Czterdziesty Piąty Dzień Pański: modlitwa

utworzone przez | lis 8, 2026 | Teologia systematyczna

Katechizm Heidelberski

Pytanie 116

Dlaczego modlitwa jest niezbędna chrześcijaninowi?

Dlatego, że jest ona najważniejszym wyrazem wdzięczności, jakiej Bóg od nas wymaga [Psalm 50:14-15; 116:12-19; 1 Tes. 5:16-18]. Także i dlatego, że chce On swą łaskę i Ducha Świętego dać jedynie tym, którzy nieustannie i gorąco Go o to proszą i za to Mu dziękują [Mat. 7:7-8; Łuk. 11:9-13].

Pytanie 117

Kiedy modlitwa podoba się Bogu i jest przez Niego wysłuchana?

Po pierwsze, gdy z głębi serca zwracamy się do Jedynego Prawdziwego Boga z prośbą o to wszystko, o co nam prosić kazał [Psalm 145:18-20; Jan 4:22-24; Rzym. 8:26-27; Jak. 1:5; 1 Jana 5:14-15; Obj. 19:10]. Po drugie, gdy naprawdę poznawszy nasze braki i niedolę uniżamy się przed Bożym Majestatem [2 Krn. 7:14; 20:12; Psalm 2:11; 34:18; 51:19; 62:8; Izaj. 66:2; Obj. 4]. Po trzecie wreszcie, kiedy mamy niezachwianą pewność, że pomimo naszej niegodności Bóg nas wysłucha ze względu na Chrystusa, naszego Pana, tak jak nam to obiecał [Dan. 9:17-19; Mat. 7:8; Jan 14:13-14; 16:23; Rzym. 10:13; Efez. 3:12; Jak. 1:6]
.

Pytanie 118

O co Bóg polecił nam prosić?

O wszystko, co jest niezbędne dla duszy i ciała [Mat. 6:33; Jak. 1:17], a co Chrystus, nasz Pan, zawarł w modlitwie, której sam nas nauczył [Mat. 6:9-13; Łuk. 11:2-4]
.

Pytanie 119

Jak brzmi ta modlitwa?

Mat. 6:9-13 9. Wy więc tak się módlcie: Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech będzie uświęcone twoje imię. 10. Niech przyjdzie twoje królestwo, niech się dzieje twoja wola na ziemi, tak jak w niebie. 11. Daj nam dzisiaj naszego powszedniego chleba. 12. I przebacz nam nasze winy, jak i my przebaczamy tym, którzy przeciw nam zawinili. 13. I nie wystawiaj nas na pokusę, ale wybaw nas od złego; twoje bowiem jest królestwo, moc i chwała na wieki. Amen. (por. Mat. 6:9-13; Łuk. 11:2-4)

Konfesja Belgijska

Artykuł XXVI

Wyłączne wstawiennictwo Chrystusa

Wierzymy, że nie mamy żadnego innego dostępu przed oblicze Boga, jak tylko przez jedynego Pośrednika i Orędownika – Jezusa Chrystusa sprawiedliwego [1], który stał się człowiekiem, zjednoczywszy w jednej osobie natury boską i ludzką, abyśmy mieli dostęp przed oblicze Bożego Majestatu, który w przeciwnym razie byłby dla nas zasłonięty. Jednak ten Pośrednik, którego Ojciec wyznaczył do mediacji między sobą a nami, nie powinien w żaden sposób trwożyć nas swoim majestatem, ani też sprawiać w nas chęci szukania innego według naszego upodobania [2]. Jest tak dlatego, iż nie ma nikogo innego ani w niebie, ani na ziemi wśród stworzenia, kto kochałby nas mocniej od Jezusa Chrystusa [3], który choć istniał w postaci Bożej, ogołocił się, stał się podobny ludziom i przyjął postać sługi dla nas [4], i we wszystkim upodobnił się do braci. Jeśli więc szukalibyśmy innego pośrednika, który byłby nam tak przychylny, to kogo innego moglibyśmy znaleźć, kto by kochał nas mocniej niż On, który złożył swoje życie za nas, kiedy byliśmy jeszcze Jego nieprzyjaciółmi? [5] Jeśli szukamy takiego, który ma moc i majestat, to kto ma ich więcej ponad Tego, który siedzi po prawicy Boga i komu została nadana wszelka władza w niebie i na ziemi? [6] Kto też byłby prędzej wysłuchany niż umiłowany Syn Boży?

