra 2:5-10] i oddajemy Mu chwałę [Mat. 5:16; 1 Kor. 6:19-20]. Ponadto upewniamy się w wierze widząc owoce, jakie ona przynosi [Mat. 7:17-18; Gal. 5:22-24; 2 Piotra 1:10-11], a także chwalebnym przykładem pozyskujemy innych ludzi (bliźnich) dla Chrystusa [Mat. 5:14-16; Rzym. 14:17-19; 1 Piotra 2:12; 3:1-2].

(więcej…)

Trzydziesty Dzień Pański: Godność Wieczerzy

Katechizm Heidelberski

Pytanie 80

Na czym polega różnica między Wieczerzą Pańską a Mszą katolicką?

Wieczerza Pańska jest zapewnieniem o całkowitym odpuszczeniu naszych grzechów dzięki ofierze Jezusa, jaką On sam – raz jeden i raz na zawsze – złożył na krzyżu [Hebr. 7:26-27; 9:12, 25-28; 10:10, 12-14, 19-22].

Ponadto zapewnia ona o tym, że dzięki Duchowi Świętemu zostajemy wszczepieni w Jezusa Chrystusa [1 Kor. 6:17; 10:16-17; 12:13; Rzym. 6:5; 11:24], który w ciele swoim przebywa teraz w niebiesiech, po prawicy Ojca [Jan 20:17; Dzieje. 7:55-56; Hebr. 1:3; 8:1], i chce, abyśmy Go – jako takiego – wielbili [Jan 4:21-24; Filip. 3:20; Kol. 3:1; 1 Tes. 1:10].

Tymczasem według (nauki o) mszy, żywi i umarli dostępują odpuszczenia grzechów przez mękę Chrystusową, jeśli Chrystus jest jeszcze codziennie ofiarowywany za nich przez kapłanów. Ponadto zaś – będąc cieleśnie obecny pod postacią chleba i wina – w nich też powinien być uwielbiany. Msza (tak pojmowana) jest więc w gruncie rzeczy zaprzeczeniem jednorazowej ofiary i męki Jezusa Chrystusa i godnym potępienia bałwochwalstwem.

(więcej…)

Dwudziesty Dziewiąty Dzień Pański: Elementy Wieczerzy Pańskiej

Katechizm Heidelberski

Pytanie 78

Czy chleb i wino stają się rzeczywistym ciałem i krwią Jezusa Chrystusa?

Nie. Jak podczas Chrztu woda nie zmienia się w krew Jezusa Chrystusa i sama nie oczyszcza nas z grzechów, lecz pozostaje jedynie znakiem i zapewnieniem danym od Boga [Efez. 5:26; Tyt. 3:5; 1 Piotra 3:21], tak i chleb poświęcony podczas Wieczerzy nie staje się ciałem Chrystusa [Mat. 26:26-29], chociaż zgodnie z naturą sakramentów i ich sprawowaniem [1 Mojż. 17:10-11; 2 Mojż. 12:11, 13; 1 Kor. 10:3-4; 1 Piotra 3:21] nazywany jest ciałem Chrystusowym [1 Kor. 10:16-17; 11:26-29].

(więcej…)

Dwudziesty Ósmy Dzień Pański: Wieczerza Pańska

Katechizm Heidelberski

Pytanie 75

Dlaczego Wieczerza Pańska ma ci przypominać, pieczętować i jednocześnie upewniać cię, że masz swój udział w jedynej ofierze krzyżowej Jezusa Chrystusa i we wszystkich Jego darach?

Dlatego, że sam Jezus Chrystus nakazał mi – podobnie jak wszystkim wierzącym – jeść łamany chleb i pić z kielicha na Jego pamiątkę. [Mat. 26:26-28; Marek 14:22-24; Łuk. 22:19-20; Jan 6:54-55; 1 Kor. 10:16; 1 Kor. 11:23-25]

Zapewnił przy tym, że:

– Jego ciało było ofiarowane i łamane na krzyżu, a krew przelana za mnie w sposób tak rzeczywisty, jak rzeczywiście na moich oczach łamany jest dla mnie chleb i podawany Jego kielich.

– On w sposób tak rzeczywisty karmi i poi moją duszę swoim ukrzyżowanym ciałem i przelaną krwią, abym żył wiecznie, jak rzeczywiście z rąk sługi Bożego otrzymuję i materialnie spożywam chleb i kielich Pański – dane mi jako niezawodne znaki ciała i krwi Chrystusa.

(więcej…)

Dwudziesty Szósty Dzień Pański: Chrzest i odpuszczenie grzechów

Katechizm Heidelberski

Pytanie 69

Dlaczego Chrzest Święty ma ci przypominać i zarazem upewnić cię w tym, że jedna ofiara Jezusa Chrystusa dokonała się dla ciebie?

