Ciało i Krew Nowego Przymierza

Wprowadzenie

Pamiątka Wieczerzy Pańskiej została ustanowiona tuż po ostatniej wieczerzy paschalnej, na której Chrystus i Apostołowie spożyli baranka. Oba wydarzenia są zestawione ze sobą w sposób znamienny i typologiczny: Pascha jako typ wskazywała na Chrystusa.

• Baranek paschalny miał być bez skazy (2 Mojż. 12:5)
  .
• a krew zabitego baranka kropiąca drzwi domostwa chroniła rodzinę przed aniołem śmierci (2 Mojż. 12:7, 13).

To jasno odnosi się do Chrystusa, niewinnego, ofiarowanego za grzechy wybranych, którego krew chroni od śmierci wiecznego zatracenia (Dzieje 8:32; Hebr. 7:26; 12:24; 1 Piotra 1:2). To, że pamiątka Wieczerzy Pańskiej nastąpiła po spożyciu Paschy było koniecznością, ponieważ to ostatnie zostało wypełnione rzeczywistą ofiarą i zastąpione przez nowe ustanowienie.

---

Kielich Nowego Przymierza

Zwróćmy uwagę na werset 20. Czytamy w nim o kielichu nowego testamentu. Lepszym odczytem będzie jednak

Ten kielich to nowe przymierze w mojej krwi, która jest za was wylana.

Choć przymierze i testament zdają się nam dość odległymi pojęciami, ten pozorny dylemat rozwiąże samo Pismo Święte. Polskie tłumaczenie nie jest błędne, ponieważ w zgodzie z nauczaniem Listu do Hebrajczyków śmierć Chrystusa była podstawą i potwierdzeniem ważności Nowego Testamentu w krwi Chrystusa.

Hebr. 9:16-17 16. Gdzie bowiem jest testament (διαθήκη diatheke), tam musi nastąpić śmierć tego, który go sporządził. (διαθεμένου  diathemenou – dosł. testamentującego) 17. Testamen (διαθήκη diatheke) przecież nabiera mocy po śmierci, gdyż nie jest ważny, dopóki żyje ten, kto sporządził testament (διαθέμενος  diathemenos – dosł. testamentującego)

W każdym przypadku wystąpienia słowa „testament” użyte zostało greckie διαθήκη diatheke. W tym kontekście oznacza ono jednostronny akt prawny sporządzony przez jego autora. Testament jest specyficzną czynnością prawną, gdyż ma charakter mortis causa (czyli na wypadek śmierci), co oznacza, że w chwili sporządzenia nie wywołuje żadnych skutków. Skutki te bowiem mogą nastąpić tylko w razie śmierci osoby, która sporządziła testament (testatora). 

Ponieważ jedynie śmierć autora testamentu czyni go skutecznym, Chrystus, autor Nowego Testamentu uskutecznił go swoją śmiercią. Rezultatem przelanej przez Chrystusa krwi było uczynienie nowego testamentu nie tylko ważnym ale i skutecznym. Wszystkie błogosławieństwa krzyża – dyspozycję których Chrystus zapewnił swoją śmiercią. Nowy Testament nabrał mocy po śmierci Chrystusa.

Ale aspekt prawny nie jest głównym znaczeniem słowa διαθήκη diatheke. Werset 18 Listu do Hebrajczyków kieruje nas do czasów Mojżesza:

Hebr. 9:18 Dlatego i pierwszy (testament) nie był zapoczątkowany bez krwi.

Po długiej wędrówce Żydzi doszli do góry Synaj. Tam Bóg zamanifestował swoją chwałę wśród potężnych cudów – cała góra dymiła a Bóg zstąpił na nią w ogniu. Wokół góry rozbrzmiewał budzący grozę głos niebiańskiej trąby, grzmotów, błyskawic, zjawiska wzmagające się do tego stopnia, że przerażeni Żydzi prosili, aby to zjawisko się skończyło i Bóg więcej w ten sposób do nich nie przemawiał (2 Mojż 19:18-19; 20:18-19). To, co jest dla nas istotne wyraża werset 19 Listu do Hebrajczyków. W tym miejscu bowiem ustanawiając Testament (przez co rozumiemy Stary Testament) Bóg ustanowił swoje przymierze z Izraelem.

Hebr. 9:19 Gdy bowiem Mojżesz ogłosił całemu ludowi każde przykazanie zgodnie z prawem, wziął krew cieląt i kozłów z wodą, wełną szkarłatną i hizopem i pokropił zarówno samą księgę, jak i cały lud;

To samo wydarzenie opisuje nam Księga Wyjścia.

