Wszechczasowość Boga, część 1

utworzone przez | maj 15, 2026 | Teologia systematyczna, Teologia właściwa: nauka o Bogu

Bóg i czas

Psalm 90:2 Zanim zrodziły się góry, zanim ukształtowałeś ziemię i świat, od wieków na wieki ty jesteś Bogiem.

Ile lat ma Bóg? Jedną z popularnych odpowiedzi jest stwierdzenie, że Bóg jest nieskończenie stary. Jednak to nieprawda. Bóg nie ma wieku jako takiego, nawet nie ma wieku nieskończonego.

Jaka jest godzina dla Boga? Na świecie istnieją 24 strefy czasowe. W której z nich On przebywa? Określenie dokładnego czasu oznacza niezrozumienie, jaki jest Bóg.

Ateista niewątpliwie wykorzystałby takie zagadki dotyczące Boga i czasu oraz stwierdziłby, że Bóg nie może istnieć. Niektórzy wierzący mogliby odrzucić takie pytania jako ezoteryczne lub banalne. Jednak relacja Boga z czasem jest ważnym zagadnieniem teologicznym, z którym chrześcijanie zmagają się od czasów wczesnego Kościoła.

Ponadczasowość i bezczasowość

Po jednej stronie są ci, którzy głosili, że Bóg jest ponadczasowy albo bezczasowy. Zgodnie z tym poglądem Bóg istnieje poza czasem, w „wiecznym teraz”, które nie ma trwania, przeszłości ani przyszłości. Wszystko jest ujęte przez Boga w jednym momencie niezmiennej teraźniejszości. Wśród tych, którzy wyznawali ten pogląd, byli

  • Augustyn,
  • Boecjusz,
  • Anzelm, T
  • omasz z Akwinu,
  • Charles Hodge,
  • Karl Barth,
  • Emil Brunner
  • i Gordon H. Clark.

Jan Kalwin mógł wyznawać podobny pogląd, ale wydaje się, że nie odniósł się do tej kwestii bezpośrednio. Wśród tych ludzi byli zarówno rzymskokatoliccy, jak i neoortodoksyjni, a nawet głęboko Reformowani myśliciele. Najbardziej znaczącymi spośród nich są prawdopodobnie Augustyn i Boecjusz.

Augustyn (354-430) argumentował, że Bóg jest ponadczasowy, gdyż jest to logiczny wniosek, biorąc pod uwagę Jego atrybuty. Na przykład, jeśli Bóg jest wszechwiedzący i wie wszystko, to nigdy niczego się nie uczy, a Jego wiedza jest ponadczasowa i niezmienna.

Boecjusz (ok. 480-ok. 524) w przeciwieństwie do Augustyna, wierzył, że człowiek ma wolną wolę, która nie jest zdeterminowana przez predestynację Boga. Jak więc Bóg mógłby przewidywać przyszłe wybory wolnej woli? Boecjusz wysunął hipotezę, że Bóg jest ponadczasowy, stoi niejako poza czasem i dlatego może „widzieć” wszystko, co dzieje się w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości jednym pociągnięciem lub spojrzeniem. Bóg mógł przewidywać przyszłość, ponieważ przyszłość była dla Niego bezpośrednio obecna.

Dla nas, kalwinistów, ta zagadka, z którą zmagał się Boecjusz, nie jest żadną zagadką. Ludzie nie posiadają wolnej woli w arminiańskim rozumieniu tego słowa, które oznacza, że ​​wola może chcieć się zmienić.

Bóg przewiduje to, co z góry postanowił

Psalm 139:16 Twoje oczy widziały niedoskonały płód mego ciała; w twojej księdze są zapisane wszystkie moje członki i dni, w które były kształtowane, gdy jeszcze żadnego z nich nie było.

Izaj. 46:10-11 10. Zapowiadam od początku rzeczy ostatnie i od dawna to, czego jeszcze nie było. Mówię: Mój zamiar się spełni i wykonam całą swoją wolę. 11. Przywołuję ze wschodu ptaka drapieżnego, z dalekiej ziemi mężczyznę, który wykonuje moją radę. Powiedziałem i wykonam to, postanowiłem i uczynię to.

Izaj. 48:3 Rzeczy przeszłe zapowiadałem od dawna, z moich ust wyszły i ogłaszałem je, wykonywałem je od razu i nastąpiły.

Bóg przewiduje i postanawia wszystko

Efez. 1:11 W nim, mówię, w którym też dostąpiliśmy udziału, przeznaczeni według postanowienia tego, który dokonuje wszystkiego według rady swojej woli;

Zatem Bóg przewiduje wszystko, niezależnie od tego, czy jest ponadczasowy, czy nie. Augustyn był na pewniejszym gruncie, wnioskując, że Bóg jest ponadczasowy na podstawie swoich atrybutów, zamiast spekulować jak Boecjusz. Jednak Augustyn i Boecjusz ilustrują, jak bardzo różne teologie mogą w podobny sposób przyjmować ideę ponadczasowości Boga.
.

Doczesność

Po drugiej stronie kwestii historycznej znajdują się ci, którzy twierdzą, że Bóg jest doczesny/czasowy. Według nich Bóg jest ograniczony czasem, tak jak my wszyscy i podobnie doświadcza umiejscowienia i trwania w czasie. Uważają, że Bóg musi istnieć w czasie, aby odpowiedzieć na modlitwy i interweniować w czasie dzięki opatrzności.

