Dwudziesty Piąty Dzień Pański: Sakramenty

utworzone przez | cze 20, 2026 | Teologia systematyczna

Katechizm Heidelberski

Pytanie 65

Skąd się bierze taka wiara, dzięki której należymy do Chrystusa i korzystamy ze wszystkich Jego dobrodziejstw?

Budzi ją w naszych sercach Duch Święty [Jan 3:5; 1 Kor. 2:10-14; Efez. 2:8; Filip. 1:29] przez głoszenie Ewangelii Świętej [Rzym. 10:17; 1 Piotra 1:22-25] i potwierdza przez przyjmowanie sakramentów. [Mat. 28:19-20; 1 Kor. 10:16; 1 Kor. 11:26-28]

Pytanie 66

Co to są sakramenty?

Są to widzialne, święte znaki i rękojmie ustanowione przez Boga, który za ich pomocą pozwala nam lepiej rozumieć obietnicę Ewangelii i zarazem przypieczętowuje ją w nas [1 Mojż. 17:11; 5 Mojż. 30:6; Rzym. 4:11; 1 Piotra 1:18-19]. To znaczy, że ze względu na jedną ofiarę, jaką Jezus złożył na krzyżu, Bóg w łasce swojej odpuszcza nam grzechy i daje życie wieczne. [Mat. 26:27-28; Dzieje 2:38; Hebr. 9:14; 10:10; 1 Jana 1:7]
.

Pytanie 67

Czy zarówno słowo, jak i sakramenty mają ten sam cel, którym jest nasza wiara w ofiarę krzyżową Chrystusa jako jedyną podstawę zbawienia?

Bez wątpienia tak. Duch Święty uczy bowiem w Ewangelii i potwierdza świętymi sakramentami, że nasze zbawienie zależy wyłącznie od ofiary Chrystusa, poniesionej za nas na krzyżu. [Rzym. 6:3-11; Gal.3:27; 1 Kor. 11:26]
.

Pytanie 68

Ile sakramentów ustanowił Jezus Chrystus w Nowym Testamencie?

Dwa. Chrzest i Wieczerzę Pańską (Komunię Świętą). [Mat. 28:19-20; 1 Kor. 11:23-26]

Konfesja Belgijska

Artykuł XXXIII Sakramenty

Wierzymy, że nasz łaskawy Bóg, mając na uwadze naszą słabość i ułomność, ustanowił sakramenty, aby przez nie przypieczętować swoje obietnice [1] i dać gwarancją dobrej woli i łaskawości względem nas, a także by posilać i wzmacniać naszą wiarę – te złączył On ze Słowem Ewangelii, aby to, co zawarł w Jego Słowie, i to, co wypracowuje w naszych sercach, jeszcze lepiej przemawiało do naszych zmysłów, i aby utwierdzało w nas zbawienie, które nam daje. Są one widzialnymi znakami i pieczęciami tego, co duchowe i niewidzialne – przez nie Bóg działa w nas za sprawą mocy Ducha Świętego. Znaki nie są puste czy bez znaczenia, jakoby miały nas okłamywać. A to dlatego, że Jezus Chrystus stanowi ich prawdę, a bez Niego nie miałyby żadnego znaczenia [2].

Ponadto zadowala nas liczba sakramentów, które Chrystus nasz Pan ustanowił – tylko dwa, a mianowicie sakrament chrztu i święta wieczerza naszego Pana Jezusa Chrystusa [3].

[1] Rzym. 4:11; 1 Mojż. 9:13; 17:11
[2] Kol. 2:11, 17; 1 Kor. 5:7
[3] Mat. 26:26-30; 28:19

Kanony z Dort

Rozdział 3/4.17

Tak jak wszechmocne działanie Boga, które On sprawuje i wspiera w nas nasze naturalne życie nie wyklucza, lecz wymaga korzystania ze środków, jakie w swym nieskończonym miłosierdziu i dobroci wybrał Bóg, by przez nie wpływać na nas, tak i wspomniane wcześniej nadnaturalne działanie Boga, poprzez które jesteśmy odrodzeni w żaden sposób nie wyklucza ani nie usuwa wykorzystania Ewangelii, którą najmądrzejszy Bóg polecił, by była nasieniem odrodzenia i pokarmem duszy.