Dlatego, że sam Jezus Chrystus ustanowił tę zewnętrzną kąpiel [Mat. 28:19], obiecując jednocześnie, że krew Jego i Duch w sposób równie rzeczywisty obmywają duszę moją ze wszelkich nieczystości , tzn. z grzechów, jak woda, która usuwa brud z ciała, obmywa mnie zewnętrznie. [Mat. 3:11; Marek 16:16; Jan 1:33; Dzieje 2:38; Rzym. 6:3, 4; 1 Piotra 3:21; 1 Jana 1:7]

(więcej…)

Dwudziesty Piąty Dzień Pański: Sakramenty

Katechizm Heidelberski

Pytanie 65

Skąd się bierze taka wiara, dzięki której należymy do Chrystusa i korzystamy ze wszystkich Jego dobrodziejstw?

Budzi ją w naszych sercach Duch Święty [Jan 3:5; 1 Kor. 2:10-14; Efez. 2:8; Filip. 1:29] przez głoszenie Ewangelii Świętej [Rzym. 10:17; 1 Piotra 1:22-25] i potwierdza przez przyjmowanie sakramentów. [Mat. 28:19-20; 1 Kor. 10:16; 1 Kor. 11:26-28]

(więcej…)

Boża łaska

Stary Testament

4 Mojż. 6:25 Niech PAN rozjaśni nad tobą swoje oblicze i niech ci będzie łaskawy;

Jako Święty, Bóg jest łaskawy. Termin „łaska”, występujący w Piśmie Świętym, ma wiele różnych konotacji. Jego podstawowym pojęciem, z którego można łatwo wyprowadzić wszystkie inne znaczenia, jest wdzięk, przyjemność lub atrakcyjność. Hebrajskie słowo חֵ֥ן ḥên – łaska pochodzi od czasownika חָנַן hahan, który oznacza „skłonić” i, w piel [hebr. „czasie”], oznacza „uczynić pięknym, przyjemnym, łaskawym”. Rzeczownik ten występuje w Księdze Przysłów

Przysłów 22:11 Kto kocha czystość serca, tego wdzięk (חֵ֥ן henwarg sprawi, że król będzie jego przyjacielem.

Ten fragment jest znaczący, ponieważ łaska w tym fragmencie ewidentnie oznacza przyjemność. Człowiek czystego serca mówi miłe słowa; jego mowa jest pełna wdzięku, dlatego król z radością go ma w pobliżu i z nim rozmawia. Ale fragment ten informuje nas również, że ta przyjemność i wdzięk mowy nie są powierzchownym pięknem, nie są przyjemnością pochlebstwa, lecz atrakcyjnością i wdziękiem etycznej dobroci i czystości. „Wdzięk warg” ma swoje korzenie w czystości serca. Etycznie czysta mowa jest prawdziwie pełna wdzięku. Podobnie w Psalmie 45

Psalm 45:2 Ty jesteś najpiękniejszym z synów ludzkich; wdzięk (חֵ֭ן hen) rozlał się na twoich wargach, dlatego Bóg pobłogosławił cię na wieki.

Również tutaj „łaska” jest użyta do określenia atrakcyjności i piękna mowy zakorzenionych w etycznej dobroci. W Księdze Przysłów 31 słowo to jest używane do określenia zewnętrznego wdzięku i piękna cielesnej formy, która sama w sobie jest próżna.

Przysłów 31:30 Wdzięk(הַ֭חֵן hahenjest zwodniczy i piękność próżna, lecz kobieta, która się boi PANA, jest godna pochwały.

(więcej…)

Dwudziesty Czwarty Dzień Pański: Dobre uczynki

Katechizm Heidelberski

Pytanie 62

Dlaczego jednak nasze dobre uczynki nie mogą choćby w części usprawiedliwić nas przed Bogiem?

Sprawiedliwość, która mogłaby się ostać przed sądem, musiałaby być w pełni doskonała, całkowicie zgodna z Prawem Bożym [5 Mojż. 27:26; Gal. 3:10]. Tymczasem nawet najlepsze uczynki w tym życiu są zawsze niedoskonałe i skażone grzechem. [Izaj. 64:6; Rzym. 3:23]

(więcej…)

Szkockie Wyznanie Wiary z 1560 roku

Dokument Sześciu Janów

Filip. 1:27 Tylko postępujcie jak przystoi na ewangelię Chrystusa, abym czy przyjdę i zobaczę was, czy nie przyjdę, słyszał o was, że trwacie w jednym duchu, jednomyślnie walcząc o wiarę ewangelii;

Szkockie Wyznanie Wiary z 1560 roku spisane zostało przez sześciu przywódców Reformacji Protestanckiej w Szkocji. Tekst Wyznania Wiary był pierwszym podrzędnym standardem dla Kościoła protestanckiego w Szkocji. Wraz z Księgą Dyscypliny i Księgą Porządku Powszechnego, jest on uważany za dokument formacyjny dla Kościoła Szkocji w tamtym czasie [1].

