Kategorie atrybutów

3 Mojż. 3:14 Wtedy Bóg odrzekł do Mojżesza: JESTEM, KTÓRY JESTEM

W niniejszym rozważaniu chcielibyśmy poruszyć kwestie podziału i zestawienia cech Boga. Wyróżniamy atrybuty naturalne (pozamoralne) i moralne. Do tych pierwszych zaliczamy samoistnienie i nieskończoność reprezentujące Jego cechy konstytutywne, natomiast drugie opisują cechy Jego woli. Wśród atrybutów moralnych możemy wymienić s

  • sprawiedliwość
  • świętość

Pamiętać należy, że każdy z pozamoralnych atrybutów wyraża Istotę Osoby najbardziej moralnej we wszechświecie i vice versa, cechy dotyczące moralności odnoszą się do Boga o takiej a nie innej strukturze.

Dalej możemy mówić o atrybutach absolutnych i relatywnych. Wśród absolutów eksponujemy

  • wieczność,
  • nieskończoność,
  • wszechwiedzę,
  • wszechobecność,

stanowią one o Istocie Boga opisując Ją, natomiast atrybuty relatywne biorą się ze stosunku Boga do swojego stworzenia. I tak jak Boga charakteryzuje wszechwiedza, tak człowieka jakaś wiedza. Przy tym pamiętamy, że jest to fragmentacja sztuczna, ponieważ każda z Bożych cech przemawia do nas z powodu Jego stosunku do stworzenia.

Możemy także mówić o atrybutach komunikatywnych i niekomunikatywnych. Drugie atrybuty dotyczą wyłącznie Boga – wszechobecność, wieczność, nieskończoność, itd., natomiast wcześniejsze, w ograniczonym zakresie, odnajdujemy także w człowieku – sprawiedliwość, mądrość, miłość. Potrafimy je odkryć nie dlatego, że Bóg nam je obwieścił ale dlatego, że zostaliśmy stworzeni na Jego obraz i podobieństwo.

Powyższy podział nie jest wielce istotny z racji na pewien rodzaj sztuczności i dyskusyjne aspekty, jednakże może nieco pomóc w próbie uporządkowania wiedzy o tym jaki jest Bóg. W związku z tym postaramy się przedstawić Boże cechy charakteru bez przypisywania ich do poszczególnych kategorii.

Przyjrzyjmy się teraz katalogowi Bożych atrybutów, które będziemy rozpatrywać na trzech płaszczyznach-konstatacja Pisma, znaczenie i implikacja dla naszego życia. Aby nie sugerować gradacji atrybutów wymienimy je w kolejności alfabetycznej.
.


Jedność (Jedyność)

Jedność Boga oznacza, że jest On tylko jeden i niepodzielny w swej istocie. Ten atrybut stanowił główne objawienie Starego Testamentu, a wyrażał się po słowie szema (słuchaj; patrz 5 Mojż. 6:4). Podkreśla on jedyność i wyjątkowość Boga w odróżnieniu od wielości i mnogości pogańskich bóstw. Nowy Testament z kolei wyraźnie objawia Boga w Trójcy jedynego i potwierdza bez niejasności Jego jedność(jedyność; patrz: Marek 12:29; Efez. 4:6; 1 Kor. 8:6; 1 Tym. 2:5). Takie podejście Nowego Testamentu świadczy o tym, że Osoby Trójcy nie stanowią jakichś odrębnych istot w ramach Istoty Boskiej- jeden jest Bóg, i w liczbie i w swojej wyjątkowości.

5 Mojż. 6:4 Słuchaj, Izraelu! PAN, nasz Bóg, PAN jest jeden.
.
Marek 12:29 A Jezus mu odpowiedział: Pierwsze przykazanie ze wszystkich jest to: Słuchaj, Izraelu! Pan, nasz Bóg, Pan jest jeden.
.
Efez. 4:6 Jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest ponad wszystkimi, przez wszystkich i w was wszystkich.
.
1 Kor. 8:6 To dla nas jest jeden Bóg, Ojciec, z którego wszystko, a my w nim, i jeden Pan, Jezus Chrystus, przez którego wszystko, a my przez niego.
.
1 Tym. 2:5 Jeden bowiem jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus;

.


Miłość

Tak jak duża część innych chrześcijańskich terminów podobnie miłość jest nadużywana bez precyzyjnego zdefiniowania, co prowadzi do wielu nieporozumień. Dla naszych potrzeb stwierdźmy, iż miłość stanowi sumę pieszczot i kar. Rodzice przytulają dzieci ale także karcą i oba komponenty mieszczą się w definicji miłości. A co więcej, w każdym z tych momentów rodzice są przekonani, że robią dla dziecka to, co dla niego jest najlepsze. Miłość zawsze szuka dobra obiektu, ku któremu się kieruje. W odniesieniu do Boga dobrem jest perfekcja Jego doskonałości i świętości i wszystko, co się z tym łączy. Dla ludzi miłość jest szukaniem najwyższego dobra i chwały Bożej doskonałości. Pamiętamy, że tutaj ustosunkowujemy się do kategorii Bożych i nie może być tutaj mowy o jakimkolwiek egoizmie po stronie Boga, ponieważ ta cecha może dotyczyć wyłącznie człowieka.

Biblia oświadcza expressis verbis (bez domysłów, dobitnie, bez osłonek), że Bóg jest miłością:

1 Jana 4:8 Kto nie miłuje, nie zna Boga, gdyż Bóg jest miłością.

W języku greckim brak rodzajnika przed terminem miłość podkreśla, że jest ona naturą Stwórcy. Z kolei występowanie rodzajnika przed pojęciem Bóg wskazuje, że tego stwierdzenia nie należy odwracać do postaci: „Miłość jest Bogiem” jak czynią niektórzy (np. Christian Science).

Wiemy, że wszystkie cechy odnoszą się do każdej Osoby Bóstwa i stąd wynikają pewne implikacje. Otóż, jeśli każda z Osób jest charakteryzowana przez immanentną, absolutną i nadzwyczajną miłość, to oznacza, że panuje pomiędzy Nimi doskonała miłość niepojmowalna dla ludzkiego umysłu.