Teiści procesu, Alfred North Whitehead, Charles Hartshorne i ich zwolennicy, radykalnie należą do tego obozu. Wierzą, że Bóg „posuwa się” lub ewoluuje wraz ze światem, który stworzył, a zatem porusza się w czasie wraz z nami.

Otwarci teiści również radykalnie należą do tego obozu. Wychodząc z założenia, że ​​człowiek ma wolną wolę, otwarci teiści, tacy jak Richard Rice [1] i Clark Pinnock [2] wnioskują, że Bóg – który rzekomo nie może kontrolować ludzkich wyborów – nie może przewidzieć przyszłych, dobrowolnych wyborów ludzi. Zatem przyszłość jest „otwarta” na to, co uczynią ludzie, a konkretne rezultaty nie są ani z góry przesądzone, ani przewidziane przez Boga. Tak twierdzą.

Nieco bardziej „ewangelikalni” filozofowie, tacy jak Nelson Pike [3], Stephen Davis [4] i Thomas V. Morris [5], opowiadają się za doczesną wizją Boga, nawet jeśli odrzucają niektóre z heretyckich skrajności procesualizmu i otwartego teizmu. Zatem, podobnie jak ponadczasowa wizja Boga, wizja doczesności Boga ma dość zróżnicowaną grupę zwolenników.
.

Obojętność

Są też agnostycy (nie chodzi o istnienie Boga, ale o Jego związek z czasem). Jan Kalwin wydaje się być obojętny lub zdystansowany wobec tego tematu. Niedawno Ronald Nash poważnie rozważył tę kwestię i doszedł do wniosku, że nie wie, czy Bóg jest ponadczasowy, czy nie. [6]
.

Istotne pytania

W świetle tej historycznej debaty, jak powinniśmy podejść do idei relacji Boga z czasem? Czy to ma znaczenie? Kwestia związku Boga z czasem zostanie poruszona później, gdyż zależy ona w pewnym stopniu od tego, jakie wnioski zostaną wyciągnięte. Na razie podejście do tego zagadnienia powinno rozpocząć się od dwóch istotnych punktów wyjścia:

1) Definicja czasu.

2) Definicja wszechczasowości (omnitemporalności) jako alternatywy dla czasowości i ponadczasowości Boga.

Dzięki temu będziemy mogli przeanalizować istotne fragmenty Pisma Świętego i ich logiczne implikacje.

Definicja czasu

Ogólnie rzecz biorąc, jednym z mankamentów wielu stanowisk po obu stronach debaty historycznej, jest brak odpowiedniej definicji „czasu”. Istnieje kilka biblijnych studiów nad czasem, lecz często sprowadzają się one do studium historii biblijnej. [7] Czym więc właściwie jest „czas”? 

Komentując Augustyna, Gordon H. Clark napisał:

„Państwo Boże mówi: «Gdyby bowiem właściwie rozróżnić wieczność od czasu, przy czym czas nie może istnieć bez ruchu, a wieczność nie dopuszcza żadnej zmiany, to kto nie dostrzegłby, że czas nie mógł istnieć, zanim powstało jakieś zmienne stworzenie?» (XI, vi). Oznacza to, że przed stworzeniem świata nie mogło być czasu. Oznacza to również, że wieczność różni się od czasu, gdyż czas jest funkcją zmiany, a Bóg jest niezmienny»„.[8]

Idąc tym tropem, „Czas to medium, w którym zachodzi zmiana”. To najlepsza definicja „czasu”, jaką znalazłem.

Co prawda, stwierdzenie „Czas to medium, w którym zachodzi zmiana” wydaje się raczej definicją opisową i praktyczną niż definicją istotową. Na pierwszy rzut oka nie wyjaśnia nam ono, na czym polega istota czasu ani jaka jest jego natura. Nie jest też tak eleganckie i wzniosłe, jak mogliby sobie tego życzyć niektórzy filozofowie czy poeci. Jednak ta dość prozaiczna definicja trafia w sedno tego, czym jest czas, no i ma kilka zalet.

1) Zmiana jest sposobem, w jaki mierzymy czas. Zegary, kalendarze i okoliczności zaznaczają upływ czasu poprzez ruch wskazówek lub cyfr, wschód i zachód słońca, przemijanie pór roku albo inne zmiany.

2) Zmiana wpływa na to, jak postrzegamy czas. „Czas płynie szybko, gdy dobrze się bawisz”. Szybko następujące po sobie wydarzenia zdają się przyspieszać czas, bo zachodzą w nich liczne zmiany. „Woda w garnku, nad którym się czuwa, nigdy się nie zagotuje”. Powolne tempo lub brak działania sprawiają wrażenie, jakby czas płynął wolniej lub w ogóle się zatrzymał, ponieważ zachodzi w nich niewiele zmian.

3) To właśnie na podstawie zmian oceniamy wiek danej osoby. Na zjeździe absolwentów liceum ludzie wyglądają młodo, jeśli niewiele się zmienili. Wyglądają starzej, jeśli przytyli, nabrali zmarszczek lub wypadły im włosy. „Ani trochę się nie zmieniłeś” zazwyczaj oznacza: „Nie wyglądasz starzej”.

