1 Kor. 2:9 Ale głosimy, jak jest napisane: Czego oko nie widziało ani ucho nie słyszało, ani nie wstąpiło do serca człowieka, to przygotował Bóg tym, którzy go miłują.

Herezje o Duchu Świętym

Bóg przygotował dla wszystkich prawdziwie wierzących mądrość, którą ci z radością przyjmują i chwytając się jej jak pochodni, biegną wytrwale do celu, którym jest zbawienie. Biegną do swojego Boga, objawionego w Piśmie (które nie może być naruszone, Jan 10:35) jako Jeden Bóg lecz trzy Osoby.

Tej objawionej przez Ducha a spisanej w Biblii mądrości nie są w stanie przyjąć idący na zatracenie. Dlatego też wiele mitów i herezji powstało w odniesieniu do Osoby Ducha Świętego. Niektórzy nauczają, że Duch został stworzony, inni że jest tylko jedną z części składowych Boga, czyli Bogiem niepełnym, inni jeszcze, że bezosobową mocą, jeszcze inni, że jedną z możliwych form Boga. A wszystkie one powstają w upadłych umysłach nienarodzonych z góry ludzi, którzy czytając Słowo Boże na siłę starają się Boga w jakiś sposób zrozumieć na zasadzie analogii, przyrównując Stwórcę do stworzenia.

Zwróćmy uwagę na główne aberacje doktryny w odniesieniu do naszego wspaniałego Boga Ducha Świętego

Modalizm

Prekursorem tej herezji był opisany w Dziejach 8:9-24 Szymon Mag (więcej w artykule Polemika z modalizmem). Herezja naucza, że trzy osoby Trójcy są różnymi „trybami” Bóstwa. Tutaj Ojciec, Syn i Duch Święty nie są odrębnymi osobami, lecz różnymi sposobami Bożego samoobjawienia. Typowym podejściem modalizmu jest uważanie Boga za Ojca w stworzeniu, Syna w odkupieniu i Ducha w uświęceniu. Innymi słowy, Bóg istnieje jako Ojciec, Syn i Duch w różnych epokach, ale nigdy jako Trójjedyny. Analogią w przyrodzie będzie woda, która raz jest w stanie ciekłym, raz stałym (lód) a raz gazowym (para wodna). Wywodzący się z modalizmu Patripasjanizm uważał, że Ojciec cierpiał jako Syn.

Główne założenie: Duch Święty nie zawsze jest Bogiem

Tryteizm

Z greckiego treis − trzy, theós − bóg) − w teologii pogląd, według którego w Bogu istnieją nie tylko trzy hipostazy (osoby), ale też trzy boskie natury, trzy istoty – innymi słowy: trzej bogowie. Według tego poglądu nie istnieje więc jeden Bóg, lecz trzej bogowie: Ojciec, Syn i Duch Święty. Wyznaje Ojca, Syna i Ducha Świętego jako trzy niezależne boskie istoty; trzech oddzielnych bogów, którzy dzielą tę samą substancję. Jest to powszechny błąd z powodu niezrozumienia użycia określenia „osoby” w definiowaniu Trójcy. Przykładem tryteizmu może jest hinduski Brahma-stwórca, Wisznu-obrońca i Sziwa-niszczyciel.

Główne założenie: Duch Święty jest jednym z trzech bogów

Macedonianizm

Zwany także herezją pneumatyczną, chrześcijańską herezją z IV wieku, która zaprzeczyła pełnej osobowości i boskości Ducha Świętego. Zgodnie z tą herezją, Duch Święty został stworzony przez Syna i w ten sposób był podporządkowany Ojcu i Synowi. W tym systemie wierzeń Duch Święty jest stworzoną istotą.

Główne założenie: Duch Święty ma początek

Partializm

Naucza, że Ojciec, Syn i Duch Święty razem są składnikami jedynego Boga. To doprowadziło do przekonania, że ​​każda z osób Trójcy jest tylko częścią Boga, stając się w pełni Bogiem, kiedy się spotykają. Analogią w naturze będzie np. puzzle, gdzie każdy elemnt układanki nie ukazuje pełnego obrazu, dopiero połączenie wszysktich elementów staje się obrazem.

Główne założenie: Duch Święty jest tylko częściowo Bogiem

Unitarianizm

Zakłada, że jedynym prawdziwym Bogiem jest „Ojciec”, a ponieważ jest On „święty” oraz jest „duchem”, jest on również w Piśmie Świętym określany jako „Duch Święty„.