Dlatego jedynie niewiara mogła zrodzić chęć szukania innych pośredników, którzy raczej hańbią niż przynoszą chlubę świętym, gdyż żadni święci nigdy w czymś podobnym nie uczestniczyli ani nie namawiali innych do uczestnictwa, lecz wprost przeciwnie – zawsze szukanie innych pośredników jednoznacznie odrzucali, jak to czynić powinni, o czym świadczą ich dzieła [7]. Nie możemy się tu powoływać na nasz brak godności, gdyż nie zanosimy naszych modlitw przez wzgląd na naszą własną godność, lecz jedynie przez doskonałość i godność Pana Jezusa Chrystusa [8], którego sprawiedliwość należy do nas przez wiarę.

Dlatego też apostoł, aby zwalczyć głupi lęk lub brak zaufania, słusznie twierdzi, że Jezus Chrystus upodobnił się we wszystkim do braci, aby mógł stać się miłosiernym i wiernym arcykapłanem dla przebłagania za grzechy swego ludu. A że sam przeszedł przez cierpienia i próby, może dopomóc tym, którzy przez próby przechodzą [9]. A później, aby nas zachęcić do przychodzenia do Niego, apostoł mówi: „Mając więc wielkiego arcykapłana, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trzymajmy się mocno wyznania. Nie mamy bowiem arcykapłana, który by nie mógł współczuć ze słabościami naszymi, lecz doświadczonego we wszystkim, podobnie jak my, za wyjątkiem grzechu. Przystąpmy tedy z ufną odwagą do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę ku pomocy w stosownej porze.” [10] Ten sam apostoł stwierdza też: „Mając więc ufność, iż przez krew Jezusa mamy wstęp do świątyni, wejdźmy do niej ze szczerym sercem, w pełni wiary.” [11] I podobnie: „Chrystus sprawuje kapłaństwo nieprzechodnie, dlatego też może zbawić na zawsze tych, którzy przez Niego przystępują do Boga, bo żyje zawsze, aby się wstawiać za nimi.” [12]

Czego więcej można chcieć skoro Chrystus sam mówi: „Ja jestem droga i prawda, i życie – nikt nie przychodzi do Ojca, jak tylko przeze mnie?” [13] W jakim celu więc powinniśmy szukać innego orędownika [14], skoro Bogu upodobało się dać nam własnego Syna jako Orędownika? [15] Nie zamieniajmy Go na innego, czy raczej nie usiłujmy znaleźć innego, gdyż to rzecz niemożliwa – Bóg doskonale wiedział, dając nam Go, że jesteśmy grzesznikami.

Dlatego też zgodnie z przykazaniem Chrystusa wzywamy Ojca w niebie przez Jezusa Chrystusa jako jedynego Pośrednika, jak nas nauczył w Modlitwie Pańskiej [16], mając zapewnienie, że o cokolwiek prosilibyśmy Ojca, to otrzymamy [17].

[1] 1 Tym. 2:5; 1 Jana 2:1; Rzym. 8:33
[2] Oz. 13:9; Jer. 3:13, 33
[3] Jan 10:11; 1 Jana 4:10; Rzym. 5:8; Efez. 3:19; Jan 15:13
[4] Filip. 2:7
[5] Rzym. 5:8
[6] Marek 16:19; Kol. 3:1; Rzym. 8:33; Mat. 11:27; 28:18
[7] Dzieje. 10:26; 14:15
[8] Dan. 9:17-18; Jan 16:23; Efez. 3:12; Dzieje. 4:12; 1 Kor. 1:31; Efez. 2:18
[9] Hebr. 2:17-18
[10] Hebr. 4:14-16
[11] Hebr. 10:19, 22
[12] Hebr. 7:24-25
[13] Jan 14:6
[14] Psalm 44:20
[15] 1 Tym. 2:5; 1 Jana 2:1; Rzym. 8:33
[16] Łuk. 11:2
[17] Jan 14:17; 16:23; 14:13

Standardy Westminsterskie

Większy Katechizm Westminsterski

Pytanie 178 Czym jest modlitwa?