4) Zmiana jest nieodłącznym elementem czasu. W opowiadaniach science fiction i serialach telewizyjnych, takich jak „Strefa Mroku”, „zatrzymanie czasu” wyobrażane jest jako stan, w którym nic się nie zmienia. W tych fantazyjnych opowieściach może się zdarzyć, że jakaś nieszczęsna dusza może nie odczuwać żadnych zmian i nadal być w stanie działać, podczas gdy wszyscy i wszystko wokół jest zamrożone w czasie. Jednak dla niej czas się nie zatrzymał. W istocie, gdyby czas kiedykolwiek się zatrzymał, nikt by o tym nie wiedział, ponieważ nic by się nie zmieniło.

5) Zmiana jest zgodna z biblijnymi koncepcjami czasu. „I tak nastał wieczór i poranek – dzień pierwszy” (1 Mojż. 1:5). Na samym początku jednostka czasu (dzień) jest rozróżniana poprzez zmianę (wieczór i poranek). Eon (epoka, era, wiek), chronos (miniony upływ/okres) i kairos (moment, chwila, pora) wyróżniają się zmianami w stosunku do czasów poprzednich. [9]

Mat. 13:40 Jak więc zbiera się kąkol i spala w ogniu, tak będzie przy końcu tego świata. (αἰῶνος aionos – epoki, wieku)

Dzieje 1:7 Lecz on im odpowiedział: Nie do was należy znać czasy (χρόνους chronos)  i pory (καιροὺς kairous) , które Ojciec ustanowił swoją władzą.

Zatem pojawianie się i upadanie królów oznacza w Biblii różne czasy, podobnie jak wiele innych zmian w historii. Wszystkie one są zmianami z przeszłości i dlatego zapowiadają nadejście nowych epok.

Tak więc stwierdzenie „Czas to medium, w którym zachodzi zmiana” wydaje się trafnym opisem czasu. W rzeczywistości oddaje istotę czasu, który sam w sobie nie jest substancją fizyczną płynącą jak woda. Czas nie jest rzeczą, którą można manipulować. Czas jest relacją między zdarzeniami (zmianami) w historii.

W rzeczywistości, ten niezręczny sposób, w jaki wydaje się, że rozumiemy czas, wskazuje na jego fundamentalny charakter. Niektóre z najbardziej fundamentalnych idei są najtrudniejsze do wyjaśnienia, gdyż są podstawowe i wpisane w obraz Boga. Pojęcia Boga [10], logiki (niesprzeczności), przyczyny i skutku [11], dobra i zła oraz czasu bywają trudne do precyzyjnego zdefiniowania, ponieważ wszyscy już wiedzą, czym one są. Te potencjalnie wrodzone idee – w tym czas – stanowią zasady porządkujące dla człowieka.
.

Definicja wszechczasowości

„Wszech” oznacza wszystko lub uniwersalny. „Doczesny” oznacza czasowy, związany z czasem lub przez niego uwarunkowany. Zatem „wszechczasowość” oznacza obejmujący całą czasowość. Pojęcie boskiej wszechczasowości jest zbieżne z ponadczasowością, lecz ma szerszy kontekst.

  • Zasadniczo prawdą jest, że Bóg jest ponadczasowy w tym sensie, że nie ma określonej lokalizacji ani trwania w czasie.
    .
  • Jednakże, pozostawiona bez zastrzeżeń lub wyjaśnień, idea ponadczasowości naraża Boga na zarzut bezczynności, a nawet bezradności.

Może to skłaniać do poglądu deistycznego, w którym nie ma nawet miejsca na początkowe stworzenie. Bez wątpienia Augustyn i myśliciele Reformowani po nim nie mieli tego na myśli, ale jest to zarzut wysuwany pod adresem chochoła przez tych, którzy nauczają, że Bóg jest czasowy. Co więcej, pogląd na Boga jako „Całkowicie Innego”, wyznawany przez niektórych neo-ortodoksów, zakłada pewien rodzaj ponadczasowości, która praktycznie spycha Go na margines.

Wszechczasowość (omnitemporalność) potwierdza, że Bóg nigdy nie jest i zawsze jest w czasie, tak samo jak zgodnie z wszechobecnością nie jest nigdzie i jest wszędzie. Bóg nie jest ograniczony, zlokalizowany ani przypisany do żadnego konkretnego miejsca, a jednak jest obecny wszędzie jednocześnie.

Cały Bóg jest tutaj i cały Bóg jest wszędzie.

W ten sam sposób Bóg nie jest ograniczony, zlokalizowany ani przypisany do żadnego konkretnego czasu, a jednak jest w każdym czasie.

  • Cały Bóg jest przeszłością.
    .
  • Cały Bóg jest teraźniejszością.
    .
  • Cały Bóg jest przyszłością.

A Bóg nie zmienia się w trakcie.

Obj. 1:8 Ja jestem Alfa i Omega, początek i koniec, mówi Pan, który jest i który był, i który ma przyjść, Wszechmogący.

Nie jest On teraz starszy niż był na początku. Jest taki sam.

Zatem stwierdzenie, że Bóg jest wszechczasowy, oznacza, że ​​nie ma On żadnej lokalizacji, rozciągłości ani trwania w czasie, tak samo jak nie ma lokalizacji, rozciągłości ani wymiaru w przestrzeni.