W sierpniu 1560 roku Parlament Szkocji zgodził się na reformę religii w kraju. Aby umożliwić mu podjęcie decyzji, jaka będzie Wiara Reformowana, w celu przygotowania Wyznania Wiary  ustanowił Johna Knoxa nadzorcą nad „Sześcioma Janami” [2]

  • Johnem Winramem
    ,
  • Johnem Spottiswoodem
    ,
  • Johnem Willockiem
    ,
  • Johnem Douglasem i
    .
  • Johnem Rowem,

Konfesja powstała w ciągu czterech dni. 25 rozdziałów Wyznania Wiary przedstawia współczesne wyznanie wiary chrześcijańskiej, tak jak rozumieli ją zwolennicy Jana Kalwina za jego życia. Chociaż Wyznanie Wiary i towarzyszące mu dokumenty były owocem wspólnego wysiłku Sześciu Janów, jego autorstwo przypisuje się zazwyczaj Johnowi Knoxowi.

Chociaż Parlament zatwierdził Wyznanie Wiary 27 sierpnia 1560 r .[3], działając poza postanowieniami Traktatu Edynburskiego, Maria Stuart, katoliczka i morderczyni Protestantów, odmówiła zgody, a Wyznanie Wiary zostało zatwierdzone przez monarchę dopiero w 1567 r., po obaleniu Krwawej Marii [4]. Konfesja pozostała oficjalnym Wyznaniem Wiary Kościoła Szkocji do czasu zastąpienia go Westminsterskim Wyznaniem Wiary 27 sierpnia 1647 r. Jednakże samo Wyznanie Wiary rozpoczyna się od stwierdzenia, że ​​Parlament

„uznaje i zatwierdza [Konfesję] jako zdrową doktrynę opartą na nieomylnej prawdzie słowa Bożego”;

Zatem, choć zmiany w społeczeństwach mogły zmniejszyć jego znaczenie, wierzący uważają, że autorytet jego stwierdzeń nie wynika z aprobaty parlamentu, lecz, jak samo głosi, z

„nieomylnej prawdy słowa Bożego”.

W 1967 roku Konfesja została włączona do Księgi Wyznań Zjednoczonego Kościoła Prezbiteriańskiego w USA, obok różnych innych standardów wyznaniowych, i nadal znajduje się w obecnej Księdze Wyznań Kościoła Prezbiteriańskiego (USA).

Jako Ustawa o ratyfikacji Wyznania Wiary z 1560 r., Konfesja pozostaje częścią prawa szkockiego. [5]

(więcej…)

Dwudziesty Drugi Dzień Pański: Zmartwychwstanie i wieczne życie

Katechizm Heidelberski

Pytanie 57

Jaką pociechę czerpiesz z wiary w „ciała zmartwychwstanie”?

Taką, że gdy zakończę tutaj życie, nie tylko dusza moja wzięta będzie natychmiast do Jezusa Chrystusa, jako do swej Głowy [Łuk. 16:22; 23:43; Filip. 1:21-23; 2 Kor. 5:1], ale także moje ciało zmartwychwstałe dzięki mocy Chrystusowej, na nowo połączy się z duszą i upodobni do pełnego chwały ciała Jezusa Chrystusa. [Hiob 19:25-26; 1 Kor. 15:20, 42-46, 53-54; Filip. 3:21; 1 Jana 3:2]

(więcej…)

Dwudziesty Pierwszy Dzień Pański: Kościół i społeczność świętych

Katechizm Heidelberski

Pytanie 54

Jak rozumiesz słowa: „wierzę w święty Kościół powszechny”?

Słowami tymi wyrażam wiarę w to, że Syn Boży [Jan 10:11; Dzieje 20:28; Efez. 4:11-13; Kol. 1:18] od początku aż do końca świata [Izaj. 59:21; 1 Kor. 11:26] wybiera spośród całej ludzkości [1 Mojż. 26:4; Obj. 5:9] swój Kościół [Psalm 129:1-5; Mat. 16:18; Jan 10:28-30] i przeznacza go do wiecznego życia [Rzym. 8:29; Efez. 1:3-14]; Duchem swym i Słowem gromadzi go [Rzym. 1:16; 10:14-16; Efez. 5:26], chroni i utrzymuje w jedności prawdziwej wiary. [Dzieje 2:42-47; Dzieje 4:32-33; Efez. 4:1-6] Wierzę również, że i ja [1 Jana 3:14, 19-21] jestem tego Kościoła żywym członkiem i pozostanę na zawsze [Psalm 23:6; Jan 10:27-28; 1 Kor. 1:4-9; 1 Piotra 1:3-5]

(więcej…)

Wszechczasowość Boga, część 2

Wszechczasowość a ponadczasowość

Obj. 22:13 Ja jestem Alfa i Omega, początek i koniec, pierwszy i ostatni.