Modlitwa jest ofiarowaniem naszych pragnień Bogu [Psalm 62:8] w imieniu Chrystusa [Jan 16:23] przy pomocy jego Ducha [Rzym. 8:26], któremu towarzyszą wyznawanie naszych grzechów [Psalm 32:5-6; Dan. 9:4] oraz wspominanie z wdzięcznością jego łask [Filip. 4:6].

Pytanie 179 Czy mamy się modlić tylko do Boga?

Bóg jako jedyny potrafi badać serca, usłyszeć prośby, przebaczyć grzechy i spełnić pragnienia wszystkich [1 Król. 8:39; Dzieje. 1:24; Rzym. 8:27; Psalm 65:2; Mich. 7:18; Psalm 145:18-19] oraz tylko w niego należy wierzyć i otaczać go religijnym kultem [Rzym. 10:14; Mat. 4:10]. Ze względu na to modlitwa, która jest szczególną częścią kultu, powinna być zanoszona przez wszystkich wyłącznie do Boga i nikogo innego [1 Kor. 1:2; Psalm 50:15; Rzym. 10:14].

Pytanie 180 Co to znaczy modlić się w imię Chrystusa?

Modlić się w imię Chrystusa znaczy: w posłuszeństwie jego przykazaniu i w ufności jego obietnicom prosić o miłosierdzie ze względu na niego [Jan 14:13-14; 16:24; Dan. 9:17]. A to nie tylko wymieniając jego imię, ale czerpiąc od Chrystusa i z jego pośrednictwa zachętę do modlitwy oraz śmiałość, siłę i nadzieję na to, iż modlitwa zostanie przyjęta [Mat. 7:21; Hebr. 4:14-16; 1 Jana 5:13-15].

Pytanie 181 Czemu mamy modlić się w imię Chrystusa?

Nie mamy modlić się w żadnym innym imieniu, jak tylko w imieniu Chrystusa, ponieważ grzeszność ludzkości i jej oddalenie od Boga nią spowodowane są tak wielkie, że nie mamy dostępu do Bożej obecności bez pośrednika [Jan 14:6; Izaj. 59:2; Efez. 3:12], a także na niebie i ziemi nie ma nikogo innego, kto byłby wyznaczony do tego chwalebnego dzieła lub nadawał się do niego, jak tylko Chrystus [Jan 6:27; Hebr. 7:25-27; 1 Tym. 2:5; Kol. 3:17; Hebr. 13:15].

Pytanie 182 W jaki sposób Duch pomaga nam w modlitwie?

Ponieważ nie umiemy się modlić tak, jak trzeba, Duch pomaga nam w naszych słabościach, uzdalniając nas, żebyśmy zrozumieli, za kogo i jak mamy się modlić [Rzym. 8:26-27], a także stwarzając i wzbudzając w naszych sercach takie zrozumienie, uczucia i łaski, które są niezbędne do właściwego wykonywania tej powinności [Psalm 10:17; Zach. 12:10].

Pytanie 183 Za kogo mamy się modlić?

Mamy się modlić za cały Kościół Chrystusa na ziemi [Efez. 6:18; Psalm 28:9], za władze świeckie i pastorów [1 Tym. 2:1-2; Kol. 4:3], za nas samych, naszych braci [1 Mojż. 32:11; Jak. 5:16], zaiste, nawet za naszych wrogów [Mat. 5:44] oraz wszelkich ludzi, którzy żyją lub będą żyć w przyszłości [1 Tym. 2:1-2; Jan 17:20; 2 Sam. 7:29], ale nie za umarłych [2 Sam. 12:21-23] ani za tych, o których wiemy, iż zgrzeszyli grzechem prowadzącym do śmierci [1 Jana 5:16].