2 Mojż. 24:6-8 6. Potem Mojżesz wziął połowę krwi i wlał do czaszy, a drugą połową pokropił ołtarz. 7. Następnie wziął księgę przymierza i czytał ludowi, a oni powiedzieli: Wypełnimy wszystko, co PAN mówił, i będziemy posłuszni. 8. Mojżesz wziął też krew i pokropił lud, mówiąc: Oto krew przymierza, które PAN zawarł z wami, według wszystkich tych słów.

Oto krew przymierza, powiedział Mojżesz. Bóg w tamtym dniu zawarł jednostronne przymierze z ludem Izraela. Jego ważność nabrała mocy przez spryskanie kościoła będącego na pustyni (Dzieje 7:38) krwią zwierzęcą. W tym sensie przymierze posiadało swój aspekt prawny. Widzimy w nim także aspekt typologiczny

• Mojżesz, samotnie rozmawiający z Bogiem był typem Chrystusa (2 Mojż. 24:2)
  .
• Dwanaście słupów reprezentowało pełnię Kościoła (2 Mojż. 24:4)
  .
• Ołtarz zbudowany z kamienia oraz krew, odnosiły się do Chrystusa (2 Mojż. 24:4, 6)
  .
• Połową krwi pokropiony został ołtarz, drugą lud co odnosi nas do doktryny przypisani grzechów Chrystusowi (2 Mojż. 24:8)

Teraz ważnym jest dla nas uchwycenie językowego niuansu. Przymierze wyrażane jest przez jedno słowo w języku hebrajskim בְּרִית bryith . W grece słówo διαθήκη diatheke oznacza zarówno przymierze jak i testament. Dlatego w większości miejsc Nowego Testamentu stanowi ono grecki odpowiednik hebrajskiego בְּרִית berith, choć w niektórych kontekstach – zwłaszcza w Hebr. 9:16–17 – wykorzystane jest również w znaczeniu testamentu.

1 Mojż. 17:7 I utwierdzę moje przymierze (בְּרִיתִ֜י beriti) między mną a tobą oraz twoim potomstwem po tobie przez wszystkie pokolenia jako wieczne przymierze, abym był ci Bogiem i twemu potomstwu po tobie.

Rzym. 11:27 A to będzie moje przymierze (διαθήκη diatheke)z nimi, gdy zgładzę ich grzechy.

Śmiało możemy zatem mówić o Bożym przymierzu w krwi Chrystusa, która kropiąc grzesznika oczyszcza go z każdego grzechu. Stary Testament wskazywał na to typologicznie, (Niemożliwe jest bowiem, aby krew wołów i kozłów gładziła grzechy Hebr. 10:4) Nowy Testament bezpośrednio uczy o naszym intymnym zbliżeniu do pośrednika nowego przymierza, Jezusa, do krwi, którą się kropi, (Hebr. 12:24).

Zauważamy zatem, że istota Bożego Przymierza, choć różna w administracji, jest jedna i ta sama, niezależnie od dyspensacji.

W obu przypadkach Duch Święty zdobyte na krzyżu zbawienie realizował w życiu grzeszników przez zastosowanie krwi Chrystusa ku duchowemu oczyszczeniu grzechu. Ani obrzezanie, ani chrzest wodą – sakramenty ustanowione w obu Testamentach nie zmazywały grzechu. Rzeczywistą i skuteczną formą oczyszczenia jest pokropienie krwią Chrystusa. Retroaktywnie dla Kościoła Starego Przymierza i proaktywnie dla Kościoła Nowego Przymierza.

1 Piotra 1:2 Wybranych według uprzedniej wiedzy Boga Ojca, przez uświęcenie Ducha dla posłuszeństwa i pokropienia krwią Jezusa Chrystusa. Łaska i pokój niech się wam pomnożą.

Jednakże myli się ten, kto ogranicza cel przymierza „zaledwie” do zbawienia od grzechów. Choć jest to ważny jego aspekt, którego nie możemy nie docenić, zbawienie nie było celem przymierza. Zwieńczeniem przymierza jest samo przymierze… Jak zauważył Kalwin

Przymierze, które Bóg zawsze zawierał ze swoimi sługami, brzmiało: „I będę przechadzał się wśród was, i będę waszym Bogiem, a wy będziecie moim ludem.” (3 Mojż. 26:12).” [1]

Aby to lepiej zrozumieć musimy poszerzyć naszą definicję i następnie związać ją ze świętą krwią Chrystusa i zobaczyć zamierzony kres odnowionej społeczności stworzenia z Bogiem.