Bóg, który jest miłością zdecydował suwerennie, że obdarzy nią niektórych ludzi, który to dar nazywamy łaską:

Efez. 2:4-10 4. Lecz Bóg, który jest bogaty w miłosierdzie, z powodu swojej wielkiej miłości, którą nas umiłował;  5. I to wtedy, gdy byliśmy umarli w grzechach, ożywił nas razem z Chrystusem, gdyż łaską jesteście zbawieni; 6. I razem z nim wskrzesił, i razem z nim posadził w miejscach niebiańskich w Chrystusie Jezusie; 7. Aby okazać w przyszłych wiekach przemożne bogactwo swojej łaski przez swoją dobroć względem nas w Chrystusie Jezusie. 8. Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie jest z was, jest to dar Boga9. Nie z uczynków, aby nikt się nie chlubił.  10. Jesteśmy bowiem jego dziełem, stworzeni w Chrystusie Jezusie do dobrych uczynków, które Bóg wcześniej przygotował, abyśmy w nich postępowali.

Tę miłość Bóg wlewa w serca swoich dzieci:

Rzym. 5:5 A nadzieja nie przynosi wstydu, ponieważ miłość Boga jest rozlana w naszych sercach przez Ducha Świętego, który został nam dany.

Bóg wyraża swoją miłość do nas również poprzez karcenie:

Hebr. 12:6 Kogo bowiem Pan miłuje, tego karze, a chłoszcze każdego, którego za syna przyjmuje.

Warto też przytoczyć słowa bliskoznaczne ze słowem miłość. Wprawdzie powoduje się między nimi rozróżnienie, to jednak nie jest one nazbyt ostre.

Dobroć

Definiujemy jako łaskawą troskę Boga o Jego stworzenie:

Dzieje 14:17 Nie przestawał jednak dawać o sobie świadectwa, czyniąc dobrze. Zsyłał nam z nieba deszcz i urodzajne lata, karmił nas i napełniał radością nasze serca.

Miłosierdzie

Jest tym ujęciem Bożej dobroci, które aktywizuje Go do okazania nam współczucia i litości:

Efez. 2:4 Lecz Bóg, który jest bogaty w miłosierdzie, z powodu swojej wielkiej miłości, którą nas umiłował;
.
Jakub 5:11 Oto za błogosławionych uważamy tych, którzy wytrwali. Słyszeliście o cierpliwości Hioba i widzieliście koniec przygotowany przez Pana, że Pan jest pełen litości i miłosierdzia.

Cierpliwość

Informuje nas o tendencji samopowstrzymywania się Boga przed wylaniem swojego gniewu na stworzenie nieustannie dokonujące dzieła prowokacji wobec Stwórcy:

1 Piotra 3:20 Niegdyś nieposłusznym, gdy za dni Noego raz oczekiwała Boża cierpliwość, kiedy budowano arkę, w której niewiele, to jest osiem dusz, zostało uratowanych przez wodę.
.
2 Piotra 3:15 A cierpliwość naszego Pana uważajcie za zbawienie, jak i nasz umiłowany brat Paweł według danej mu mądrości pisał do was;

Łaska

Z kolei łaskę definiujemy jako całkowicie niezasłużoną przychylność Stwórcy wobec stworzenia, którą okazał głównie poprzez Osobę Jezusa Chrystusa i Jego dzieło. Wszystkie wyodrębnione tutaj atrybuty i terminy są ze sobą spokrewnione jako wypływające z Boga, który jest miłością

W tym temacie zmierzymy się także z panoszącą się herezją uniwersalizmu, która narodziła się z niezrównoważonej idei cech Boga. Zakłada ona, że skoro Bóg jest miłością, to w takim razie zbawi na końcu wszystkich ludzi. Pamiętać jednak należy, że doskonałość Bożej miłości nie egzystuje w pustce i niezależnie od Jego innych nadzwyczajnych atrybutów. Jego miłość nie zawiesza Jego świętości i sprawiedliwości. Ludzie odrzucający Chrystusa będą musieli ponieść wieczne tej decyzji konsekwencje. Od strony pragmatycznej uniwersalizm nie posiada właściwej definicji miłości podnosząc wyłącznie pieszczotę i ukojenie i zupełnie abstrahując od kary. Ta herezja stoi w bezpośredniej sprzeczności z twierdzeniem Biblii:

Marek 9:45-48 45. A jeśli twoja noga jest ci powodem upadku, odetnij ją. Lepiej bowiem jest dla ciebie chromym wejść do życia, niż mając dwie nogi, zostać wrzuconym do piekła, w ogień nieugaszony. 46. Gdzie robak ich nie umiera, a ogień nie gaśnie. 47. Jeśli zaś twoje oko jest ci powodem upadku, wyłup je. Lepiej bowiem jest dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż mając dwoje oczu, zostać wrzuconym do ognia piekielnego; 48. Gdzie robak ich nie umiera, a ogień nie gaśnie.

.


Nieskończoność

Król Salomon podczas poświęcenia świątyni tak oto wyraził się o nieskończoności Boga:

1 Król. 8:27 Czyż naprawdę jednak Bóg zamieszka na ziemi? Oto niebiosa i niebiosa niebios nie mogą cię ogarnąć, a cóż dopiero ten dom, który zbudowałem?

Natomiast Apostoł Paweł odwołał się do tego atrybutu realizując kazanie na Aeropagu mówiąc o pogańskich, fałszywych bóstwach:

Dzieje 17:23-28 23. Przechadzając się bowiem i przypatrując waszym świętościom, znalazłem też ołtarz, na którym było napisane: Nieznanemu Bogu. Ja głoszę wam tego, którego nie znając, czcicie. 24. Bóg, który stworzył świat i wszystko na nim, ten, który jest Panem nieba i ziemi, nie mieszka w świątyniach zbudowanych ręką. 25. Ani nie jest czczony rękoma ludzkimi tak, jakby czegoś potrzebował, ponieważ sam daje wszystkim życie i oddech, i wszystko. 26. I z jednej krwi uczynił wszystkie narody ludzkie, żeby mieszkały na całej powierzchni ziemi, określiwszy czasy wcześniej wyznaczone i zamierzone granice ich zamieszkania; 27. Żeby szukali Pana, czy go nie znajdą po omacku, chociaż nie jest daleko od nikogo z nas. 28. Bo w nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy, jak też powiedzieli niektórzy z waszych poetów: I my bowiem jesteśmy z jego rodu.

