Dwie Boże cierpliwości

Rzym. 2:4 Czy gardzisz bogactwem jego dobroci,  cierpliwości (ἀνοχῆς  anoches i nieskwapliwości (μακροθυμίας makrothymias) nie wiedząc, że dobroć Boga prowadzi cię do upamiętania?

Rzym. 9:22 A cóż, jeśli Bóg, chcąc okazać gniew i dać poznać swoją moc, znosił (ἤνεγκεν enenken) w wielkiej cierpliwości (μακροθυμίᾳ  makrothymia) naczynia gniewu przygotowane na zniszczenie;

W Liście do Rzymian 9:22 pojęcie „cierpliwości” (gr. μακροθυμία makrothymia) występuje w ścisłym związku z pojęciem wyrozumiałości czy pobłażliwości. W Starym Testamencie ten sam termin אֶ֥רֶך אַפַּ֖יִםְ (e-rek appa-yim – nieskory do gniewu, cierpliwy) używany jest do określenia postawy Boga wobec Jego ludu oraz działania Jego miłości i miłosierdzia względem nich,

Przysłów 14:29 Nieskory do gniewu (אֶ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם erek apaim) jest bardzo roztropny,

Także aspekty Jego zaciekłego gniewu wobec Jego wrogów; cierpliwość w sensie srogiego gniewu Boga wobec Jego wrogów wydaje się mieć znaczenie w takich fragmentach, jak

Nahuma 1:3 PAN jest nieskory do gniewu (אֶ֥רֶך אַפַּ֖יִםְ erek apaim) i wielki w mocy, a winnego nie uniewinni. Droga PANA jest w wichrze i w burzy, a obłok jest prochem pod jego stopami”.

Jednakże w Nowym Testamencie istnieją dwa różne terminy określające cierpliwość i pobłażliwość.

a) słowa μακροθυμέω makrothymeobyć cierpliwym i μακροθυμία makrothymiaanielska cierpliwość wyrażają cierpliwość Boga, postawę Jego miłosierdzia wobec wybranych.

Rzym. 2:4  Czy gardzisz bogactwem jego dobroci, cierpliwości [gr. ἀνοχῆς  anoches względem potępionych] i nieskwapliwości [gr. μακροθυμίας makrotymias – względem wybranych], nie wiedząc, że dobroć Boga prowadzi cię do upamiętania?

b) Boża pobłażliwość wyrażana jest przez greckie słowa ἐνεγκεῖν enenkeinznosić i ἀνοχῆ anochéwyrozumiałość, pobłażliwość, oznaczające Jego zawieszony sąd nad Swoimi wrogami.

Rzym. 2:4 Czy gardzisz bogactwem jego dobroci, cierpliwości (gr. ἀνοχῆςanoches względem potępionych) i nieskwapliwości (gr. μακροθυμίας makrotymias – względem wybranych), nie wiedząc, że dobroć Boga prowadzi cię do upamiętania?
.
Rzym. 3:26 [ἐν τῇ ἀνοχῇ τοῦ θεοῦ en te anoche tou Theou w cierpliwości Boga względem potępionych]aby okazać swoją sprawiedliwość w obecnym czasie po to, aby on był sprawiedliwym i usprawiedliwiającym tego, kto wierzy w Jezusa


Interpretacja Rzymian 9:22

Rzym. 9:22 A cóż, jeśli Bóg, chcąc okazać gniew i dać poznać swoją moc, znosił (ἤνεγκεν enenken) w wielkiej cierpliwości (μακροθυμίᾳ  makrothymia) naczynia gniewu przygotowane na zniszczenie;

w Liście do Rzymian 9:22 te dwa terminy występują razem: Bóg „znosił” (ἤνεγκεν enenken) naczynia gniewu „w wielkiej cierpliwości” (ἐν πολλῇ μακροθυμία en polle makrothymia). Wydaje się, że przynajmniej w tym fragmencie terminu „cierpliwość” użyto do określenia postawy Boga wobec niegodziwców.