Dlatego też, jak Apostołowie i nauczyciele, którzy po nich nastali, pobożnie nauczali lud o tej łasce Bożej, ku Jego chwale i ku poniżeniu wszelkiej pychy, a jednocześnie nie porzucając pod wpływem Słowa sakramentów i dyscypliny, lecz zachowując je poprzez święte napomnienia Ewangelii, tak i teraz ci, którzy udzielają bądź otrzymują pouczenie w Kościele powinni być dalecy od myślenia i kuszenia Boga poprzez rozgraniczanie tego, co On w swym upodobaniu połączył razem w najgłębszy sposób.

Gdyż łaska jest okazywana poprzez napomnienia, a z im większą gotowością wykonujemy nasze obowiązki, tym wyraźniej zazwyczaj objawia się łaska Boża działająca w nas, i tym bardziej bezpośrednio rozwija się dzieło Tego, któremu jedynie należy się na zawsze wszelka chwała, zarówno za środki jak i za ich zbawczy owoc i wystarczalność. Amen.
..

Rozdział 5.14

Jak upodobało się Bogu, aby przez zwiastowanie Ewangelii rozpocząć to dzieło łaski w nas, tak i podtrzymuje, kontynuuje i doskonali je w nas poprzez słuchanie i czytanie Słowa, przez rozważanie Słowa i przez napomnienia, groźby, oraz obietnice a także przez korzystanie z sakramentów.
.

Rozdział 3/4§7

Wyjaśniwszy prawdziwą naukę, Synod odrzuca błędy tych:

Którzy nauczają: Że łaska przez którą nawracamy się do Boga jest tylko łagodnym przekonaniem, albo (jak inni to tłumaczą) że jest to najszlachetniejszy sposób działania w nawróceniu człowieka, i że ten sposób działania, który polega na doradzaniu, jest w największej harmonii z naturą ludzką, i że nie ma żadnego powodu, dla którego by ta doradzająca łaska nie miała być wystarczająca do uczynienia człowieka naturalnego duchowym; i że Bóg rzeczywiści nie doprowadza woli do zgody inaczej jak w ten sposób doradzania; i że moc Bożego działania, dzięki której przezwycięża ono działanie szatana, polega na tym, że Bóg obiecuje wieczne korzyści, podczas gdy szatan obiecuje tylko dobro doczesne.

Jest to całkowity pelagianizm i jest to sprzeczne z Pismem Świętym, które, oprócz tego, naucza o innym i daleko potężniejszym Bożym działaniu Ducha Świętego w nawróceniu człowieka w Księdze Ezechiela:

Ezech. 36:26 I dam wam nowe serce, i włożę nowego ducha do waszego wnętrza. Wyjmę serce kamienne z waszego ciała, a dam wam serce mięsiste.

Rozdział 3/4§8

Którzy nauczają: Że Bóg w odrodzeniu człowieka nie wykorzystuje swej wszechmocy, aby potężnie i nieomylnie skłonić wolę człowieka ku wierze i nawróceniu, lecz że po wykorzystaniu wszystkich dzieł łaski, jakie Bóg używa, by nawrócić człowieka, człowiek może się jeszcze sprzeciwiać Bogu i Duchowi Świętemu, kiedy Bóg zamierza odrodzić człowieka i chce go odrodzić, i że rzeczywiście człowiek często tak się opiera, że zupełnie nie pozwala na swe odrodzenie, i że dlatego odrodzenie leży w ludzkiej mocy.