---

Definicja przymierza

Pierwsza w historii Kościoła książka poświęcona teologii przymierza w swoim przesłaniu mówi nam o przymierzu jako obecnym na niemal każdej stronie Pisma Świętego. Posłuchajmy Heinricha Bullingera:

„Któż nie widzi, że wszystko w Piśmie Świętym jest skierowane do tego testamentu lub przymierza jako do najbardziej pewnego celu?” [2]

Przymierze jest celem samym w sobie, jak naucza nas doktryna Reformowana, a mówiąc o przymierzu musimy pamiętać o krwi Nowego przymierza i samych Słowach Chrystusa wypowiedzianych w górnej Izbie, ponieważ sercem przymierza jest doktryna krzyża jasno wyrażona przez sakrament Wieczerzy Pańskiej. Sakrament obrazuje nam Chrystusa ukrzyżowanego, złamane ciało i przelana krew jako nasze życie, spożywane przez duchowego człowieka przez wiarę:

Tak jak pewne jest ponad wszelką wątpliwość, że Jezus Chrystus nie na darmo nakazał nam sprawowanie swych sakramentów, tak też sprawia w nas wszystko to, co zostało zobrazowane w tych świętych znakach, choć sposób w jaki się to odbywa przekracza nasze zrozumienie i możliwości pojmowania, gdyż działania Ducha Świętego są zakryte i niepojęte. Jednakże nie mylimy się twierdząc, że to co jemy i pijemy, jest prawdziwym i rzeczywistym ciałem oraz prawdziwą krwią Chrystusa. Lecz sposób, w jaki w nich uczestniczymy, nie dotyczy ust, lecz ducha przez wiarę. [3]

Wieczerza Pańska nie jest pustym znakiem ani jedynie aktem pamięci, lecz miejscem, w którym Chrystus rzeczywiście karmi swój lud swoim ciałem i krwią — nie w sposób cielesny, lecz duchowy, przez wiarę i sprawą Ducha Świętego. Nie chodzi o obecność Chrystusa zamkniętą w chlebie i winie, lecz o prawdziwe uczestnictwo w Nim ukrzyżowanym.

1 Kor. 10:16 Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czy nie jest wspólnotą krwi Chrystusa? Chleb, który łamiemy, czy nie jest wspólnotą ciała Chrystusa?

Jan 6:63 Duch jest tym, który ożywia, ciało nic nie pomaga. Słowa, które ja wam mówię, są duchem i są życiem.

Katechizm Heidelberski uczy, że jeść ukrzyżowane ciało i pić przelaną krew Chrystusa oznacza przez wiarę przyjąć całe Jego cierpienie i śmierć, otrzymać przez to przebaczenie grzechów i życie wieczne, a ponadto coraz ściślej jednoczyć się z Jego uwielbionym ciałem przez tego samego Ducha Świętego, który mieszka zarówno w Chrystusie, jak i w nas. Posłuchajmy Pytania i Odpowiedzi 76″

Co to znaczy, że spożywamy ukrzyżowane ciało Chrystusa i pijemy Jego przelaną krew?
.
Znaczy to, że wierzącym sercem przyjmujemy całą mękę i śmierć Chrystusa, dzięki czemu otrzymujemy odpuszczenie grzechów i życie wieczne. Co więcej – za pośrednictwem Ducha Świętego, który jest w Jezusie Chrystusie i w nas, jednoczymy się w coraz większym stopniu z Jego świętym ciałem. Chociaż więc On jest w niebie, a my na ziemi, to jesteśmy ciałem Jego ciała i kością Jego kości, a żyjemy kierowani zawsze jednym Duchem, jak członki, które dzięki jednej duszy tworzą jedno ciało. [4]

W sakramencie Wieczerzy nie otrzymujemy nowego Chrystusa ani nowej łaski, lecz przez wiarę karmimy się Tym samym Chrystusem, którego ofiara raz na zawsze ustanowiła i zabezpieczyła wieczne przymierze łaski. Wieczerza Pańska na sposób duchowy, przez wiarę i Ducha Świętego łączy nas z krzyżem Chrystusa, którego zrozumienie wymaga do nas poznania historii Stworzenia i Upadku. Wieczerza Pańska historycznie swoimi korzeniami sięga bowiem do czasu Stworzenia i Raju.
.

---

Stworzenie

Bóg tworząc człowieka uczynił go dobrym. Człowiek, będący zwieńczeniem stworzenia był stworzony na podobieństwo Boże, posiadał w sobie Boży obraz:

1 Mojż. 1:26 Potem Bóg powiedział: Uczyńmy człowieka na nasz obraz według naszego podobieństwa

1 Mojż. 1:31 I Bóg widział wszystko, co uczynił, a było to bardzo dobre. I nastał wieczór i poranek, dzień szósty.

Stworzenie człowieka na Boży obraz i podobieństwo stworzył go z oświeconym umysłem, ze zdolnością do prawdziwego poznania Boga, uczynił go w prawdziwej świętości i sprawiedliwości, który żył przepełniony miłością. Do Boga i do stworzenia.