Rzym. 9:22 A cóż, jeśli Bóg, chcąc okazać gniew i dać poznać swoją moc, znosił  (ἤνεγκεν enenken) w wielkiej cierpliwości (ἐν πολλῇ μακροθυμία en polle makrothymia) naczynia gniewu przygotowane na zniszczenie;

Jednak niekoniecznie tak jest, a biorąc pod uwagę fakt, że w innych fragmentach Nowego Testamentu słowo μακροθυμία makrothymia „cierpliwość” jest powszechnie używane do określenia miłosiernej postawy Boga względem Jego ludu (Rzym. 2:4; 2 Kor. 6:6; Gal. 5:22; Efez. 4:2; Kol. 1:11; 3:12; 1 Tym. 1:16; 2 Tym. 3:10; 4:2; Hebr. 6:12; Jakuba 5:10; 1 Piotra 3:20; 2 Piotra 3:15).

W tym przypadku preferujemy inną interpretację.

Bóg znosi naczynia gniewu przeznaczone na zagładę i czyni to z wielką cierpliwością. Warto tutaj zauważyć, że wyrażenie „z cierpliwością czy w cierpliwości” jest okolicznościowe:

  • chociaż Bóg znosi naczynia gniewu to objawia także Swoją cierpliwość
    .
  • choć jest cierpliwy wobec Swego ludu to także znosi naczynia gniewu.

Dlatego cierpliwość i znoszenie występują razem. Powodem jest to, że lud Boży żyje pośród tych naczyń gniewu, które uciskają i prześladują lud Boży. Tak właśnie było w przypadku ludu Izraela w Egipcie, co apostoł ma na myśli w kontekście Listu do Rzymian 9:22.

Wynika z tego, że chociaż Bóg znosi naczynia gniewu, które powodują cierpienia Jego ludu na świecie, musi objawić Swoją cierpliwość nad Swoim ludem. On rzeczywiście szybko ich odkupi i szybko pomści, lecz jest wobec nich cierpliwy aż do końca.
.


Interpretacja Rzymian 2:4

Czy gardzisz bogactwem jego dobroci, [pobłażliwej] cierpliwości [gr. ἀνοχῆς  anoches względem potępionych] [cierpliwej] nieskwapliwości [gr. μακροθυμίας makrothymias – względem wybranych], nie wiedząc, że dobroć Boga prowadzi cię do upamiętania?

Nie tak łatwo zinterpretować List do Rzymian 2:4 , gdzie dwa terminy: „pobłażliwa cierpliwość (ἀνοχή anoche) i „nieskwapliwa cierpliwość” (μακροθυμία makrothymia) również występują obok siebie. Wydaje się, że tekst ten nie przekazuje żadnego konkretnego pojęcia terminu „cierpliwość”. Wspomniano tu jedynie o niej jako o jednej z cnót Bożych, którymi gardzą nie upamiętani, zatwardziali grzesznicy.
.

Ujęcie heretyckie

Nieskwapliwa cierpliwość i pobłażliwa cierpliwość są tu wspomniane jednym tchem, jakby były po prostu synonimami, miały ten sam cel i wypływały z tego samego motywu w Bogu. Tekst wydaje się potwierdzać czy popierać teorię łaski powszechnej i był przytaczany jako dowód na łaskę powszechną.

Wydaje się, że dobroć Boga ma na celu doprowadzenie człowieka do upamiętania. Jednak rezultat nie jest zgodny z zamierzeniem, gdyż ten, kto ma być doprowadzony do upamiętania, gardzi dobrocią, nieskwapliwą cierpliwością i pobłażliwą cierpliwością Boga i nie wie, że Jego dobroć powinna prowadzić człowieka do upamiętania i zbawienia.

W ujęciu Arminian Boży cel najwyraźniej zostaje udaremniony przez niewiarę człowieka.

Ta interpretacja, jak również jakakolwiek inna arminiańska egzegeza tekstu, jest wykluczona przez sam fragment. Nie ośmielamy się przeoczyć faktu, że ten tekst nie mówi o zamierzeniu Boga, które jest udaremnione przez człowieka. W takim razie należałoby stwierdzić, że objawienie i działanie cnót Bożych, o których tu mowa, „powinno” doprowadzić człowieka do upamiętania w odniesieniu do zamysłu Bożego.
.