  • Jest On ponadczasowy, tak samo jak jest ponadprzestrzenny.
    .
  • Istnieje zawsze, tak samo jak jest wszędzie.

Stwierdzenie, że Bóg jest czasowy, oznaczałoby, że jest ograniczony przez to, że jest związany czasem. Stwierdzenie, że Bóg jest ponadczasowy, mogłoby sugerować, że jest ograniczony przez bycie związanym poza czasem. Stwierdzenie, że Bóg jest wszechczasowy, oznacza, że ​​nie jest On w ogóle ograniczony przez czas.
.

Przesłanki biblijne

Jedną z cech dość powszechnych wśród tych, którzy opowiadają się za tym, że Bóg jest czasowy lub ograniczony czasem, jest brak rozważania lub wykładu na podstawie Pisma Świętego w tym temacie. Wielu teistów temporalnych rutynowo powołuje się na chrześcijańskie wierzenia w wysłuchane modlitwy i Bożą opatrzność, ale nie odwołuje się do żadnych tekstów biblijnych ani ich nie interpretuje.

Istnieje również dość lekceważąca tendencja do odrzucania Biblii jako niemówiącej wiele lub wcale o kwestii czasowości lub ponadczasowości Boga. Gdyby ta lekceważąca postawa była słuszna, zwykli ludzie nie mieliby prawa spekulować na temat relacji Boga z czasem, albowiem rzeczy tajemne należą do Boga i nie są nam dane do wglądu

5 Mojż. 29:29 Rzeczy tajemne należą do PANA, naszego Boga, a objawione – do nas i naszych synów na wieki, abyśmy wypełniali wszystkie słowa tego prawa.

Nie powinniśmy podchodzić do poznania Boga wyłącznie metodą filozoficzną. Czysty racjonalizm jest skazany na porażkę, ponieważ nie ma żadnego słusznego aksjomatu ani punktu wyjścia, od którego można by zacząć.

Pismo Święte ma jednak istotne uwagi na temat czasu z różnych perspektyw. W rzeczy nam objawione możemy wierzyć, być im posłuszni i wyciągać z nich wnioski. Rzeczy objawione dostarczają nam ugruntowanych przesłanek, z których możemy wyciągać logiczne wnioski, prowadzące do dobrych i koniecznych konsekwencji. Presupozycjonizm (apologetyka presupozycyjna) zaczyna się od objawionej prawdy Biblii, lecz na tym się nie kończy. W istocie Biblia mówi nam znaczące rzeczy o atrybutach Boga, Jego relacji z czasem i naturze czasu, co prowadzi do wniosku o boskiej wszechczasowości.

Zacznijmy od atrybutów Boga.
.

Samoistnienie i wszechczasowość

1 Mojż. 1:1 Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

Bóg jest samoistny i nie zależy od niczego poza Nim samym. On istniał przed stworzeniem. A to stworzenie powstało z niczego. Przed stworzeniem istniał Bóg i tylko Bóg. Przed stworzeniem nie było niczego, co mogłoby się zmienić. Przed stworzeniem nie było czasu jako takiego.

Fałszem jest wierzyć, że czas rozciąga się w nieskończoność w przeszłość. Czas rozpoczął się wraz ze stworzeniem zmiennych rzeczy i istot. A zatem kiedy był Bóg, zanim zaistniało „kiedy”? Oczywistą odpowiedzią jest, że nie było „kiedy”, bo nie było „czasu”. Jeśli Bóg istniał przed stworzeniem, to istniał przed czasem. Jeśli Bóg istniał przed czasem, to jest niezależny od czasu. Jeśli jest niezależny od czasu, to jest albo ponadczasowy, albo wszechczasowy. Nie może On podlegać czasowi.

Ktoś mógłby argumentować, że skoro Bóg stworzył wszechświat – i czas – to odtąd związał się z czasem. Byłoby to trochę jak zbudowanie domu, a potem zamieszkanie w nim. Jednak budowniczy może równie dobrze nie wprowadzić się do niego albo przychodzić i odchodzić, kiedy mu się podoba. Zamieszkiwanie w naszym własnym rękodziele nie ogranicza nas do tego miejsca. Zatem owszem, Bóg może w pewnym sensie zamieszkiwać lub manifestować się w czasie po jego stworzeniu, ale nie jest przez niego ograniczony ani nim związany. To sprowadza się do wszechczasowości.

Bóg jest wszechczasowy, ponieważ jest samoistny.
.

Wszechobecność i wszechczasowość

1 Król. 8:27 Czyż naprawdę jednak Bóg zamieszka na ziemi? Oto niebiosa i niebiosa niebios nie mogą cię ogarnąć, a cóż dopiero ten dom, który zbudowałem?

Przenikliwość króla Salomona była głęboka. Chociaż zbudował świątynię dla Boga na Jego polecenie, Salomon wiedział i wyznał, że świątynia nie będzie w stanie Go pomieścić. Niebo też nie jest w stanie Go pomieścić. Bóg objawi się w wyjątkowy sposób w świątyni jerozolimskiej i poprzez nią. Bóg będzie rządził z Nieba. Ale Bóg jest wszędzie. To jest wszechobecność.