Innymi słowy Bóg tworząc człowieka ustanowił z nim relację przymierza. W Raju Bóg objawił się Adamowi i rozmawiał z nim jak przyjaciel z przyjacielem, a Adam rozpoznawał Boga jako swojego przyjaciela. Tworząc człowieka Bóg uczynił go swoim przyjacielem, z którym żył w przymierzu przyjaźni.

W centrum Raju rosło drzewo życia, wyrażające przymierze przyjaźni Boga z Adamem. Dzięki niemu Adam zachowany był przy życiu, aby móc doświadczać błogosławieństw cudownej relacji z Bogiem, swoim Stwórcą.

1 Mojż. 2:9 I wywiódł PAN Bóg z ziemi wszelkie drzewa miłe dla oka i których owoce były dobre do jedzenia oraz drzewo życia pośrodku ogrodu i drzewo poznania dobra i zła.

Całość stworzenia skupiała się wokół człowieka. Adam obarczony obowiązkiem opieki nad Rajem stanowił etyczne centrum tego ogrodu. Jego sukces był sukcesem stworzenia, jego porażka stanowiła zagrożenie dla wszystkiego, co zostało mu powierzone.

1 Mojż. 2:15 PAN Bóg wziął więc człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i strzegł.

---

Upadek

Adam w przymierzu był przyjacielem Boga, jednak poprzez grzech to przymierze zostało złamane. Wąż skusił kobietę, która zjadła owoc poznania dobra i zła dając go także swojemu mężowi. Relacja przyjaźni z Bogiem została zniszczona przez grzech Adama, a w nim relacja z Bogiem każdego człowieka przychodzącego na świat w ciele.

Zerwanie przymierza z Bogiem wydało swój straszliwy owoc. Adam i wszyscy jego potomkowie stali się wrogami Boga i „przyjaciółmi” szatana. Szatan zdobył panowanie nad Adamem, a ponieważ ziemia została dana Adamowi w posiadanie (Bóg powiedział przecież: napełniajcie ziemię i czyńcie ją sobie poddaną; panujcie nad rybami morskimi i nad ptactwem niebieskim, i nad wszelkimi zwierzętami, które poruszają się po ziemi. 1 Mojż. 1:28) władcą tego świata stał się szatan, wróg Boga Wszechmogącego. Ponieważ każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu. (Jan 8:34) Adam stał się niewolnikiem grzechu a przez to wpadł w sidła diabła, przez którego został schwytany do pełnienia jego woli. (2 Tym. 2:26).

Natura Adama została całkowicie zdeprawowana. Rozpoznał swoją nagość, która stała się grzeszna. Swój grzech próbował zakryć liśćmi, pierwszą formą fałszywej religii. Jedyne co mógł zrobić to ukrywać się przed Bogiem.

1 Mojż. 3:7-8 7. I otworzyły się im obojgu oczy i poznali, że są nadzy. Spletli więc liście figowe i zrobili sobie przepaski. 8. Wtedy usłyszeli głos PANA Boga chodzącego po ogrodzie w powiewie dziennym. I Adam, i jego żona ukryli się przed obliczem PANA Boga wśród drzew ogrodu.

Serce Adama okryła ciemność. Umarł duchowo. Jego ciało zaczęło się starzeć prowadząc do śmierci w czasie. I taki jest los każdego potomka pierwszego człowieka. Niezdolny do czynienia dobra, niezdolny do poszukiwania Boga, pozbawiony jakiejkolwiek sprawiedliwości i duchowego rozeznania. Człowiek stał się bezużyteczny niczym toksyczny ściek. Był tak zdegenerowany do takiego stopnia, że co do zasady należałoby go wymazać z historii, aby nie zanieczyszczał środowiska w którym żył i nie drażnił Boga swoim istnieniem. List do Rzymian mówi nam o tym żałosnym stanie:

Rzym. 3:10-12 10. Jak jest napisane: Nie ma sprawiedliwego, ani jednego; 11. Nie ma rozumnego i nie ma nikogo, kto by szukał Boga. 12. Wszyscy zboczyli z drogi, razem stali się nieużyteczni, nie ma nikogo, kto by czynił dobro, nie ma ani jednego.