Ujęcie ortodoksyjne

Jednakże Rzymian 2:4 stwierdza fakt: dobroć Boża prowadzi cię do upamiętania. Powstaje zatem pytanie: Jak można powiedzieć o tym samym podmiocie, że dobroć Boża rzeczywiście nakłania go do upamiętania, podczas gdy podmiot ten jest jednocześnie nieświadomy tego wpływu dobroci Bożej na niego, gardzi nią, a skutkiem tego gromadzi dla siebie zasoby gniewu?

Odpowiedź jest taka, że zaimek „cię”  w tekście nie odnosi się do konkretnej jednostki, lecz raczej do klasy, do człowieka w ogóle. Apostoł nie zwraca się do konkretnej osoby, ale do człowieka w ogóle. Nie ma znaczenia, czy Apostoł miał na myśli samych Żydów, czy zarówno Żydów, jak i pogan. O tym „człowieku” można powiedzieć, że dobroć Boża faktycznie prowadzi go do upamiętania z grzechów, co jest wyraźnie widoczne w przypadku wybranych.

Jednak można też powiedzieć o „człowieku”, że gardzi dobrocią Boga i nie wie z rzeczywistego doświadczenia, że prowadzi go to do żalu za grzechy, co jest oczywiste w przypadku potępionego, który odrzuca Ewangelię i tym samym pogłębia swoje potępienie.

Może to również wyjaśniać, dlaczego terminy „pobłażliwa cierpliwość” i „nieskwapliwa cierpliwość” zostały tu użyte w ścisłym powiązaniu ze sobą.
.

Analogia Scriptura

Interesujący dla naszego zrozumienia pojęcia „nieskwapliwa cierpliwość” jest fragment Jakuba

Jakuba 5:7-9 7. Bądźcie więc cierpliwi (μακροθυμήσατε makrothymesate), bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik cierpliwie czeka na cenny plon ziemi [ma dla niego długotrwałą cierpliwość] (μακροθυμῶν makrothymon), dopóki nie spadnie deszcz wczesny i późny. 8. Bądźcie i wy cierpliwi (μακροθυμήσατε makrothymesate) i umacniajcie swoje serca, bo przyjście Pana jest bliskie.9. Bracia, nie narzekajcie jedni na drugich, abyście nie zostali osądzeni. Oto sędzia stoi przed drzwiami

Jest oczywiste, że ten fragment nie mówi o cierpliwości Boga, ale o wierzących w świecie. Niemniej jednak, idea cierpliwości została tutaj niezwykle jasno i pięknie przedstawiona w bardzo bezpośredni sposób.

  • Lud Boży jest uciskany, oszukiwany, potępiany i zabijany
    .
  • Napomina się ich, aby znosili cierpienie z myślą o końcu, o nagrodzie, która będzie ich udziałem, gdy Pan przyjdzie dla ich ostatecznego odkupienia.
    .
  • To przyjście Pana jest przedstawiane jako bliskie, gdyż Pan prędko przyjdzie i pomści ich. Ideę cierpliwości wyraża także postać rolnika i jego stosunek do owoców ziemi. Z utęsknieniem wyczekuje dnia, w którym będzie mógł zebrać żniwo.
    .
  • Pozwala jednak wystawić je na działanie dorocznego i późnego deszczu [wiosennego i jesiennego deszczu] oraz czeka, aż dojrzeją plony.

W tym miejscu lud Boży jest nawoływany do naśladowania długotrwałej cierpliwości samego Boga. On okazuje im cierpliwość, mając na uwadze i na celu ich ostateczne zbawienie; oni także muszą wytrwać do końca i uzbroić się w cierpliwość, aby mogli otrzymać dziedzictwo.
.


Końcowe definicje

Możemy zatem wywnioskować, że w biblijnej koncepcji Bożej cierpliwości znajdują się następujące elementy.

Po pierwsze, istnieje cel, który cierpliwy Bóg ma na myśli, a którego osiągnięcie jest ostatecznym celem Jego cierpliwości. Celem tym jest pełne urzeczywistnienie obietnicy, ostateczna chwała we wszystkich jej bogactwach doskonałości, dziedzictwo, które Bóg przygotował dla tych, którzy Go miłują i które jest odbiciem Jego własnej nieskończonej doskonałości.