Zauważyliśmy wcześniej, że na świecie istnieją 24 strefy czasowe. Jeśli Bóg jest wszechobecny, to jest obecny w każdej strefie czasowej. Musi zatem być obecny w 24 różnych czasach. W ograniczonej skali sugeruje to już boską wszechczasowość, jeszcze zanim weźmiemy pod uwagę dalsze zakątki wszechświata.

Ta relacja między wszechczasowością a wszechobecnością nie jest jedynie analogią. Nie jest to teoria zgodności z prawdą, w której to, co wiemy, jest analogiczne do prawdy, ale samo w sobie nią nie jest. Znamy prawdę o wszechczasowości, znamy prawdę o wszechobecności, a te dwie prawdy idą w parze.

W rzeczywistości wszechobecność jest związana z wszechczasowością i odwrotnie. Każdy boski atrybut jest rozszerzeniem pozostałych, a wszechczasowość nie jest pod tym względem wyjątkiem. Według Szczególnej i Ogólnej Teorii Względności, czas jest zaledwie czwartym wymiarem kontinuum czasoprzestrzeni. [12]

  • Czas jest nieodłączną częścią przestrzeni.
    .
  • Czas wpływa na przestrzeń, a przestrzeń wpływa na czas.

Zatem jeśli Bóg jest wszechobecny, a teoria względności jest prawdziwa, to Bóg jest koniecznie wszechczasowy. Nie będę się tu spierał, czy Einstein miał rację, czy nie. Wystarczy powiedzieć, że wszechczasowość jest zgodna z teorią względności (fizycznej, a nie moralnej).

Czy teoria względności sugeruje coś jeszcze znaczącego w idei wszechczasowości? Myślę, że tak. Teoria względności głosi, że żaden obiekt fizyczny nie może poruszać się z prędkością równą lub większą od prędkości światła. Prędkość światła jest stała, niezależnie od prędkości układu odniesienia, w którym ją mierzymy. Przekroczenie prędkości światła jest niemożliwe, ponieważ w miarę zbliżania się obiektu do prędkości światła jego masa rośnie wykładniczo, co oznacza, że ​​prędkość światła może nigdy nie zostać osiągnięta. Im więcej energii włożymy w coś, aby to przyspieszyć, tym większa masa będzie się pojawiać, aby przeciwdziałać dalszemu przyspieszaniu.

Ludzie i inne obiekty fizyczne nie mogą poruszać się z prędkością światła ani z prędkością większą niż ta. To w efekcie wyklucza dla nas podróże w czasie. Jednak Bóg nie jest obiektem fizycznym. Bóg jest Duchem

Jan 4:24 Bóg jest duchem, więc ci, którzy go czczą, powinni go czcić w duchu i w prawdzie.

Nie ma masy i dlatego nie jest ograniczony prędkością światła. Nam, istotom cielesnym, trudno to sobie wyobrazić, ale Bóg nie jest ograniczony prędkością światła. Bóg jako duch, teoretycznie mógłby poruszać się szybciej niż światło (gdyby rzeczywiście był zlokalizowany i mógł zmieniać swoje położenie).

Rozważmy to: Załóżmy, że światło opuszcza Ziemię. Następnie załóżmy, że ktoś poruszający się szybciej niż światło podąża za tym promieniem. Ten ktoś dogoni światło z przeszłości i zobaczy jako teraźniejsze zdarzenia, które miały miejsce w przeszłości. W efekcie, poruszanie się szybciej niż światło umożliwiłoby pewien rodzaj podróży w czasie. Bóg nie jest fizyczny. Bóg nie jest ograniczony prędkością światła. Bóg nie jest ograniczony czasem.

Nie sugeruję, że Bóg widzi przeszłość, przemykając obok promieni światła. Zwracam jedynie uwagę, że Bóg nie jest ograniczony tak jak my. Bóg jest wszechczasowy, gdyż jest wszechobecny.

Ta integralna relacja między wszechczasowością a wszechobecnością wzmacnia definicję czasu jako medium, w którym zachodzi zmiana. Odległość to relacja między obiektami lub wzdłuż nich. Odległość tak naprawdę nie istnieje sama w sobie. Podobnie czas tak naprawdę nie istnieje sam w sobie. Jest to upływ czasu między zdarzeniami lub wzdłuż nich.
.

Wszechwiedza i wszechczasowość

Hebr. 4:13 Żadne stworzenie nie ukryje się przed nim, przeciwnie, wszystko jest obnażone i odkryte przed oczami tego, któremu musimy zdać sprawę.

Ściśle związana z wszechobecnością jest wszechwiedza. Ten fragment Pisma Świętego naucza, że ​​Bóg wie wszystko i jest wszędzie.

W pewnym sensie wszechwiedza implikuje ponadczasowość. Bóg wie wszystko wczoraj, dziś i na wieki. Nigdy niczego się nie uczy. Dlatego Jego wiedza nigdy nie rośnie ani się nie zmienia. Skoro Boża wiedza nigdy się nie zmienia, to w pewnym sensie przynajmniej Jego wiedza jest ponadczasowa i niezmienna.

Rozważmy jednak inny punkt widzenia na wszechobecność i wszechwiedzę w świetle Listu do Hebrajczyków 4:13. Bóg jest jednocześnie obecny tutaj, a także przy gwieździe, oddalonej stąd o lata świetlne.