Nieskończoność oznacza, iż Bóg nie posiada żadnych ograniczeń ani granic. W żaden sposób nie jest On ograniczony przez świat, wszechświat, czas, przestrzeń i materię. Nie w tym rzecz, że w jakiś niepojęty sposób rozciąga się On we wszechświecie tak, że Jego część jest tutaj i gdzieś tam druga. Berkhof napisał: Nieskończoność Boga należy pojmować intensywnie, a nie ekstensywnie…

Warto zauważyć, że atrybut nieskończoności wyrazić możemy słowami: ogrom, bezmiar, bezgraniczność. Różni się on od atrybutu wszechobecności tym, że podkreśla Bożą transcendencję (Bóg nie jest związany czasem i przestrzenią), podczas gdy wszechobecność skupia się na Bożej immanencji (podkreślającej, że Bóg jest wszędzie obecny)

.


Niezmienność

Mal. 3:6 Gdyż ja, PAN, nie zmieniam się, dlatego wy, synowie Jakuba, nie zostaliście zniszczeni.
.
Jakub 1:17 Wszelki dar dobry i wszelki dar doskonały pochodzi z góry i zstępuje od Ojca światłości, u którego nie ma zmiany ani cienia zmienności.
.
Hebr. 13:8 Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki.

Jeśli chodzi o znaczenie niezmienności Boga to dotyczy ona braku podlegania zmianom. On jest niezmienny. To wcale nie oznacza, że jest On nieruchomy czy też bezczynny ale że nigdy nie bywa niekonsekwentny, nie rozwija się ani nie wzrasta. Zwróćmy uwagę, że niezmienność Boga zapewnia Izraelowi przetrwanie. Pojawia się zatem problem, ponieważ jeśli Bóg jest niezmienny to jak zrozumieć to, że żałuje?

1Mojż. 6:6 Żałował PAN, że uczynił człowieka na ziemi, i ubolewał nad tym całym sercem.
.
1 Mojż. 6:7 I PAN powiedział: Zgładzę z powierzchni ziemi człowieka, którego stworzyłem, zarówno człowieka, jak i bydło, zwierzęta pełzające i ptactwo niebieskie, bo żałuję, że ich uczyniłem.

Jeżeli Bóg żałuje to znaczy, że dokonała się w Nim jakaś zmiana, a zatem albo nie jest niezmienny albo nie jest suwerenny, albo zachodzi jedno i drugie? Takie rozumienie tej sytuacji jest dowodem na zastosowanie antropomorfizmu, co oznacza przykładanie miary ludzkiego myślenia do tego, co ludzkie nie jest. Przywołajmy realizację Bożego planu w dziejach świata, o którym wiemy, że rozwija się przed nami w sposób progresywny poprzez stopniowe objawienie. Ale jest to tylko nasze zmysłowo poznawcze wrażenie, ponieważ w istocie sam Bóg jak i Jego plan są tak samo niezmienne.

Stwierdzenie mówiące o Bożym żalu może świadczyć po prostu o tym, że Bóg był zasmucony i że było Mu przykro, a to ewidentnie eliminuje jakąkolwiek hipotezę zmienności w obrębie Istoty Boga. Jeśli sam przez się istniejący Bóg miałby ulec zmianie, wtedy Jego istnienie stało by się bytem zależnym, doskonałość niedoskonałością, wieczność upływającym czasem. Z tego też powodu Bóg stałby się nie-Bogiem. Niezmienność Boga daje nam tę pewność, że żaden z atrybutów Boga nie ulegnie zmianie.

Cecha niezmienności Boga przynosi nam pocieszenie i pewność, że żadna z Bożych obietnic nie może zawieść:

Mal. 3:6 Gdyż ja, PAN, nie zmieniam się, dlatego wy, synowie Jakuba, nie zostaliście zniszczeni.
.
2 Tym. 2:13 Jeśli jesteśmy niewierni, on pozostaje wierny, bo samego siebie wyprzeć się nie może.

Stąd wynika wniosek, iż Bóg jest także niezmienny w swej postawie-to znaczy-choćby w przypadku grzechu-Jego postawy nie odmieni żadne pochlebstwo.
.


Prawda

Jan. 17:3 A to jest życie wieczne, aby poznali ciebie, jedynego prawdziwego Boga i tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa.
.
Tyt. 1:2 W nadziei życia wiecznego, które obiecał przed dawnymi wiekami ten, który nie kłamie, Bóg;
.
Rzym. 3:4 Nie daj Boże! Przeciwnie, niech Bóg będzie prawdziwy, a każdy człowiek – kłamcą, jak jest napisane: Abyś okazał się sprawiedliwy w swoich słowach i żebyś zwyciężył, gdy będziesz sądzony.
.
Hebr. 6:18 Abyśmy przez dwie niezmienne rzeczy, w których jest niemożliwe, aby Bóg kłamał, mieli silną pociechę, my, którzy uciekliśmy, by pochwycić się zaoferowanej nam nadziei;

Prawda jest zgodnością twierdzenia o rzeczywistości z tą rzeczywistością. W najbliższym kręgu prawdy leżą takie pojęcia jak prawdomówność, wierność i spójność. Boga charakteryzuje prawda, co znaczy, że jest spójny z samym sobą, że jest Tym kim mówi, że jest, że objawił siebie takim jakim jest i że jest w pełni godny zaufania. Konsekwencje tego są takie, że wbrew sofistom i temu, co twierdzą, Bóg nie zrobi niczego, co byłoby sprzeczne z Jego naturą i charakterem. Jego obietnice nigdy nie zostaną złamane czy też niespełnione:

2 Tym. 2:13 Jeśli jesteśmy niewierni, on pozostaje wierny, bo samego siebie wyprzeć się nie może.

Natomiast Biblia jako Jego Słowo musi być Księgą prawdy.
.


Prostota

Jan. 4:24 Bóg jest duchem, więc ci, którzy go czczą, powinni go czcić w duchu i w prawdzie.