Główne założenie: Duch Święty jest zawsze Bogiem Ojcem

 


Biblia kontra herezja

Podsumowanie tego, czego nauczają rozmaite herezje w odniesieniu do istoty i Osoby Ducha Świętego w zestawieniu wskazują na całkowitą rozbieżność zrozumienia Boga. Innymi słowy nauki rozmaitych heretyków wykluczają się wzajemnie. Jeśli bowiem Bóg nie zawsze jest Duchem Świętym,

Według Pisma Duch Święty
Według heretyków
– zawsze jest Bogiem – Bóg nie zawsze jest Duchem Świętym
– jest jednym Bogiem, lecz nie jedyną Osobą Boga – Duch Święty jest jednym z trzech bogów
– nie ma początku, jest wieczny – Duch Święty ma początek
– w swej istocie jest prawdziwie Bogiem – Duch Święty jest tylko częściowo Bogiem
– nie jest Bogiem Ojcem – Bóg Ojciec jest Duchem Świętym

Naruszenie biblijnej nauki o Duchu Świętym przynosi opłakane skutki. Prowadzi do wielobóstwa (politeizmu, henoteizmu), godzi w pełnię Bóstwa Ojca, Syna i Ducha, tworzy istotę wszechmocną, wszechwiedzącą i wszechobecną acz posiadającą swój początek, podstępnie zrównuje Osobę Ojca z Osobą Ducha. W zasadzie jest to idol, a ponieważ Pismo wskazuje na oddawanie czci Duchowi Świętemu jako Bogu, zamiana rzeczywistej nauki o Duchu na fałszywą to złamanie pierwszego Bożego przykazania i siłą rzeczy musi prowadzić na zatracenie.

1 Piotra 4:14 gdyż Duch chwały, Duch Boży spoczywa na was, który przez nich (niewierzacych) jest bluźniony, ale przez was (wierzących) jest uwielbiony.

Ten uwielbiony i wywyższony przez chrześcijan Duch Święty jest właśnie Bogiem, który w nas mieszka i wypełnia całe ciało. Duch Święty przebywa w świątyni, którym jest ciało wierzących. Bóg zamieszkuje w ciele zbawionych nie jako Ojciec, nie jako Syn lecz jako Duch. Mimo to posiadać Ducha Świętego jest tożsame z posiadaniem Ojca i Syna. Wskazuje to na jedność istoty Ojca Syna i Ducha oraz na rozróżnienie między subsystencjami (Osobami) Boga.

2 Kor. 6:16 mówi Bóg: Będę w nich mieszkał i będę się przechadzał w nich, i będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.
.
1 Jana 4:12 Bóg w nas mieszka
.
2 Jana 1:9 Kto pozostaje w nauce Chrystusa, ten ma i Ojca, i Syna.
.
2 Tym. 1:14Duch Święty, który w nas mieszka.
.
Jak. 4:5Duch, który w nas mieszka,
.
Rzym. 8:9 Duch Boży mieszka w was. A jeśli ktoś nie ma Ducha Chrystusa, ten do niego nie należy.
.
1 Kor. 3:16 Czyż nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży w was mieszka?
.
1 Kor. 6:19 Czyż nie wiecie, że wasze ciało jest świątynią Ducha Świętego, który jest w was, a którego macie od Boga, i nie należycie do samych siebie?

  • Świątynia przynależna jest Bogu i tylko Bogu; nie może istnieć świątynia przynależna Bogu i stworzeniu
  • Ciała wierzących są świątynią Ducha Świętego
  • Duch Święty posiada swoją świątynię, jest Bogiem który w niej zamieszuje
    .

Wykluczające się herezje

Porównując różne podejścia religijne do istoty Boga zaskakującym zdaje się fakt, że wszystkie one zaprzeczają sobie wzajemnie.

Teologiczny punkt odniesienia (jeśli prawdą jest, że Duch Święty) Zaprzeczenie (w takim przypadku Duch Święty)
– nie zawsze jest bogiem (Modalizm)

– nie może być jednym z trzech bogów (Tryteizm), ponieważ nie zawsze jest bogiem a każdy z trzech bogów musi istnieć zawsze

– nie może mieć początku (Macedonianizm), ponieważ jako bóg musi istnieć od zawsze, choć różnie się objawia

– nie może być częściowo bogiem (Partializm), ponieważ Bóg musi istnieć w swojej pełni zawsze

– nie może być bogiem Ojcem (Unitarianizm), Ojciec musiałby czasowo nieistnieć

– jest jednym z trzech bogów (Tryteizm)