Jest to nic innego jak zaprzeczenie pełnej wystarczalności Bożej łaski w naszym nawróceniu i poddawanie dzieła Wszechmocnego Boga woli człowieka, co jest sprzeczne z nauką Apostołów, którzy twierdzili, że wierzymy według działania potęgi jego mocy

Efez. 1:19 I czym jest przemożna wielkość jego mocy wobec nas, którzy wierzymy, według działania potęgi jego siły.

I że Bóg spełnia każde pragnienie dobra i każde dzieło wiary z mocą

2 Tes. 1:11 Dlatego też nieustannie modlimy się za was, aby nasz Bóg uznał was za godnych tego powołania i wypełnił wszelkie upodobanie swojej dobroci i dzieła wiary w mocy;

i że

2 Piotra 1:3 Jako że jego Boska moc obdarzyła nas wszystkim, co potrzebne do życia i pobożności, przez poznanie tego, który nas powołał do chwały i cnoty.

Rozdział 3/4§9

Którzy nauczają: Że łaska i wolna wola są częściowymi przyczynami, które razem wypracowują początek nawrócenia, i że łaska ta, nie poprzedza działania woli, to znaczy że Bóg nie pomaga wystarczająco i skutecznie woli człowieka ku nawróceniu, dopóki wola człowieka nie zostanie poruszona i nie postanowi tego uczynić.

Już starożytny Kościół dawno temu potępił tę naukę pelagian, według słów Apostoła:

Rzym. 9:16 A więc nie zależy to od tego, który chce, ani od tego, który zabiega, ale od Boga, który okazuje miłosierdzie.

Podobnie:

1 Kor. 4:7 Kto bowiem czyni cię różnym? Cóż masz, czego byś nie otrzymał? A jeśli otrzymałeś, to dlaczego się chlubisz, jakbyś nie otrzymał?

Oraz:

Filip. 2:13 Bóg bowiem sprawia w was i chęć, i wykonanie według jego upodobania.

Standardy Westminsterskie

Konfesja Westminsterska

Rozdział 27 Sakramenty

I. Sakramenty są ustanowionymi przez Boga świętymi znakami i pieczęcią przymierza łaski, reprezentującymi Chrystusa i Jego dzieło. Potwierdzają nasze zainteresowanie Chrystusem zarówno odróżniając należących do Kościoła od reszty ludzi, jak i angażując ich w służbie Bogu według Jego Słowa.

II. W każdym sakramencie występuje duchowy związek, połączenie pomiędzy znakiem i tym, co oznaczane. Imię i działanie jednego przeniesione zostaje na drugi.

III. Sakramenty nie są źródłem łaski, która się w nich ujawnia. Skuteczność sakramentów nie zależy także od pietyzmu czy intencji osoby ich udzielającej. Jest to dzieło Ducha Świętego i ustalonych słów, które obok opisu sposobu ich udzielania zawierają obietnicę korzyści dla uczciwie ich przyjmujących.

IV. Dwa tylko istnieją sakramenty ustanowione przez Chrystusa, naszego Pana w Ewangelii: Chrzest i Wieczerza Pańska. Udzielać ich może wyłącznie osoba prawnie wybrana do głoszenia Słowa.

V. W znaczeniu duchowym, sakramenty Starego Testamentu były tym samym co sakramenty Nowego Testamentu.

Większy Katechizm Westminsterski

Pytanie 35. Jak jest sprawowane przymierze łaski pod Nowym Testamentem?

Pod Nowym Testamentem, kiedy Chrystus – istota przymierza – został objawiony, to samo przymierze łaski było i jest wciąż sprawowane w głoszeniu Słowa oraz sprawowaniu sakramentów chrztu i Wieczerzy Pańskiej, w których łaska i zbawienie są przedstawione z większą pełnością, jawnością i skutecznością oraz wszystkim narodom.

Pytanie 108. Jakie powinności nałożone są na nas w drugim przykazaniu?