  • Z punktu widzenia tej gwiazdy widzi ją taką, jaka jest teraz.
    .
  • Z punktu widzenia Ziemi widzi ją taką, jaka była lata świetlne temu. [13]
    .
  • A z dowolnego punktu pomiędzy nimi Bóg widzi gwiazdę taką, jaka istniała w odpowiednich momentach w przeszłości.

Zatem z powodu swojej wszechobecności Bóg widzi całą historię gwiazdy, przynajmniej do tej chwili, za jednym razem. Ta sama boska świadomość dotyczy wszystkiego we wszechświecie. To jest w istocie wszechczasowość. Wszystkie czasy są dla Niego obecne teraz.

To trochę jak oglądanie komiksu w gazecie. Komiks ma logiczną i chronologiczną sekwencję. Możemy go jednak czytać po kolei, rzucić okiem na cały komiks na raz albo przeczytać go od końca, zaczynając od ostatniej ramki. Rysownik mógł mieć w wyobraźni całość jako spójny koncept, zanim jeszcze zaczął rysować poszczególne ramki. Nie będąc ograniczeni dwuwymiarową stroną gazety, możemy postrzegać całość tak, jak nam się podoba. O ileż bardziej Bóg może widzieć całość czasu tak, jak Mu się podoba – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość?

Co więcej, rysownik lub czytelnik postronny może dowolnie ingerować w komiks w gazecie. Może dorysować wąsy postaci lub wymazać twarz, której nie lubi. Zatem wyjście poza ramy danego kontekstu nie wyklucza zewnętrznej ingerencji w sam kontekst. Ponadto czytelnik może stwierdzić, która jest godzina w komiksie. Potrafię odczytać zegar w komiksie i rozpoznać, która klatka poprzedza, a która następuje po innej, nie będąc jednocześnie w czasie akcji komiksu.

Nie oznacza to, że życie jest jak komiks (choć poglądy teologiczne niektórych są rzeczywiście komiczne). Nie oznacza to również, że wszechobecna Boża wizja gwiazd lub analogia do komiksu w pełni wyjaśniają lub wyczerpują kwestię niezależności Boga od czasu.

Sedno sprawy jest takie, że jeśli Bóg jest wszechwiedzący, jak głosi List do Hebrajczyków 4:13, to musi być wszechczasowy.
.

Suwerenność i wszechczasowość

Dan. 2:21 On zmienia czasy i okresy, usuwa królów i ustanawia królów. Daje mądrość mądrym, a wiedzę rozumnym;

Wszyscy chrześcijanie składają gołosłowne deklaracje poparcia suwerenności Boga. Teologia Reformowana w pełni uznaje i szanuje suwerenność Boga. Daniel uznawał suwerenność Boga nawet nad czasem. Prawdą jest, że Daniel myślał o czasie w kategoriach epok historycznych, naznaczonych wzlotami ku władzy i upadkami królów. Jednak nawet jeśli Daniel myślał przede wszystkim o Bogu kontrolującym wydarzenia historyczne, to ipso facto oznacza to, że Bóg kontroluje czas jako taki.

Nasza robocza definicja brzmi: „Czas to medium, w którym zachodzą zmiany”. Jeśli Bóg opatrznościowo kontroluje zmiany w historii, to kontroluje On czas. Jeśli Bóg kontroluje wszystko w historii (który dokonuje wszystkiego według rady swojej woli,  Efez. 1:11), to kontroluje On całość czasu. Bóg jest wszechczasowy, ponieważ jest suwerenny.

Podobnie Jezus potwierdził suwerenność Ojca nad czasem. „Nie do was należy znać czasy i pory, które Ojciec ustanowił swoją władzą” (Dzieje 1:7). Panowanie nad wydarzeniami historycznymi oznacza panowanie nad czasem, albowiem czas to po prostu zmienna relacja między wydarzeniami a stworzonymi rzeczami.
.

Niezmienność i wszechczasowość

Mal. 3:6 Gdyż ja, PAN, nie zmieniam się, dlatego wy, synowie Jakuba, nie zostaliście zniszczeni.

Hebr. 13:8 Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki.

Ortodoksyjni chrześcijanie przyjmują doktrynę niezmienności Boga. Jeśli Bóg się nie zmienia, a czas to medium, w którym zachodzą zmiany, to Bóg jest albo ponadczasowy, albo niezależny od czasu.
.

Stworzenie czasu

Atrybuty Boga implikują, że jest On ponadczasowy (jak argumentował Augustyn) lub, bardziej ogólnie, wszechczasowy (jak argumentowałbym ja). Gdyby ktoś się zastanawiał, czy nie popadamy w zbytnią spekulację, istnieje kilka fragmentów Pisma Świętego, które mówią o czasie bardziej bezpośrednio i potwierdzają wszechczasowość Boga.

Hebr. 1:1-2 1. Bóg, który wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś do ojców przez proroków; 2. W tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez swego Syna, którego ustanowił dziedzicem wszystkiego, przez którego też stworzył światy (αἰῶνας aionos)

Większość tłumaczeń oddaje „eony” jako „światy”. Jednakże „eony” to rzeczownik o wyraźnie temporalnym (czasowym) znaczeniu, co koresponduje z motywem następujących wyrażeń:

  • „w różnych czasach”
    .
  • „niegdyś” i
    .
  • „w tych dniach ostatecznych”.