---

Restytucja

Ale Bóg nie pozostawił spraw swojemu własnemu biegowi oddając zwycięstwo diabłu. W protoewangelii Bóg ustanowił zasadę przyjaźni wybranego ludu z nim samym. Choć na pierwszy rzut oka nie jest to widoczne bezpośrednio, rzeczywiste ustanowienie nieprzyjaźni między diabłem a potomstwem kobiety, czyli wybranym ludem Bożym oznacza przyjaźń z Bogiem. Bóg wydał wyrok na diabła:

1 Mojż. 3:15 I wprowadzę nieprzyjaźń między tobą a kobietą, między twoim potomstwem a jej potomstwem. Ono zrani ci głowę, a ty zranisz mu piętę.

Jakub wyjaśnia nam tę kwestię od strony negatywnej. Światem rządzi diabeł (Efez. 2:2) a przyjaźń z nim oznacza nieprzyjaźń z Bogiem.

Jakuba 4:4 …czy nie wiecie, że przyjaźń ze światem jest nieprzyjaźnią z Bogiem? Jeśli więc ktoś zechciał być przyjacielem świata czyni się nieprzyjacielem Boga.

Zasada jest dwustronna – przyjaźń z Bogiem z konieczności oznacza nieprzyjaźń ze światem i wrogość wobec władcy, który rządzi w powietrzu, ducha, który teraz działa w synach nieposłuszeństwa. Ponownie zranienie głowy przez potomka kobiety, Chrystusa, odnosi nas do wielkiego dzieła krzyża, gdzie Chrystus przelał swoją krew za wybrany lud.

Jan 19:34 Lecz jeden z żołnierzy przebił włócznią jego bok i natychmiast wypłynęła krew i woda.

Chrystus przypieczętował i zapewnił naszą przyjaźń z Bogiem przez ofiarę swojego życia, gdzie przelana krew oczyszcza z każdego grzechu tych wszystkich, których Bóg umiłował jeszcze przed założeniem świata. W tym sensie przyjaźń Boga ze swoim ludem związana jest z krwią Chrystusa. Chrystus przelał krew, aby uczynić nas przyjaciółmi swoimi a przez to przyjaciółmi Trójjedynego Boga.

Jan 15:13 Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś oddaje swoje życie za swoich przyjaciół.

---

Wieczerza a Przymierze

Teraz Chrystus w czasie spożywania chleba i wina ustanawiając Wieczerzę Pańską, która ma być sprawowana po wszystkie dni ukazał ją jako symbol Nowego Przymierza, jako przypomnienie o wydarzeniach na Kalwarii ustanawiając go jako sakrament, w którym jest duchowo obecny:

Łuk. 22:20 …Ten kielich to nowe przymierze w mojej krwi, która jest za was wylana.

Choć tłumaczenie Nowego Testamentu często mówi o krwi nowego Testamentu, grecki tekst naucza nas o przymierzu – Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου Touto to poterion he kaine diatheke en to haimati mou  gdzie διαθήκη diatheke odnosi się do przymierza. 

Nowy testament to nowe przymierze jakie Bóg zawarł z Chrystusem a przez Niego z każdym człowiekiem, za którego Chrystus przelał krew.

Z tego powodu dochodzimy do wniosku, że przymierze jest suwerennie ustanowioną przez Boga relacją przyjaźni i komunii z Jego wybranym w Chrystusie ludem, który przez przelanie swojej najcenniejszej krwi zmazał nasze winy, wykupił nas z niewoli diabła i grzechu i oczyściwszy nas uczynił przyjaciółmi Boga spłacając cały dług, jaki zaciągnął nasz osobisty grzech. Bóg prawnie przysposabia nas do tego przymierza dzięki pojednawczej ofierze Chrystusa. Bóg aby nawiązać z nami osobiście więź przyjaźni oraz ogólnie przywrócić wybrany lud Boży do przymierza przyjaźni z Nim samym musiał za to drogo zapłacić. Ceną za uczynienie nas przyjaciółmi Boga była śmierć Jego umiłowanego Syna. Bóg poświęcił Swojego Syna by stać się naszym przyjacielem.

Rzym. 8:32 On, który nawet własnego Syna nie oszczędził, ale wydał go za nas wszystkich, jakże nie miałby z nim darować nam wszystkiego?

Bezpośrednim owocem śmierci Chrystusa jest usprawiedliwienie Bożych przyjaciół, wybranego ludu. Abraham został nazwany przyjacielem Boga, przez co rozumiemy, że Bóg był przyjacielem Abrahama, ze względu na te same obietnice, które zostały złożone nam – ze względu na Chrystusa ukrzyżowanego.

Jakuba 2:23 I tak wypełniło się Pismo, które mówi: Uwierzył Abraham Bogu i poczytano mu to za sprawiedliwość, i został nazwany przyjacielem Boga.