Powinnościami nałożonymi na nas w drugim przykazaniu są: przyjmowanie, przestrzeganie i zachowywanie w czystości i w pełni wszelkiego religijnego kultu oraz wszystkich ustanowień, które Bóg przykazał w swoim Słowie; a w szczególności modlitwy i dziękczynienia w imieniu Chrystusa; czytania, głoszenia i słuchania Słowa; udzielania i przyjmowania sakramentów; zarządzania Kościołem i dyscypliny kościelnej; służby i jej utrzymywania; religijnego poszczenia; przysięgania w imię Boże, ślubowania Bogu. A także okazywanie dezaprobaty, wstrętu i sprzeciwianie się fałszywemu kultowi i, zgodnie z pozycją i powołaniem każdego, pozbywanie się fałszywego kultu oraz wszelkich znaków bałwochwalstwa.

Pytanie 154. Czym są zewnętrzne środki, przez które Chrystus przekazuje nam dobrodziejstwa swojego pośrednictwa?

Zewnętrznym i zwyczajnymi środkami, przez które Chrystus przekazuje swojemu Kościołowi dobrodziejstwa swojego pośrednictwa, są wszystkie jego ustanowienia, a zwłaszcza Słowo, sakramenty i modlitwa. Wszystkie one są dla wybranych skuteczne ku zbawieniu.

Pytanie 161. W jaki sposób sakramenty stają się skutecznymi środkami zbawienia?

Sakramenty stają się skutecznymi środkami zbawienia nie z powodu jakiejś mocy, którą mają w sobie, ani dzięki zasłudze wynikającej z pobożności lub intencji tego, który ich udziela, ale tylko dzięki działaniu Ducha Świętego i błogosławieństwu Chrystusa, przez którego zostały ustanowione.

Pytanie 162. Czym jest sakrament?

Sakrament jest świętym ustanowieniem Chrystusa dla jego Kościoła, które oznacza, pieczętuje i ukazuje ludziom w przymierzu łaski dobrodziejstwa jego pośrednictwa; ma to na celu wzmocnienie i wzrost ich wiary oraz wszystkich innych łask; zobowiązanie ich do posłuszeństwa; danie świadectwa oraz pielęgnowanie ich wzajemnej miłości i społeczności ze sobą nawzajem; a także odróżnienie ich od ludzi, którzy są poza przymierzem.

Pytanie 163. Z jakich części składa się sakrament?

Sakrament składa się z dwóch części: zewnętrznego i namacalnego znaku, który jest zgodny z ustanowieniem Chrystusa, oraz wewnętrznej i duchowej łaski, którą on oznacza.

Pytanie 164. Ile sakramentów Chrystus ustanowił dla swojego Kościoła pod Nowym Testamentem?

Pod Nowym Testamentem Chrystus ustanowił dla swojego Kościoła tylko dwa sakramenty: chrzest i Wieczerzę Pańską.

Mniejszy Katechizm Westmisnterski

Pytanie 88: Czym są zewnętrzne środki, przez które Chrystus udziela nam korzyści zbawienia?

Zewnętrznymi i stałymi środkami, przez które Chrystus udziela nam korzyści zbawienia, są Jego ustanowienia, a w szczególności Słowo, sakramenty i modlitwa, wszystkie skuteczne w przypadku tych, którzy są wybrani do zbawienia. Dzieje 2:41-42; 2 Tym. 3:15

Pytanie 91: W jaki sposób sakramenty stają się skutecznymi środkami do zbawienia?

Sakramenty stają się skutecznymi środkami do zbawienia, nie same przez się ani z powodu tego, który ich udziela, ale przez błogosławieństwo Chrystusa i działanie Jego Ducha w tych, którzy z wiarą je przyjmują. 1 Kor. 11:29; 1 Kor. 3:7; 1 Piotra 3:21

Pytanie 92: Czym jest sakrament?

Sakrament to święty obrządek ustanowiony przez Chrystusa, w którym – za sprawą naocznych znaków – zarówno Chrystus, jak i korzyści Nowego Przymierza są symbolizowane, zapieczętowane i zastosowane do wierzących. 1 Mojż. 17:10; Rzym 4:11

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email