Koncepcja boskiej wszechczasowości ma kilka zalet w porównaniu z terminologią ponadczasowości/bezczasowości.

  • Wszechczasowość jest bardziej spójna z terminologią wszechobecności, wszechwiedzy i wszechmocy.
    .
  • Wszechczasowość w bardziej oczywisty sposób łączy stosunek Boga do czasu z Jego wszechobecnością w przestrzeni.
    .
  • Wszechczasowość pozytywnie przypisuje Bogu moc i wolność zamiast negatywnie sugerować ograniczenie Boga, jak to czynią słowa „ponadczasowość” czy „ponadczasowy”.

Podejrzewam, że większość tych, którzy w przeszłości nazywali Boga „ponadczasowym”, zgodziłaby się z koncepcją wszechczasowości i nie miała na myśli, że Bóg jest w jakiś sposób ograniczony lub niezdolny do interwencji w czasie. W każdym razie wszechczasowość unika fałszywych zarzutów ze strony teistów temporalnych, którzy twierdzą, że jeśli Bóg nie jest czasowy, to nie może odpowiadać na modlitwy ani działać w historii).

Bóg interweniuje w sposób cudowny i opatrznościowy, bo On jest obecny w każdym czasie, nie będąc ograniczonym żadnym czasem. Rzeczywiście, wszechczasowość obejmuje jednocześnie transcendencję i immanencję Boga, podczas gdy ponadczasowość czy bezczasowość sugeruje transcendentnego, lecz nieingerującego Boga.

(więcej…)

Dwudziesty Dzień Pański: Posługa Ducha Świętego

Katechizm Heidelberski

Pytanie 53

Jak rozumiesz słowa „wierzę w Ducha Świętego”?

Po pierwsze, że jest On, wraz z Ojcem i Synem, prawdziwym i wiecznym Bogiem. [1 Mojż. 1:1-2; Mat. 28:19; Dzieje 5:3-4; 1 Kor. 3:16]

Po drugie, jest również mi dany [1 Kor. 6:19; 2 Kor. 1:21-22; Gal. 4:6; Efez. 1:13], abym przez prawdziwą wiarę mógł uczestniczyć w Chrystusie i wszystkich Jego dobrodziejstwach, [Gal. 3:13-14; 1 Piotra 1:2] aby mnie pocieszał [Jan 15:26; Dzieje 9:31]  i pozostał ze mną na zawsze.  [Jan 14:16; 1 Piotra.4:14; 1 Kor 6:17]

Pomocne terminy:

ἀρραβών arrabon zadatek (2 Kor. 1:22) – słowo pochodzi od hebrajskiego arabown; gwarancja, czyli część ceny zakupu lub majątku dana z góry jako zabezpieczenie reszty.

σφραγίζω sfragizo pieczęć (Efez. 1:13) – Od słowa sphragis; ostemplować (pieczęcią lub znakiem prywatnym) w celu zabezpieczenia lub zachowania.

(więcej…)

Wszechczasowość Boga, część 1

Bóg i czas

Psalm 90:2 Zanim zrodziły się góry, zanim ukształtowałeś ziemię i świat, od wieków na wieki ty jesteś Bogiem.

Ile lat ma Bóg? Jedną z popularnych odpowiedzi jest stwierdzenie, że Bóg jest nieskończenie stary. Jednak to nieprawda. Bóg nie ma wieku jako takiego, nawet nie ma wieku nieskończonego.

Jaka jest godzina dla Boga? Na świecie istnieją 24 strefy czasowe. W której z nich On przebywa? Określenie dokładnego czasu oznacza niezrozumienie, jaki jest Bóg.

Ateista niewątpliwie wykorzystałby takie zagadki dotyczące Boga i czasu oraz stwierdziłby, że Bóg nie może istnieć. Niektórzy wierzący mogliby odrzucić takie pytania jako ezoteryczne lub banalne. Jednak relacja Boga z czasem jest ważnym zagadnieniem teologicznym, z którym chrześcijanie zmagają się od czasów wczesnego Kościoła.

(więcej…)