Cecha prostoty oznacza po prostu, że Bóg nie jest złożony czy też zespolony z wielu elementów. Prawda ta odnosi się do Jego Istoty i wcale nie stoi w opozycji do Trójjedności Boga. Atrybut ten skłania nas do pamiętania, że pomimo objawienia Trójcy nie jest Ona podzielna i złożona z części, co do substancji.

Z prostoty Boga wynika prosta implikacja podkreślająca fakt o Bożej samoegzystencji, co oznacza, że Boga nie poprzedzała żadna przyczynowość powodująca powstanie złożoności. Prostota Stwórcy utwierdza nas, że Bóg był, jest i zawsze będzie Duchem. Dzięki tej dominancie (zasadnicza, dominująca cecha lub element czegoś) jesteśmy zdolni do oddawania Bogu czci w taki sposób, w jaki On tego od nas oczekuje – ”w duchu i w prawdzie”, to znaczy sposobami niematerialnymi.
.


Sprawiedliwość

Psalm 11:7 Bo sprawiedliwy PAN kocha sprawiedliwość, jego oczy patrzą na prawego.
.
Psalm 19:9 Bojaźń PANA jest czysta, trwająca na wieki; sądy PANA prawdziwe, wszystkie są słuszne.
.
Dan. 9:7 Do ciebie, Panie, należy sprawiedliwość, a nam się należy wstyd na twarzach, jak to jest dziś, oraz mężczyznom Judy, mieszkańcom Jerozolimy i całemu Izraelowi, bliskim i dalekim we wszystkich ziemiach, do których ich wygnałeś z powodu ich występków, jakie popełnili przeciwko tobie.
.
Dzieje 17:31 Gdyż wyznaczył dzień, w którym będzie sprawiedliwie sądził cały świat przez człowieka, którego do tego przeznaczył, zapewniając o tym wszystkich przez wskrzeszenie go z martwych.

Sprawiedliwość wiąże się ze świętością, jednakże stanowi odrębny atrybut Boga. Świętość wyraża Jego odrębność od świata, natomiast sprawiedliwość dotyczy Jego poczucia prawości, prawa i moralności. Bóg jest sprawiedliwy w odniesieniu do siebie samego, tzn. nie ma takiego prawa odnoszącego się do Jego jestestwa, którego On nie byłby autorem i które zostałoby pogwałcone przez cokolwiek w Jego naturze. Bóg jest także sprawiedliwy w odniesieniu do swojego stworzenia, co oznacza, że Bóg nie podejmuje takich działań, które gwałciłyby którykolwiek kod moralny czy prawny. W cesze sprawiedliwość możemy wyróżnić dwa ujęcia:

  • absolutne, czyli sprawiedliwość Boga wobec samego siebie i
  • względne, to znaczy sprawiedliwość Boga w stosunku do własnego stworzenia.
    .

Suwerenność

Psalm 135:6 Wszystko, co PAN chce, to czyni na niebie i na ziemi, w morzu i we wszystkich głębinach.
.
Przysłów. 16:4 PAN uczynił wszystko dla samego siebie, nawet niegodziwego na dzień zła.
.
Dzieje 15:18 Znane są Bogu od wieków wszystkie jego sprawy.
.
Efez. 1:11 W nim, mówię, w którym też dostąpiliśmy udziału, przeznaczeni według postanowienia tego, który dokonuje wszystkiego według rady swojej woli;
.
Efez. 1:14 Który jest zadatkiem naszego dziedzictwa, aż nastąpi odkupienie nabytej własności, dla uwielbienia jego chwały.

Wyraz suwerenny oznacza: niepodległy, niezawisły, autonomiczny, panujący, samodzielny, niezależny od uwarunkowań zewnętrznych, główny, najwyższy, zwierzchni. Suwerenność Boga mówi nam przede wszystkim o Jego pozycji we wszechświecie, dalej komunikuje nam Jego potęgę i moc jako zwierzchni autorytet wszechświata. Sposób sprawowania przez Niego władzy został nam przedstawiony w Piśmie Świętym. Bóg nie jest dyktatorem, a jednocześnie jako suweren nie zrzeka się władzy na czyjąś korzyść. Bóg sprawuje kontrolę nad światem pozwalając, by działy się także rzeczy, których On nie toleruje.

Tutaj pojawia się problem, ponieważ pozornie suwerenność Boga podważa wolność i autentyczną odpowiedzialność ludzi. Jednakże ten atrybut jest tak czytelny w Piśmie, że nie wolno nam go kwestionować tylko dlatego, że nie potrafimy go zintegrować z wolnością i odpowiedzialnością.

Mamy tutaj do czynienia jeszcze z innym dylematem, otóż, jeśli Bóg jest suwerenem, to jak to się stało, że Jego stworzenie tak dalece uwikłało się w zło?

Człowiek w chwili stwarzania został obdarowany Liberum Arbitrium, czyli wolną wolą oraz Libertos, czyli wolnością do czynienia tego, co podoba się Bogu. W momencie upadku straciliśmy Libertos, a pozostało nam jedynie Liberum Arbitrium, i tylko Duch Święty może nam przywrócić stratę.

Psalm 14:2-3 PAN spojrzał z niebios na synów ludzkich, aby zobaczyć, czy jest ktoś rozumny i szukający Boga. Wszyscy zboczyli z drogi, wszyscy jednakowo znikczemnieli. Nie ma nikogo, kto by czynił dobro, nie ma ani jednego.
.
Psalm 53:2-3 Bóg spojrzał z niebios na synów ludzkich, aby zobaczyć, czy jest ktoś rozumny i szukający Boga. Wszyscy zboczyli z drogi, wszyscy jednakowo znikczemnieli; nie ma nikogo, kto by czynił dobro, nie ma ani jednego.
.
Jer. 8:3 I cała reszta ocalałych z tego przewrotnego rodu będzie wybierać raczej śmierć niż życie we wszystkich miejscach, gdzie zostali, kiedy ich wygnałem, mówi PAN zastępów.
.
Rzym. 3:10-12 Jak jest napisane: Nie ma sprawiedliwego, ani jednego; Nie ma rozumnego i nie ma nikogo, kto by szukał Boga. Wszyscy zboczyli z drogi, razem stali się nieużyteczni, nie ma nikogo, kto by czynił dobro, nie ma ani jednego.