– nie może czasem być bogiem (Modalizm), ponieważ jako jeden z trzech bogów musi zawsze nim być

– nie może mieć początku (Macedonianizm), ponieważ trzech bogów musi istnieć od zawsze

– nie może być częściowo bogiem (Partializm), ponieważ nie ma jednego częściowego boga lecz trzech pełnych bogów

– nie może być Bogiem Ojcem (Unitarianizm) ponieważ jest Duchem Świętym, jednym z trzech bogów, nie jest Ojcem

– ma początek (Macedonianizm)

– nie może czasami być bogiem  (Modalizm), ponieważ w takim przypadku musiałaby zaistnieć wewnętrzna zmiana w istocie boga (powstanie nowego boga w czasie)

– nie może być jednym z trzech bogów (Tryteizm), ponieważ w takim przypadku najpierw musiałoby istnieć dwóch bogów, trzeci zostałby dodany w czasie

– nie może być częściowo bogiem (Partializm), ponieważ mając swój początek musiałby albo zabrać z części boga, albo dodać do boga nową wartość

– nie może być Bogiem Ojcem (Unitarianizm), ponieważ od Ojca wszystko pochodzi

– jest tylko częściowo bogiem (Partializm)

– nie może dodatkowo czasami być bogiem (Modalizm) gdyż wtedy powstaje bóg, który czasami i częściowo jest bogiem

– jedna trzeca boga (Tryteizm) nie może być na dodatek jednym z dodatkowych trzech bogów

– nie może dodatkowo posiadać początku (Macedonianizm), w takim przypadku mowa o bogu całkowicie stworzonym, który ewoluuje w stronę boskości

– nie może być Bogiem Ojcem (Unitarianizm), ponieważ stanowi osobną od Ojca część

– jest Bogiem Ojcem (Unitarianizm)

– nie może być czasem Duchem Świętym  (Modalizm) ponieważ zawsze jest Duchem Świętym wyrażonym równocześnie jako Ojciec

– nie może być jednym z trzech bogów (Tryteizm), ponieważ Duch to Ojciec, jeden i ten sam Bóg oraz jedna i ta sama osoba

– nie może mieć początku (Macedonianizm), ponieważ Bóg Ojciec jest wieczny

– nie może częściowo być bogiem (Partializm), Bóg Ojciec to pełnia Boskości

Jak widać każda herezja wyklucza pozostałe, nie są one ze sobą kompatybilne. Kolejnym argumentem przeciw każdej z nich jest posiadanie analogii w świecie stworzonym, w świecie naturalnym. Każda herezja stara się postrzegać Boga przez pryzmat porównań jakie można zaobserwować lub wydedukować. W ten sposób Bóg stworzyciel zostaje sprowadzony do poziomu stworzenia.

A pamiętamy przecież, że jeśli o Boga chodzi, siły ludzkiej dedukcji opartej o obserwacje zawodzą. Wiedzy o Bogu oko nie widziało ani ucho nie słyszało, zatem Boga nie wolno przyrównywać do tego co obserwujemy w przyrodzie. Również szukanie analogii w świecie abstrakcji nie ma sensu, ponieważ to nie wstąpiło do serca człowieka. Należy zaakceptować naukę Pisma taką jaka została przekazana.
.


Nauka Pisma

Marek 12:29 nasz Bóg, Pan jest jeden.
.
Łuk. 3:22 I zstąpił na niego Duch Święty w kształcie cielesnym jak gołębica, a z nieba rozległ się głos: Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w tobie mam upodobanie.
.
Hebr. 9:14 To o ileż bardziej krew Chrystusa, który przez Ducha wiecznego ofiarował Bogu samego siebie bez skazy, oczyści wasze sumienie z martwych uczynków, by służyć Bogu żywemu?
.
Jan 4:24
 Bóg jest duchem, więc ci, którzy go czczą, powinni go czcić w duchu i w prawdzie.
.
1 Kor. 2:10 Nam zaś Bóg objawił to przez swojego Ducha. Duch bowiem bada wszystko, nawet głębokości Boga.
.
Izaj. 48:16 Pan BÓG posłał mnie, i jego Duch

Zestawienie kilku arcyciekawych fragmentów Pisma pozwolą obalić każdą z wcześniej wymienionych herezji.