Pytanie 184 O jakie rzeczy mamy się modlić?

Mamy się modlić o wszystko, co służy chwale Bożej [Mat. 6:9], pomyślności Kościoła [Psalm 51:18; 122:6] oraz dobru nas samych i innych ludzi [Mat. 7:11; Psalm 125:4]. Wszakże nie należy się modlić o rzeczy niesłuszne [1 Jana 5:14].

Pytanie 185 Jak mamy się modlić?

Mamy się modlić z pełnym czci zrozumieniem majestatu Bożego [Kazn. 5:1], głębokim poczuciem swojej niegodności, potrzeb oraz grzechów [1 Mojż. 18:27; 32:10; Łuk. 15:17-19; 18:13-14; Psalm 51:17]; a także z nawróconym, wdzięcznym i rozszerzonym sercem [Filip. 4:6; 1 Sam. 1:15; 2:1]; ze zrozumieniem, wiarą, szczerością, gorliwością, miłością i wytrwałością [1 Kor. 14:15; Marek 11:24; Jak. 1:6; Psalm 145:18; 17:1; Jak. 5:16], oczekując Boga w pokornym poddaniu jego woli [1 Tym. 2:8; Efez. 6:18; Mich. 7:7; Mat. 26:39].

Pytanie 186 Jaką regułę dał nam Bóg, aby kierowała nami w modlitwie?

Całe Słowo Boże jest pożyteczne, żeby kierować nami w modlitwie [1 Jana 5:14]. Jednak szczególną regułą kierującą nami jest ten wzór modlitwy, którego nasz Zbawiciel – Chrystus nauczył swoich uczniów, powszechnie nazywany Modlitwą Pańską [Mat. 6:9-13; Łuk. 11:2-4].

Pytanie 187 W jaki sposób należy używać Modlitwy Pańskiej?

Modlitwa Pańska jest nie tylko wzorcem, według którego mamy układać inne modlitwy [Mat. 6:9], ale także może być wypowiadana jako modlitwa, tak aby modlono się ze zrozumieniem, wiarą, czcią i innymi łaskami niezbędnymi do właściwego wykonywania powinności modlitwy [Łuk. 11:2].

Mniejszy Katechizm Westminsterski

Pytanie 98 Czym jest modlitwa?

Modlitwa to ofiarowanie naszych pragnień Bogu [Psalm 62:9], wznoszona za sprawy zgodne z Jego wolą [Rzym. 8:27], w imieniu Chrystusa [Mat. 7:7; Jan 16:23], z wyznaniem naszych win [Dan. 9:4] i z wdzięczną afirmacją Jego miłosierdzia [Filip. 4:6].

Pytanie 99 Jaką regułę dał nam Bóg dla pokierowania nas w modlitwie?

Całe Słowo Boże jest pożyteczne do kierowania nas w modlitwie [1 Jana 5:14], jednakże szczególną regułą jest forma modlitwy, którą Chrystus nauczył swoich uczniów, potocznie nazywana Modlitwą Pańską [Mat. 6:9].

Większy Katechizm Westminsterski

Pytanie 55 W jaki sposób Chrystus pełni wstawiennictwo?

Chrystus pełni wstawiennictwo poprzez to, że w naszej naturze nieustannie wstawia się przed Ojcem w niebie [Hebr. 9:12, 24; 1:3], na podstawie zasługi swojego posłuszeństwa oraz ofiary złożonej na ziemi [Jan 3:16], i obwieszcza swoją wolę, żeby jego zasługa była przypisana wszystkim wierzącym [Jan 17:9, 20, 24], a także poprzez to, iż odpowiada na wszystkie zarzuty stawiane przeciwko nim [Rzym. 8:33-34] i pozyskuje dla nich spokój sumienia [Rzym. 5:1-2; 1 Jana 2:1-2] i – pomimo codziennych upadków – przystęp ze śmiałością do tronu łaski [Hebr. 4:16; Efez. 1:6] oraz przyjęcie ich oraz ich służby [1 Piotra 2:5]..

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email