Powyższe passusy Pisma wyraźnie pokazują, iż deprawacja człowieka jest całkowita, nie ma w człowieku nic, co mogłoby podobać się Bogu. Jest to konsekwencja wykorzystania wolności w naganny sposób, co znaczy, że człowiek zbuntował się przeciwko Bogu i wprowadził grzech we własną egzystencję. Rzeczywiście, to Bóg był autorem planu ale w żaden sposób nie był i nie jest uwikłany w szatański, a później adamowy grzech. Bóg nienawidzi grzechu, jednakże z nie do końca znanych nam powodów, pozwala na jego istnienie. Grzech ma miejsce w suwerennym planie Boga, ale nie w taki sposób, jakoby On był za niego odpowiedzialny, gdyż w przeciwnym razie Bóg nie byłby święty.

Wolność i suwerenność formują antynomię, tzn. związane z nimi stwierdzenia, i wynikające z nich konsekwencje, są równie uzasadnione, i właściwe, lecz ze sobą sprzeczne. W Piśmie Świętym jednakże antynomie stanowią tylko pozorne sprzeczności, a nie ostateczne. W związku z tym mamy dwa warianty: Możemy albo przyjąć prawdy mieszczące się w obu składowych(członach) antynomii i żyć według nich, akceptując przez zaufanie to, czego nie możemy ze sobą powiązać, albo też możemy próbować doprowadzić do symetrii(harmonii) pozorne sprzeczności, co z reguły prowadzi do uwypuklenia jednej ze stron, kosztem drugiej, a często nawet zanegowania jednej z prawd. Suwerenność nie podważa istnienia wolnej woli, natomiast wolna wola nie może sprzeciwiać się prawdom odnoszącym się do Bożej suwerenności.
.


Świętość

3 Mojż. 11:44 Gdyż ja jestem PAN, wasz Bóg. Uświęcajcie się więc i bądźcie świętymi, bo ja jestem święty. I nie zanieczyszczajcie się żadnym zwierzęciem pełzającym po ziemi.
.
Joz. 24:19 Wtedy Jozue powiedział do ludu: Nie możecie służyć PANU, gdyż on jest Bogiem świętym, Bogiem zazdrosnym, nie przebaczy waszych przestępstw ani waszych grzechów.
.
Psalm 99:3 Niech wysławiają twoje wielkie i straszne imię, bo jest święte.
,
Psalm 99:5 Wywyższajcie PANA, naszego Boga, i oddajcie pokłon u podnóżka jego stóp, bo On jest święty.
.
Psalm 99:9 Wywyższajcie PANA, naszego Boga, i oddajcie pokłon na jego świętej górze, bo PAN, nasz Bóg, jest święty.
.
Izaj. 6:3 I wołał jeden do drugiego: Święty, święty, święty, PAN zastępów. Cała ziemia jest pełna jego chwały.

Izaj. 40:25 Do kogo więc mnie przyrównacie, abym był do niego podobny? – mówi Święty.
,
Habak. 1:12 Czy ty nie jesteś od wieków, PANIE, mój Boże, mój Święty? My nie umrzemy. PANIE, postawiłeś ich na sąd. Ty, nasza Skało, przeznaczyłeś ich na karanie.
,
Jan 17:11 A nie jestem już na świecie, ale oni są na świecie, a ja idę do ciebie. Ojcze święty, zachowaj w twoim imieniu tych, których mi dałeś, aby byli jedno jak i my.
,
1 Piotra 1:15-16 Lecz jak ten, który was powołał, jest święty, tak i wy bądźcie świętymi we wszelkim waszym postępowaniu; Gdyż jest napisane: Świętymi bądźcie, bo ja jestem święty.
,
1 Jana 1:5 Przesłanie zaś, które słyszeliśmy od niego i wam zwiastujemy, jest takie: Bóg jest światłością i nie ma w nim żadnej ciemności.
,.
Obj. 4:8 Każde zaś z tych czterech stworzeń miało po sześć skrzydeł dokoła, a wewnątrz były pełne oczu. I bez odpoczynku, dniem i nocą mówią: Święty, święty, święty, Pan Bóg Wszechmogący, ten, który był i który jest, i który ma przyjść.

Biblijna świętość to oddzielenie od wszystkiego, co nosi jakiekolwiek znamiona pospolitości i nieczystości. W odwołaniu do Boga oznacza ona nie tylko to, że jest On oddzielony od wszystkiego, co złe i nieczyste, ale również i to, że swoją doskonałością, w sposób absolutny przewyższa wszystkie inne byty. Bóg jest moralnie doskonały.

Warto przywołać analogię zdrowia. Zdrowie to nie tylko nieobecność choroby ale także żywotność, werwa, witalność, prężność, optymizm, itd. Analogicznie świętość nie oznacza wyłącznie braku zła ale także występowanie szlachetnych atrybutów. Gdy mówimy o świętości Boga to zakładamy czystość Jego natury oraz istoty ale również czystość woli i działania.

To wspaniale, że wszechmocnego Boga cechuje absolutna moralna doskonałość, jednakże z tego, dla nas grzeszników, wynikają kolosalne konsekwencje. Jesteśmy całkowicie odseparowani od świętego Boga, tak długo, jak długo Bóg nie uczyni nas świętymi. Bóg to zrobił poprzez podarowanie nam swojego świętego Syna i Jego doskonałego dzieła.

Powinniśmy we właściwy sposób i z odpowiednią perspektywą przyjrzeć się własnemu życiu i postępowaniu, tak, aby doświadczyć znacznie większej wrażliwości na własne grzechy.

Izaj. 6:3 I wołał jeden do drugiego: Święty, święty, święty, PAN zastępów. Cała ziemia jest pełna jego chwały.
.
Izaj. 6:5 I powiedziałem: Biada mi! Już zginąłem; jestem bowiem człowiekiem o nieczystych wargach i mieszkam wśród ludu o nieczystych wargach, a moje oczy widziały Króla, PANA zastępów.
.
Łuk. 5:8 Widząc to, Szymon Piotr przypadł do kolan Jezusa i powiedział: Odejdź ode mnie, Panie, bo jestem grzesznym człowiekiem.