Zwykle eon to wiek/epoka lub era, okres czasu naznaczony jakąś szczególną cechą. Tak więc epoka wiktoriańska za panowania królowej Wiktorii, epoka/era lotnictwa od czasu startu braci Wright czy epoka/era nuklearna od 1945 roku. Chodzi o to, że przez Jezusa Chrystusa Bóg stworzył eony, czyli wieki/epoki. Stworzył sam czas, w którym przemawiał do swojego ludu. Niektórzy powiedzą, że Bóg po prostu stworzył lub ustalił wydarzenia historyczne, które wyznaczają lub wyróżniają epoki. Widzieliśmy jednak, że czas nie istnieje sam w sobie. Tworzenie bytów i zdarzeń oznacza tworzenie czasu. Ażeby Bóg mógł stworzyć czas, musi być niezależny od czasu.

Hebr. 11:3 Przez wiarę rozumiemy, że światy (αἰῶνας aionas) zostały ukształtowane słowem Boga, tak że to, co widzimy, nie powstało z tego, co widzialne.

W tym fragmencie Pisma Świętego czytamy również, że Bóg ukształtował „światy” (eony) w kategoriach czasowych, co oznacza, że ​​stworzył czas.
.

Dekret przed czasem

2 Tym. 1:9 Który nas zbawił i powołał świętym powołaniem nie na podstawie naszych uczynków, ale na podstawie swojego postanowienia i łaski, która została nam dana w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasy. (χρόνων αἰωνίων chronon aionion)

Tyt. 1:2 W nadziei życia wiecznego, które obiecał przed dawnymi wiekami (χρόνων αἰωνίων chronon aionion) ten, który nie kłamie, Bóg;

Boży dekret o wybraniu i zbawieniu konkretnych ludzi został wydany przed wiekami (przed początkiem czasu). Jeśli Bóg istniał przed wiekami (zanim nastał czas), to jest On niezależny od czasu. Jest to z pewnością zgodne z ideą, że Bóg jest wszechczasowy.
.

Boska ekwiwalencja czasu

Mojżesz modlił się:

Psalm 90:4 Tysiąc lat bowiem w twoich oczach jest jak dzień wczorajszy, który minął, i jak straż nocna.

 Podobnie Piotr napisał:

2 Piotra 3:8 Ale niech to jedno, umiłowani, nie będzie przed wami zakryte, że jeden dzień u Pana jest jak tysiąc lat, a tysiąc lat jak jeden dzień.

Wielu chrześcijan interpretuje te dwa fragmenty w sposób relatywistyczny. Sądzą, że Mojżesz i Piotr mieli na myśli, że dla Boga tysiąc lat i jeden dzień są podobnie krótkie w porównaniu z nieskończenie długim okresem czasu, sięgającym od wieczności. Jednak czas jako taki nie istniał przed stworzeniem aniołów i świata. Czas nie sięga w wieczną przeszłość. Czas rozpoczął się w Księdze Rodzaju 1:1.

Jeśli zsumujemy chronologię pokoleń i panowania królów w Starym Testamencie, otrzymamy wiek około 6000 lat dla świata. Niektórzy poważani uczeni sugerują, że okresy czasu wymienione w Księdze Rodzaju nie są wyczerpujące i że świat może mieć raczej około 10 000 lat. Tak czy inaczej, tysiąc lat i jeden dzień to okresy zbyt krótkie, aby w porównaniu z kilkoma tysiącami lat uznać je za praktycznie to samo!

Nie, Piotr, który wierzył w młodą ziemię, nie miał na myśli, że tysiąc lat i jeden dzień są tym samym w odniesieniu do krótkiej historii świata. Miał na myśli, że u Pana tysiąc lat i jeden dzień to absolutnie to samo. Bóg nie jest ograniczony czasem. Obejmuje On cały czas i wszystkie okresy, długie czy krótkie, jednym spojrzeniem teraźniejszości. Widzi cały czas naraz przez cały czas, co oznacza, że ​​Bóg jest wszechczasowy.

Twierdzenie Piotra wyklucza istnienie Boga czasowego i wymaga istnienia Boga ponadczasowego lub wszechczasowego.
.

Odkupienie grzechów a czas

Obj. 13:8 Wszyscy mieszkańcy ziemi oddadzą jej pokłon, ci, których imiona nie są zapisane w księdze życia Baranka zabitego od założenia świata.

Oczywiście Baranek został zabity historycznie, kiedy Jezus Chrystus został ukrzyżowany w Cesarstwie Rzymskim. Było to długo po „założeniu świata”. Jan przypuszczalnie miał na myśli, że zanim Chrystus został stracony, Bóg ogarnął Swoim postanowieniem Jego odkupieńczy czyn i zbawienie wybranych, których imiona są zapisane w Księdze Życia. Innymi słowy, śmierć Chrystusa była obecna w umyśle Boga, zanim faktycznie nastąpiła w historii ludzkości.

To ponownie sugeruje wszechczasowość Boga. Częściowo wyjaśnia to również odkupienie wybranych w Starym Testamencie, zanim Chrystus dokonał przebłagania na krzyżu. Jest to tym jaśniejsze gdy zobaczymy, że ofiara Chrystusa została złożona przez Ducha Wiecznego, co dosknale wpisuje się w koncepcje wszechczasowości Boga.