Po drugie, istnieje Boskie miłosierdzie, stałe, wieczne i niezmienne uczucie i wola Boga, by doprowadzić swój lud do tej najwyższej doskonałości chwały.

Po trzecie, istnieje miara cierpienia, jakie lud Boży na tym świecie musi doświadczyć, zanim będzie mógł wejść do chwały dziedzictwa niezniszczalnego i nieskalanego, które nigdy nie przeminie.

Nieskwapliwą cierpliwość Boga w stosunku do Jego ludu (μακροθυμία makrothymia) możemy określić jako

“Doskonałość Bożej miłości i miłosierdzia, zgodnie z którą On stale i niezmiennie pragnie ostatecznej doskonałości ich chwały w Chrystusie, także poprzez ich cierpienia, i pragnie ich cierpienia jako niezbędnego środka do [osiągnięcia] tej ostatecznej doskonałości w całej jej pełni.”

Można by zadać pytanie, czy istnieje podstawa tej cierpliwości w samym Bogu i czy w ogóle możemy wyobrazić sobie cierpliwość jako cnotę w Bogu, niezależnie od Jego relacji ze Swoim ludem? W odpowiedzi możemy postulować, że musi istnieć taka podstawa cierpliwości w wiecznym bycie.

  • Bóg jest samowystarczalny
    .
  • On jest niezmienny
    .
  • Przez swoją relację ze stworzeniem On nie staje się niczym innym, czym nie jest wiecznie Sam z Siebie

Inną sprawą jest jednak to, czy potrafimy to sobie wyobrazić. Jest rzeczą oczywistą, że pojęcie czasu należy wyeliminować z koncepcji cierpliwości pojmowanej jako absolut. Powolna niechęć Boga do gniewu i Jego cierpliwość stają się wówczas wieczną i niezmienną pasją.

Bóg nigdy nie jest zmęczony Swoim doskonałym pełnym zachwytu upodobaniem w Sobie. Boskim archetypem Jego cierpliwości, objawionym nam w czasie, jest niezmienne rozkoszowanie się nieskończoną pełnią Jego własnych doskonałości.

Nieskwapliwa cierpliwość (μακροθυμία makrothymia) Boga względem Jego ludu na świecie i Jego pobłażliwa cierpliwość (ἀνοχή anoche)  są, ściśle mówiąc, przeciwieństwami dla siebie. Ta ostatnia to

“Ta doskonałość Boga, zgodnie z którą pragnie On całkowitego zniszczenia i spustoszenia wszystkich, którzy się Go wypierają, na drodze ich grzechu i dobrobytu na świecie, co będzie środkiem do ich ostatecznego potępienia.”

Naczynia gniewu są przeznaczone na zniszczenie i zagładę. Bezbożni rozkwitają, aby mogli zostać zniszczeni na zawsze. W Swojej pobłażliwej cierpliwości On stawia ich na śliskich miejscach, ażeby w jednej chwili ulegli zniszczeniu

Rzym. 9:22 A cóż, jeśli Bóg, chcąc okazać gniew i dać poznać swoją moc, znosił w wielkiej cierpliwości naczynia gniewu przygotowane na zniszczenie; 
.
Psalm 37:1-2 1. Nie oburzaj się z powodu złoczyńców ani nie zazdrość czyniącym nieprawość. 2. Jak trawa bowiem prędko zostaną podcięci i zwiędną jak świeża zieleń.
.
Psalm 37:12-13  12. Niegodziwy knuje przeciwko sprawiedliwemu i zgrzyta na niego zębami. 13. Lecz Pan śmieje się z niego, bo widzi, że nadchodzi jego dzień. 
.
Psalm 73:18 Doprawdy na śliskich miejscach ich postawiłeś i strącasz ich na zatracenie. 
.
Psalm 92:7 Gdy niegodziwi wyrastają jak ziele i kwitną wszyscy czyniący nieprawość, to tylko po to, aby byli wykorzenieni aż na wieki; 

Na podstawie, źródło
Tłumaczył Robert Jarosz


Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email