Świętość Boga nie jest dla chrześcijan jakąś abstrakcją ale staje się standardem i wyznacznikiem postępowania w życiu wierzącego.

1 Jana 1:7 A jeśli chodzimy w światłości, tak jak on jest w światłości, mamy społeczność między sobą, a krew Jezusa Chrystusa, jego Syna, oczyszcza nas z wszelkiego grzechu.

To powinno położyć kres bezużytecznym i bezsensownym dyskusjom na temat tego, co wolno a czego nie wolno robić w chrześcijańskim bytowaniu, a prostym testem winno być takież pytanie: Czy to, co robię jest święte i czy przynosi Bogu chwałę?
.


Wieczność

1 Mojż. 21:33 Abraham zaś zasadził drzewa w Beer-Szebie i wzywał tam imienia PANA, Boga wiecznego.
.
Psalm 90:2 Zanim zrodziły się góry, zanim ukształtowałeś ziemię i świat, od wieków na wieki ty jesteś Bogiem.
.
Psalm 93:2 Twój tron jest utwierdzony od wieków, ty jesteś od wieczności.
.
Izaj. 9:6 Dziecko bowiem narodziło się nam, syn został nam dany. Na jego ramieniu spocznie władza, a nazwą go imieniem: Cudowny, Doradca, Bóg Mocny, Ojciec Wieczności, Książę Pokoju.
.
Izaj. 57:15 Tak bowiem mówi Wysoki i Wyniosły, który zamieszkuje wieczność, którego imię to Święty: Ja, który mieszkam na wysokościach, na miejscu świętym, mieszkam i z tym, który jest skruszony i uniżony w duchu, aby ożywić ducha pokornych i ożywić serce skruszonych.

Powyższy atrybut oznacza, że egzystencja Boga jest bez początku i bez końca. Jego istnienie rozpościera się nieskończenie w przeszłości, przenika teraźniejszość i sięga do nieskończonej przyszłości. Bóg istnieje wiecznie bez żadnych przerw oraz ograniczeń spowodowanych czymkolwiek.

Berkhof tak zdefiniował Bożą wieczność:

to doskonała cecha Boga, która stawia Go ponad wszelkimi tymczasowymi ograniczeniami, ponad wszelkim ciągiem zdarzeń i pełnię Jego istnienia zawiera w jednej niepodzielnej teraźniejszości.

Wieczność Boga wiąże się z inną Jego cechą -z samoistnieniem. Niektórzy teologowie pisząc o samoistnieniu Stwórcy używają określenia „przezsięistnienie” dla podkreślenia, że Wiekuisty istnieje a se –co z łaciny tłumaczy się przez się samego, z powodu siebie samego, bez żadnych zewnętrznych przyczyn warunkujących Jego istnienie. Bóg jest nieskończenie i sam z siebie istniejący.

Bóg istnieje poza czasem mając jednocześnie doskonały wgląd w teraźniejszość, przeszłość i przyszłość. Percypuje następstwo zdarzeń i jednocześnie nie jest z nim w jakikolwiek sposób związany. Dobrym przykładem jest fragment z Księgi Objawienia.

Obj. 6:9-11 A gdy otworzył piątą pieczęć, widziałem pod ołtarzem dusze zabitych z powodu słowa Bożego i świadectwa, które złożyli. I wołały donośnym głosem: Jak długo jeszcze, Panie święty i prawdziwy, nie będziesz sądził i nie pomścisz naszej krwi na mieszkańcach ziemi? I dano każdemu z nich białą szatę, i powiedziano im, aby odpoczywali jeszcze przez krótki czas, aż dopełni się liczba ich współsług i braci, którzy mają zostać zabici jak i oni.

Jak łatwo zauważyć Pan na pytanie o czas pomsty odpowiada wskazując na wydarzenia, które muszą się ziścić zanim nadejdzie czas odpłaty. Bóg widzi wydarzenia we właściwej im kolejności.

Jeśli Bóg jest wieczny, to znaczy, że nigdy nie przestał i nie przestanie istnieć.
.


Wolność

Izaj. 40:13-14 Kto kierował Duchem PANA, a kto był jego doradcą, aby go pouczać? Kogo się radził, aby nabyć rozumu? Kto pouczył go o ścieżkach sądu? Kto nauczył go wiedzy i wskazał mu drogę roztropności?

Wolność Boga oznacza po prostu Jego całkowitą niezależność od Jego stworzenia. Powyższe pytania mają charakter retoryczny. Odpowiedź brzmi-nikt.

Hiob 22:2 Czy Bogu człowiek może być pożytecznym (יִסְכָּן־ yis·kān-)? raczej pożyteczny jest sam sobie, mądrze się sprawując.
.

יִסְכָּן־ yis·kān-   być użytecznym, być pomocnym

Tutaj powstaje pytanie, czy Boża wolność jest niczym nie ograniczona? Jedynym ograniczeniem jest Jego natura, co znaczy, że np. Boża świętość nie pozwala na grzech, sprawiedliwość na niesprawiedliwość, itd. Czy jednak możemy mówić o jakichkolwiek ograniczeniach w stosunku do wszechmocnego Boga? On jest wszechmocny.

Bóg jako Istota wolna nie ma wobec nas żadnych zobowiązań tak długo, jak długo Sam, z własnej woli, ich nie podejmie. On niczego nie jest nam winien, niczego nie musi dla nas robić, chyba, że sam podejmie taką decyzję. Nie możemy zrobić nic, by Boga uczynić naszym dłużnikiem.
.