Przymierze, w szczególności nazwane przymierzem w krwi Chrystusa zatem nie jest i nie może być umową ani środkiem do osiągnięcia zbawienia. Krew Chrystusa jest tym środkiem. Przymierze stanowi cel Bożego dzieła odkupienia. Jego istotą jest wzajemna społeczność Boga i Jego ludu, wyrażona formułą, jak to powiedział Ezechiel:

Ezech. 37:27 Mój przybytek będzie wśród nich i będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.

Celem przymierza jest wieczne przebywanie Boga z odkupionymi, aby objawić chwałę swojej łaski i obdarzyć swój lud pełnią życia oraz błogosławieństwa w jedności z Chrystusem. Jeśli o ideę przymierza chodzi, jest ono więzią przyjaźni, którą Bóg jednostronnie ustanawia, podtrzymuje i realizuje ze swoimi wybranymi w Chrystusie, przez Jego ofiarę, złamane ciało i przelaną krew.

Istotę Przymierza jako relację przyjaźni i komunii podtrzymuje bezwarunkowy aspekt Przymierza. Wszystkie warunki przymierza spełnił Bóg. Człowiek nie jest obarczony żadnym warunkiem, którego spełnienie włączałoby go do przymierza z Bogiem. Biblijna doktryna zatem rzuca wyzwanie popularnemu poglądowi, który jest błędny w swojej redukcji Przymierza do zwykłej warunkowej i dwustronnej umowy, co grozi podważeniem łaskawego dzieła Boga w zbawieniu.

Podkreślając suwerenne dzieło Boga w inicjacji i kontynuacji Przymierza, doktryna przymierza potwierdza fundamentalną prawdę o zbawieniu z łaski przez samą wiarę. Nakazuje ona wierzącym polegać całkowicie na niezmiennych obietnicach Boga i znajdować pewność w Jego niezachwianej miłości i wierności, nakazuje polegać na naszym Wiecznym i Wszechmocnym Przyjacielu.

Doktryna Przymierza zaprasza nas przez to do głoszenia wielkości naszego Boga, który łaskawie wszedł w Przymierze ze swoim ludem, nie w oparciu o nasze zasługi czy zdolności, ale wyłącznie w oparciu o Jego suwerenną łaskę i wieczne cele.
.

---

Stare a Nowe Przymierze

Teraz skoro rozumiemy istotę przymierza jako przyjaźni Boga z jego wybranym ludem musimy odpowiedzieć na pytanie, skąd rozróżnienie na Nowe i Stare.

Określając Stare Przymierze odnosimy się do jego swoistej przedawnionej obecnie administracji do jego systemu ofiarnego w którym były składane jako typ ofiary Chrystus oraz do corocznie spożywanej Paschy, również będącej typem Chrystusa ofiarowanego dla ocalenia życia wybranego ludu.

W Starym Przymierzu obserwujemy pokropienie krwią zwierząt, ryt wyjaśniony przez List do Hebrajczyków jako typ duchowej rzeczywistości, którą jest Chrystus. Przeczytajmy najpierw świadectwo Mojżesza:

2 Mojż. 24:2-8 6. Potem Mojżesz wziął połowę krwi i wlał do czaszy, a drugą połową pokropił ołtarz. 7. Następnie wziął księgę przymierza i czytał ludowi, a oni powiedzieli: Wypełnimy wszystko, co PAN mówił, i będziemy posłuszni. 8. Mojżesz wziął też krew i pokropił lud, mówiąc: Oto krew przymierza, które PAN zawarł z wami, według wszystkich tych słów.

Lud, z którym Bóg zawarł jednostronne przymierze został pokropiony krwią zwierząt. Ta krew nie mogła oczyścić z grzechów ale jako typ ukazywała Chrystusa, który przyjmowany przez wiarę przeradzał Izraelitów w członków duchowego Kościoła.

Pascha natomiast wskazywała na ofiarę Chrystusa jako ratunek przed wieczną śmiercią i uprzedzającym ją wyrokiem potępienia Sądu Ostatecznego.

2 Mojż. 12:12-14 12. Gdyż tej nocy przejdę przez ziemię Egiptu i zabiję wszystko, co pierworodne w ziemi Egiptu, od człowieka aż do zwierzęcia, a nad wszystkimi bogami Egiptu dokonam sądu, ja, PAN. 13. A ta krew będzie dla was znakiem na domach, w których będziecie. Gdy bowiem ujrzę krew, ominę was i nie dotknie was plaga zniszczenia, gdy będę zabijał w ziemi Egiptu. 14. Ten dzień będzie dla was pamiątką i będziecie go obchodzić jako święto dla PANA po wszystkie pokolenia. Będziecie go obchodzić jako ustawę wieczną.