Hebr. 9:14 To o ileż bardziej krew Chrystusa, który przez Ducha wiecznego ofiarował Bogu samego siebie bez skazy, oczyści wasze sumienie z martwych uczynków, by służyć Bogu żywemu?

Na podstawie, źródło
Tłumaczył Robert Jarosz

Przypisy

[1] Richard Rice, Boża uprzednia wiedza i wolna wola człowieka, Bethany House Publishers, 1980, 1985, 39, 54.
[2] Clark Pinnock, „Bóg ogranicza swoją wiedzę” w książce Predestination & Free Will: Four Views of Divine Sovereignty & Human Freedom, pod redakcją Davida i Randalla Basingerów, InterVarsity Press, 1986, 143-162.
[3] Nelson Pike, Bóg i ponadczasowość, Schocken Books, 1970.
[4] Stephen T. Davis, Logika i natura Boga, William B. Eerdmans, 1983, 8-24.
[5] Thomas V. Morris, Nasza idea Boga, InterVarsity Press, 1991, 119-138.
[6] Ronald H. Nash, Koncepcja Boga. Badanie współczesnych trudności związanych z atrybutami Boga, Zondervan, 1983, 73-83.
[7] Na przykład Oscar Cullmann, Christ and Time: The Primitive Christian Conception of Time and History, Revised Edition, Westminster Press, 1964 i John Marsh, The Fulness of Time, Harper & Brothers, 1952.
[8] Gordon H. Clark, „Czas i wieczność”, The Trinity Review, wrzesień-październik 1981, podkreślenie dodane.
[9] Wiem, że James Barr odrzuca te sztywne definicje słów oznaczających czas w Biblii (Biblical Words For Time, Alec R. Allenson Inc., 1962, 1969). Wspominam o nich tutaj jedynie jako ogólniki. Nawet jeśli w biblijnym użyciu rozróżnienia między tymi greckimi słowami są niewyraźne, ich zasadnicza wspólna zależność od zmian w historii pozostaje.
[10] Presupozycjoniści wiedzą, że nie da się udowodnić istnienia Boga i że tak zwane „dowody teistyczne” są logicznie nieważne. Dowodzenie istnienia Boga jest również nieistotne, ponieważ świadomość istnienia Boga jest wrodzona człowiekowi jako obrazowi Boga. Od początku Adam mógł komunikować się z Bogiem i był wobec Niego odpowiedzialny, gdyż Go znał. Adam nie musiał uczyć się o Bogu. Nikt nie rodzi się ateistą, nawet po Upadku.
[11] Empiryk David Hume dołożył wszelkich starań, aby udowodnić, że nie możemy mieć pojęcia „przyczyny i skutku” z obserwacji zdarzeń (An Inquiry Concerning Human Understanding, Bobbs-Merrill, 1748, 1977, s. 84–87). Nie przyznał jednak, że ludzie mimo wszystko mają pojęcie o tym, czym jest „przyczyna i skutek”. Jedną z możliwości jest to, że pojęcie przyczyny i skutku jest wrodzone człowiekowi jako obrazowi Boga. Niemowlęta i małe dzieci stosują to pojęcie w niedojrzały sposób, tworząc błędne skojarzenia. Jednak nawet najmłodsze dziecko zdaje się naturalnie dochodzić do wniosku, że jedna rzecz jest spowodowana inną.
[12] Albert Einstein, Względność. Teoria szczególna i ogólna, Crown Publishers, 1961.
[13] Odległość lat świetlnych między Ziemią a gwiazdami nie dowodzi istnienia „starej Ziemi” ani teorii ewolucji. Chociaż prędkość światła jest obecnie stała, niezależnie od prędkości układu odniesienia, z którego jest mierzona, istnieją dowody na to, że prędkość światła wykładniczo maleje na przestrzeni dziejów. (Zobacz Paul D. Acklerman, It’s A Young World After All: Exciting Evidences for Recent Creation, Baker Book House, 1986, 71-77.) Niektórzy prześledzili trajektorię tego spadku do eksplozji prędkości światła kilka tysięcy lat temu, odpowiadającej powstaniu wszechświata. Jeśli tak jest, to światło docierające do nas teraz z odległych gwiazd musiało emanować z gwiazd znacznie szybciej i znacznie później, niż moglibyśmy inaczej sądzić, a promienie światła musiałyby zwalniać przez wieki, zanim do nas dotarły. Jednakże „nauka o stworzeniu” to błędne określenie. Stworzenia nie da się zaobserwować ani powtórzyć w eksperymencie. (Teoria, że ​​prędkość światła zawsze była stała, również nie jest naukowa, bo nie możemy jej obserwować ani powtarzać eksperymentów, żeby ją zmierzyć w odległej przeszłości). Stworzenie jest znane dzięki wierze w objawione słowo Boże. Jednak istniejące dowody są zgodne z kreacjonizmem. Dla chrześcijan wierzących w Biblię terminologia „lat świetlnych” to język fenomenologiczny opisujący rzeczy takimi, jakimi się wydawały (jak na przykład wschodzące słońce, podczas gdy wszyscy wiemy, że to Ziemia obraca się wokół własnej osi).

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email