Wszechmoc

1 Mojż. 17:1 Gdy Abram miał dziewięćdziesiąt dziewięć lat, PAN ukazał się Abramowi i powiedział do niego: Ja jestem Bogiem Wszechmogącym. Chodź przed moim obliczem i bądź doskonały.
.
2 Mojż. 6:3 Objawiłem się Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi pod tym imieniem: Bóg Wszechmogący, ale z mojego imienia JAHWE nie byłem przez nich poznany.
.
2 Kor. 6:18 I będę wam Ojcem, a wy będziecie mi synami i córkami – mówi Pan Wszechmogący.
.
Obj. 1:8 Ja jestem Alfa i Omega, początek i koniec, mówi Pan, który jest i który był, i który ma przyjść, Wszechmogący.
.
Obj. 19:6 I usłyszałem jakby głos wielkiego tłumu i jakby głos wielu wód, i jakby głos potężnych gromów mówiących: Alleluja, bo objął królestwo Pan Bóg Wszechmogący.

Wyrażenie „wszechmocny” pojawia się w Biblii 56 razy i należy zauważyć, że jest stosowane wyłącznie w odniesieniu do Boga. Wszechmoc Boga oznacza, iż jest On wszechpotężny i władny zrealizować wszystko, co jest zgodne z Jego naturą.

W sposób naturalny może pojawić się pytanie, czy Boża wszechmoc posiada jakieś ograniczenia? Tak, występują w dwóch obszarach. Jeden z nich to Jego własna natura oraz ograniczenia, które wynikają z Jego autonomicznego wyboru. Pierwsza płaszczyzna dotyczy wszystkiego tego, co prowadziłoby do sprzeczności w obrębie Jego natury, np.

Bóg nie może kłamać:

Tyt. 1:2 W nadziei życia wiecznego, które obiecał przed dawnymi wiekami ten, który nie kłamie, Bóg;

Nie może grzeszyć:

Jakub 1:13 Niech nikt, gdy jest kuszony, nie mówi: Jestem kuszony przez Boga. Bóg bowiem nie może być kuszony do złego ani sam nikogo nie kusi.

Nie może zaprzeć się samego siebie:

2 Tym. 2:13 Jeśli jesteśmy niewierni, on pozostaje wierny, bo samego siebie wyprzeć się nie może.

.


Wszechobecność

Psalm 139:7-11 Dokąd ujdę przed twoim duchem? Dokąd ucieknę przed twoim obliczem? Jeśli wstąpię do nieba, jesteś tam; jeśli przygotuję sobie posłanie w piekle, tam też jesteś. Gdybym wziął skrzydła zorzy porannej, aby zamieszkać na krańcu morza; I tam twoja ręka prowadziłaby mnie i twoja prawica by mnie podtrzymała. Jeśli powiem: Na pewno zakryją mnie ciemności, to i noc będzie dokoła mnie światłem.
.
Jer. 23:24 Czy może się kto schować w ukryciu, abym go nie widział? – mówi PAN. Czy nie wypełniam nieba i ziemi? – mówi PAN.
.
Amosa 9:2-4 Choćby się zakopali aż do piekła, moja ręka wyciągnie ich stamtąd; choćby wstąpili aż do nieba i stamtąd ich ściągnę. Choćby się ukryli na szczycie Karmelu, odnajdę i wezmę ich stamtąd; a choćby się ukryli przed moimi oczami na dnie morza, rozkażę wężowi, aby ich tam ukąsił; Choćby poszli do niewoli przed swymi wrogami, nawet tam rozkażę mieczowi, aby ich zabijał. Zwrócę na nich swoje oczy dla zła, a nie dla dobra.
.
Abd. 1:4 Choćbyś wywyższył się jak orzeł, choćbyś założył swoje gniazdo wśród gwiazd, stamtąd cię strącę, mówi PAN.

Znaczenie wszechobecności Boga jest takie, iż jest On obecny w każdym momencie, w każdym miejscu całym swoim jestestwem. Dawid w 139 Psalmie zadał sobie pytanie o miejsce, gdzie mógłby się skryć przed Bogiem i odpowiedź jest jednoznaczna -to niemożliwe, ponieważ takie miejsce nie istnieje. Bóg w tym atrybucie nie jest ograniczony przez przestrzeń, nie można Go wyprzedzić ani ukryć się przed Nim w ciemności.

Jak już wcześniej zauważyliśmy, nie jest tak, że Boża wszechobecność jest częściowo tu, a częściowo w innych miejscach lecz cała Jego istota znajduje się w każdym miejscu. Dobrą tego egzemplifikacją jest zamieszkiwanie Pana w duchowo odrodzonym człowieku.

Wszechobecność Boga nie implikuje braku różnorodności:

2 Kronik 7:2I kapłani nie mogli wejść do domu PANA, bo chwała PANA napełniła dom PANA.(Bóg obecny w świątyni Salomona)
.
Gal. 2:20 Z Chrystusem jestem ukrzyżowany: żyję, ale już nie ja, lecz żyje we mnie Chrystus. A to, że teraz żyję w ciele, żyję w wierze Syna Bożego, który mnie umiłował i wydał za mnie samego siebie. (Bóg obecny w człowieku zrodzonym z góry)
.
2 Tes. 1:9 Poniosą oni karę, wieczne zatracenie od oblicza Pana i od chwały jego mocy; (Ludzie wiecznie potępieni będą pozbawieni społeczności z Panem, jednakże będą obcować z Jego gniewem przez co nie będą pozostawać poza granicami Jego wszechobecności)
.
Obj. 4:2 I zaraz znalazłem się w zachwyceniu ducha. A oto w niebie stał tron, a na tronie ktoś siedział. (Bóg zasiadający na swoim tronie w niebie)
.
Obj. 14:10Ten również będzie pił z wina zapalczywości Boga, nierozcieńczonego, nalanego do kielicha jego gniewu, i będzie męczony w ogniu i siarce przed świętymi aniołami i przed Barankiem. (Ludzie wiecznie potępieni będą pozbawieni społeczności z Panem, jednakże będą obcować z Jego gniewem przez co nie będą pozostawać poza granicami Jego wszechobecności)

Z tego atrybutu dla człowieka wynikają określone konsekwencje. Człowiek nieodrodzony nie ma nadziei na ukrycie się przed Bogiem, co stanowi szczególne dla niego ostrzeżenie. Natomiast dla człowieka wierzącego jest to ogromna pociecha, że może doświadczać Boga w każdej okoliczności ziemskiej egzystencji.