Nowe przymierze określa kontrast względem starego. List do Hebrajczyków w dziewiątym rozdziale ukazuje nam rzeczywistość ofiary Chrystusa jako wypełnienie typu

A) Ziemska świątyni skontrastowana została z niebiańską świątynią

Hebr. 9:1-2 1. Wprawdzie i pierwsze przymierze miało przepisy o służbie Bożej oraz ziemską świątynię. 2. Został bowiem zbudowany przybytek, w którego pierwszej części, zwanej Miejscem Świętym, znajdował się świecznik, stół i chleby pokładne.

Hebr. 9:24 Chrystus bowiem wszedł nie do miejsc świętych zbudowanych ręką, które były odbiciami prawdziwych, ale do samego nieba, aby teraz stawać dla nas przed obliczem Boga;

B) Miejsce najświętsze i przebłagalnia w świątyni  skontrastowana z Chrystusem jako doskonałym przybytkiem

Hebr. 9:3-5 3. Za drugą zaś zasłoną był przybytek, który zwano Miejscem Najświętszym. 4. Posiadało ono złotą kadzielnicę i arkę przymierza całą pokrytą złotem, w której było złote naczynie z manną, laska Aarona, która zakwitła, i tablice przymierza. 5. Nad arką były cherubiny chwały, które zacieniały przebłagalnię. Nie ma teraz potrzeby szczegółowo o tym wszystkim mówić.

Hebr. 9:11 Lecz Chrystus, gdy przyszedł jako najwyższy kapłan dóbr przyszłych, przez większy i doskonalszy przybytek, nieuczyniony ręką, to jest nienależący do tego budynku;

C) Coroczna ofiara przebłagalna, jako typ jednorazowej ofiary krwi Chrystusa

Hebr. 9:6-7 6. A odkąd zostało to tak urządzone, do pierwszej części przybytku zawsze wchodzą kapłani pełniący służbę Bożą; 7. Do drugiej zaś raz w roku tylko sam najwyższy kapłan, i to nie bez krwi, którą ofiaruje za siebie i za grzechy niewiedzy ludu.

Hebr. 9:12 Ani nie przez krew kozłów i cieląt, ale przez własną krew wszedł raz do Miejsca Najświętszego, zdobywszy wieczne odkupienie.

D) Pierwsze oczyszczało ciało i było cielesne, doczesne,  to drugie oczyszcza sumienie i jest duchowe, doskonałe i wieczne

Hebr. 9:13 Jeśli bowiem krew wołów i kozłów oraz popiół z jałówki, którymi skrapia się nieczystych, uświęca aż do oczyszczenia ciała;

Hebr. 9:14 To o ileż bardziej krew Chrystusa, który przez Ducha wiecznego ofiarował Bogu samego siebie bez skazy, oczyści wasze sumienie z martwych uczynków, by służyć Bogu żywemu?

---

Sedno nauczania

Konsekwentnie dzieło Chrystusa na krzyżu i inauguracja Nowego Przymierza stanowią sedno zrozumienia bezwarunkowej relacji Boga z wybranymi. Ostatnia Wieczerza oznacza niesłabnące zaangażowanie Jezusa w wypełnienie Boskiej obietnicy:

Łuk. 22:19-20 19. Wziął też chleb, złożył dziękczynienie, połamał i dał im, mówiąc: To jest moje ciało, które jest za was dane. To czyńcie na moją pamiątkę. 20. Podobnie i kielich, gdy było po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to nowe przymierze w mojej krwi, która jest za was wylana

Ten kluczowy moment potwierdza, w jaki sposób ofiara Jezusa wiąże wybranych z Bogiem i dopełnia przymierza, które rozciąga się od wiecznego wybrania Boga do zbawienia człowieka i przeniesienia go do chwały niezmiennej, zapewnionej przez krew Chrystusa przyjaźni odkupionych z Bogiem.

W duchu biblijnej interpretacji będziemy mogli z głębszym zrozumieniem przystąpić do spożycia Wieczerzy Pańskiej. Nie trwóżmy się. Bóg bowiem jest naszym Przyjacielem.
.