Tryteizm: Duch Święty jest jednym z trzech bogów
Biblia: Bóg jest jeden, Marek 12:29

Modalizm: Duch Święty nie zawsze jest Bogiem
Biblia: Duch Święty w postaci cielesnej występuje obok Syna, w tym samym czasie Bóg Ojciec przemawia z nieba, to świadczy przeciw trybom działania Boga raz jako Ojciec, raz jako Syn raz jako Duch Święty, Łuk. 3:22

Macedonianizm: Duch Święty ma początek
Biblia: Duch Święty jest wieczny, Hebr. 9:14

Partializm: Duch Święty jest tylko częściowo Bogiem
Biblia: Duch Święty bada głębokości Boga, jest zatem wszechwiedzący, a ponieważ Bóg wszechobecny, Duch Święty również jest obecny wszędzie tam, gdzie obecny jest Ojciec. Dodatkowo Duch bada zawsze głębokości Boga (czas teraźniejszy czasownika ερευνα eurena). W grece koine czas teraźniejszy posiada liniowy aktionsart i nie wskazuje na początek czynności, (czyni to aktionsart zwany skutkiem trwającym), zatem badanie głębokości Boga przez Ducha jest wieczne, 1 Kor. 2:10

Unitarianizm: Duch Święty jest Bogiem Ojcem
Biblia: Skoro Bóg jest duchem (Jan 4:24) i Duch Święty bada głębokości Boga (który jest przecież duchem) nie może być Ojcem. Również rozumienie Boga jako jednej Osoby i jednej Istoty jest wadliwe, ponieważ mielibyśmy w takim przypadku do czyneinia z dwoma oddzielnymi duchami, pierwszy to wszechwiedzący Ojciec, drugi to wszechwiedzący Duch Święty, który bada pierwszego ducha (2 Kor. 2:10) Skoro jednak widzimy, że Duch Święty posyła tak samo jak Bóg Ojciec, rozumiemy, że będąc jedną Istotą, Duch jest różną subsystencją (osobą) niż Ojciec (Izaj. 48:16)

Oto nasze wnioski: co do Istoty tak Ojciec jak i Duch Święty są jednym Bogiem. Jednak co do substystencji obserwujemy wyraźne rozróżnienie między Ojcem a Duchem Świętym

„Halucynacja polega na śnie o Osobach, z których każda posiada część Istoty. Pismo Święte naucza, że co do Istoty jest tylko jeden Bóg, a zatem, że Istota zarówno Syna, jak i Ducha jest niezrodzona; ale o ile Ojciec jest pierwszy w porządku, a sam z siebie zrodził własną Mądrość, on, jak ostatnio zauważyliśmy, jest słusznie uważany za element i źródło całej Boskości. Tak więc Bóg, trwający w nieskończoność, jest niezrodzony i Ojciec, w odniesieniu do Jego Osoby, jest niezrodzony. Absurdem jest bowiem wyobrażać sobie, że nasza doktryna daje podstawy do twierdzenia, że tworzymy kwaternion bogów.” – Jan Kalwin, Instytuty Księga I, XIII:25


Syn Boży a Duch Święty

Na zakończenie bardzo interesujący fragment, potwierdzający jedność istoty Syna i Ducha oraz dokonujący ich rozróżnienia jako dwóch oddzielnych osób

1 Jana 2:1Jeśli jednak ktoś zgrzeszy, mamy orędownika (Παράκλητον parakleton) u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego.
.
Jan 14:16 A ja będę prosił Ojca i da wam innego (ἄλλον allon) Pocieszyciela (Παράκλητον parakleton), aby z wami był na wieki;

Po pierwsze widzimy, że tak Bóg Duch Święty jak i Bóg Syn noszą miano parakleton. Swiadczy to o ich jedności funkcjonalnej.

Po drugie Bóg Syn, gdy odchodził do nieba obiecał zostawić wierzącym innego niż on parakleta”. Słowem kluczem będzie tutaj

ἄλλος allos – inny tego samego rodzaju

w odróżnieniu od

ἕτερος heteros – inny co do rodzaju

Bóg Duch Święty to parakleton” takiego samego rodzaju co Bóg Syn. Świadczy to o jedności istoty Ducha i Syna oraz o tym, że to dwie różne osoby jednego Boga. Potwierdzenie to znajduje się również w niuansie funkcji. Syn wstawia się, Duch pociesza (różne aspekty słowa Παράκλητον parakleton)

Zatem Jezus i Duch Święty są różnymi osobami lecz co do istoty są samego rodzaju. Są Jednym Bogiem.

Bóg jest Trójjedyny bracia i siostry

Print Friendly, PDF & Email