Herezja panteizmu

Tutaj ważna uwaga. Wszechobecność Boga nie ma nic wspólnego z herezją panteizmu, która zrównuje Boga z wszechświatem ożywionym i nieożywionym. Jej twórcą był deista John Toland (1670-1722), który w 1705 roku ogłosił, że Bóg jest umysłem i duszą wszechświata. Teoria ta nie odróżnia Stwórcy od stworzenia próbując podważyć pierwszy werset Pisma Świętego.

Herezja teologii procesu

Występuje też tzw. teologia procesu będąca odmianą panteizmu, która zakłada, że Bóg swoją istotą przenika wszechświat, sam nie będąc przez niego wessany. Podkreślmy to wyraźnie, Boża wszechobecność oznacza, że jest On wszędzie obecny ale nie, że cokolwiek przenika lub że rozpościera się na cały wszechświat. Przy tym należy podważyć twierdzenie powyższej jakoby Bóg rzekomo podlegał rozwojowi.
.


Wszechwiedza

Psalm 139:16 Twoje oczy widziały niedoskonały płód mego ciała; w twojej księdze są zapisane wszystkie moje członki i dni, w które były kształtowane, gdy jeszcze żadnego z nich nie było.
.
Psalm. 147:4 On liczy gwiazdy, nazywa każdą z nich po imieniu.
.
Mat. 10:30 Nawet wszystkie włosy na waszej głowie są policzone.
..
Dzieje 15:18 Znane są Bogu od wieków wszystkie jego sprawy.

Boża wszechwiedza informuje nas, iż Bóg bez żadnego wysiłku wie, co było, co jest i co będzie. A.W. Tozer tak to wyraził:

Bóg natychmiast i bez wysiłku, zna każdą sprawę i wszelkie sprawy, wszelkie myśli i każdą myśl, każdego ducha i wszelkie duchy, wszelki byt i każdy byt, każde stworzenie i wszelkie stworzenie, wszelkie mnogości i każdą mnogość, każde prawo i wszelkie prawa, wszelkie relacje, wszelkie przyczyny, wszelkie myśli, wszelkie tajemnice, wszelkie zagadki, wszelkie uczucia, wszelkie pragnienia, wszelkie marzenia, wszelkie moce, wszelkie panowania, wszelkie zwierzchności, wszelkie osobowości, wszelkie „widzialności” i wszelkie „niewidzialności”, to, co w niebie i to, co na ziemi, to, co się porusza i to, co zajmuje przestrzeń, czas i życie, dobro i zło,niebo i piekło.
.
Ponieważ Bóg zna wszystko doskonale, nie ma dziedzin, które znałby lepiej i które znałby gorzej; wszystko zna jednakowo dobrze. Nigdy niczego nie odkrywa, nigdy niczemu się nie dziwi i nigdy niczym nie jest zaskoczony. Nigdy się nad czymkolwiek nie zastanawia, nie zadaje pytań, aby się czegoś dowiedzieć, ani też – za wyjątkiem sytuacji, kiedy pociąga człowieka ku sobie dla jego własnego dobra – nie szuka informacji.

Z Bożej wszechwiedzy wynikają dla człowieka wierzącego określone następstwa, które powinien nieustannie mieć na uwadze:

Bezpieczeństwo

Nie ma niczego, co w życiu dziecka Bożego mogłoby zaskoczyć Ojca i spowodować jego odrzucenie. A.W. Tozer ujął to następująco:

Żaden donosiciel nie może nas zdradzić, żaden wróg nie może wnieść przeciwko nam oskarżenia; żaden zapomniany ‚szkielet’ nie może wypaść z ukrycia wprawiając nas w zakłopotanie i ujawniając naszą przeszłość; żadna niespodziewana słabość naszego charakteru -wychodząc na jaw -nie może spowodować odwrócenia się Boga od nas, ponieważ On znał nas doskonale zanim myśmy Go poznali i zanim On powołał nas do siebie świadom wszystkiego, co świadczyło przeciwko nam.

Wrażliwość

Powinna się wyrażać w odniesieniu do ostrzeżeń, które On w swojej łasce do nas kieruje. Pamiętajmy, że każde z nich pochodzi od wszechwiedzącej Istoty, co powinno prowadzić nas do szczególnego baczenia, ponieważ On nie spekuluje, nie domyśla się, nie przypuszcza, nie stawia hipotez -ON WIE.

Pocieszenie

Zdajemy sobie sprawę, iż trudne doświadczenia wpisują się w życie prawdziwych chrześcijan. Często możemy ich nie rozumieć, być wprowadzeni w zakłopotanie, jednakże wtedy niezachwianie znajdujemy enklawę i pociechę w Ojcowskiej wszechwiedzy. On posiada nie tylko wiedzę na temat tego, co się wydarzy ale również zna wszystkie probabilistyczne i nieprobabilistyczne wariancje przy wystąpieniu wszystkich możliwych i wszystkich niemożliwych konfiguracji czynników.

Trzeźwość umysłu

Pewnego dnia każdy z nas stanie przed Tronem wszystkowiedzącego Boga, świadomość czego powinna prowadzić nas do dbania o przytomny umysł we wszystkim, co robimy.

Hebr. 4:13Żadne stworzenie nie ukryje się przed nim, przeciwnie, wszystko jest obnażone i odkryte przed oczami tego, któremu musimy zdać sprawę.


Wnioski

Ten krótki rys atrybutów Boga pokazuje nam z jak doskonałą, majestatyczną i potężną Istotą mamy do czynienia. Jest On jedynym prawdziwym i jedynym istniejącym Bogiem. Upadły człowiek kreuje swoich własnych bogów, których może kontrolować i manipulować nimi. Przydarza się to również chrześcijanom, którzy tworzą własne koncepcje na temat Boga, zupełnie oderwane od biblijnego nauczania, pragnąc w ten sposób uniknąć konfrontacji z żywym i prawdziwym Bogiem.

Ten jedyny, żywy i prawdziwy Bóg, objawił się nam głównie w Piśmie prezentując doskonałe atrybuty swej Istoty. Jednakże poznanie Go jest kwestią łaski i dotyczy tylko tych, którzy do Niego należą. To nazywamy cudem objawienia się Boga w życiu każdego biblijnego chrześcijanina.


Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email