---

Wierzące serca uczestników Wieczerzy

Teraz rozważymy, kto może spożyć Wieczerzę. W tym miejscu powrócić musimy do ostatniej Paschy Chrystusa. Historia tego wydarzenia uczy nas czegoś bardzo ważnego. Udział w Wieczerzy Pańskiej mogą mieć tylko wierzący chrześcijanie. Niewierzący Judasz nie brał w niej udziału. Skąd o tym wiemy? Otóż w czasie wieczerzy paschalnej i jeszcze przed ustanowieniem Wieczerzy Pańskiej diabeł włożył w serce Judasza zamysł zdrady:

Jan 13:2 A gdy była wieczerza i diabeł już włożył w serce Judasza, syna Szymona Iskarioty, zamysł, aby go wydać;

Judasz nie był człowiekiem odrodzonym, Chrystus mówi o tym wyraźnie po tym, jak obmył wszystkim Apostołom nogi:

Jan 13:10-11 10. Jezus mu odpowiedział: Kto jest umyty, potrzebuje umyć tylko nogi, bo cały jest czysty. I wy jesteście czyści, lecz nie wszyscy. 11. Wiedział bowiem, kto ma go wydać, dlatego powiedział: Nie wszyscy jesteście czyści.

Następnie Pan podał umoczony kawałek chleba Judaszowi wskazując zdrajcę. To dowodzi, że Judasz jadł paschę. Paschę spożywano maczając chleb przaśny w charosecie czy też maror, gęstej paście, mieszance owoców, orzechów, wina i gorzkich ziół oraz tłuszczu z baranka.

Jan 13:26 Jezus odpowiedział: To ten, któremu podam umoczony kawałek chleba. A umoczywszy kawałek chleba, dał Judaszowi Iskariocie, synowi Szymona.

Judasz obłudnie oddalił zarzut:

Mat. 26:25 Wtedy Judasz, który go zdradził, zapytał: Czy to ja, Mistrzu? Odpowiedział mu: Ty sam to powiedziałeś.

Wtedy Jezus nakazał diabłu, który wszedł w Judasza kierując jego serce do zdrady Chrystusa arcykapłanom:

Jan 13:27 A zaraz po tym kawałku chleba wszedł w niego szatan. Wtedy Jezus powiedział do niego: Co masz robić, rób szybko.

Judasz wyszedł w trakcie spożywania Paschy, tuż przed ustanowieniem Wieczerzy Pańskiej. Wyszedł nagle zatem zaraz po tym jak otrzymał chleb paschalny z sosem.

Jan 13:30 Wtedy on wziął ten kawałek chleba i natychmiast wyszedł. A była noc.

Dopiero po odejściu niewierzącego Judasza. Niewiara Judasza została ogłoszona razem z jego zdradą

Jan 6:64 Lecz są wśród was tacy, którzy nie wierzą. Jezus wiedział bowiem od początku, którzy nie wierzyli i kto miał go zdradzić.

Wieczerzę Pańską spożyli jedynie wierzący Apostołowie wraz z Jezusem – ci, którzy przez wiarę rozumieli, że mają udział w zbawczym dziele Mesjasza, którzy rozumieli, że krew Chrystusa obmywa z ich grzechów.

Przypadek Judasza dosłownie krzyczy przeciwko dopuszczaniu osób bez świadomej wiary do spożycia Wieczerzy. Zarówno dorośli bez wiary jak i małe dzieci osób wierzących, dzieci bez zdolności rozeznawania czym jest chleb i wino Wieczerzy Pańskiej, zatem bez właściwej wiary w Chrystusa, w Jego przelaną krew i złamane ciało za grzechy wybranego ludu nie mogą do niej przystąpić.

Choć krew Przymierza, krew Świętego Baranka została przelana w takim samym stopniu za dorosłych jak i za dzieci, Wieczerzę Pańską spożywać mogą tylko świadomi przyjaciele Boga i Chrystusa.

Solus Christus umiłowani.

Kazanie wygłoszone dnia 12.07.2026

Przypisy

[1] Jan Kalwin, Instytuty 2.10.8
[2] Heinrich Bullinger, A Brief Exposition of the One and Eternal Testament or Covenant of God, s. 117
[3] Konfesja Belgijska 34
[4] Katechizm Heidelberski, Pyt. i Odp. 76

---

Zobacz w temacie

• Wieczerza Pańska: historia upadku i odnowienia doktryny
• Cztery poglądy na Wieczerzę Pańską
• Ustanowienie Wieczerzy Pańskiej
  .
• Heinrich Bullinger, pierwszy teolog przymierza
• Doktryna Przymierza: biblijny pogląd wykraczający poza popularne poglądy
• Całkowicie bezwarunkowe Boże Przymierze
  .
• Jedność Starego i Nowego Przymierza
• O dopuszczaniu do Wieczerzy Pańskiej, część 1
• O dopuszczaniu do Wieczerzy Pańskiej, część 2
• O konieczności zgromadzeń w Dniu Pańskim