
Spis treści
Władza kobiet obaleniem dobrego porządku
5 Mojż. 17:15 Tego tylko ustanowisz królem nad sobą, którego PAN, twój Bóg, wybierze. Spośród swoich braci ustanowisz nad sobą króla; nie możesz ustanowić nad sobą cudzoziemca, który nie jest twoim bratem.
Augustyn określa[1] porządek jako to, przez co Bóg wyznaczył i ustanowił wszystkie rzeczy. Zauważ dobrze, czytelniku, że Augustyn nie dopuszcza żadnego porządku tam, gdzie brakuje i nie ma postanowienia Bożego.
A w innym miejscu mówi[2], że porządek jest rozmieszczeniem dającym właściwe miejsca rzeczom, które są nierówne, co po łacinie nazywa „rzeczy równych i nierównych”[3], to jest rzeczy równych, czyli podobnych, i rzeczy nierównych, czyli niepodobnych.
Z tych dwóch miejsc oraz z całej rozprawy zawartej w jego drugiej księdze O porządku jasno wynika[4], że cokolwiek dzieje się bądź bez pewności co do woli Bożej, bądź przeciwko Jego woli jawnie objawionej w Jego słowie, dzieje się wbrew porządkowi.
Lecz takie jest panowanie i rządy wszystkich kobiet (jak to wcześniej jawnie wykazano), dlatego mówię, że jest to rzecz wyraźnie sprzeczna z dobrym porządkiem, a nawet jego obalenie.
Jeśli ktoś zechce odrzucić definicję Augustyna, czy to jako niewłaściwą dla tego celu, czy jako niewystarczającą do dowiedzenia mego zamiaru, niech ten człowiek zrozumie, że czyniąc tak, w niczym nie osłabił mego argumentu.
Albowiem jak nie polegam na postanowieniach ludzi, tak nie uważam swojej sprawy za słabszą, choćby odmówiono mi ich powagi, byle tylko Bóg przez swoją objawioną wolę i jawne słowo stał wyraźnie i oczywiście po mojej stronie.
.
Pierwsze zwierciadło: ciało człowieka
Że Bóg poddał rodzaj kobiecy mężczyźnie porządkiem swego stworzenia i przekleństwem, które wypowiedział przeciwko niej, wyżej wykazano. Oprócz tego postawił przed naszymi oczyma dwa inne zwierciadła[5] i lustra, w których chce, abyśmy oglądali porządek, który wyznaczył i ustanowił w naturze: jednym jest naturalne ciało człowieka, drugim – polityczne, czyli obywatelskie ciało owej wspólnoty, w której Bóg własnym słowem wyznaczył porządek.
W naturalnym ciele człowieka Bóg wyznaczył porządek, aby głowa zajmowała najwyższe miejsce. A głowę połączył z ciałem tak, aby od niej życie i ruch spływały na pozostałe członki. W niej umieścił oko, aby widziało, ucho, aby słyszało, i język, aby mówił, a te urzędy nie są wyznaczone żadnemu innemu członkowi ciała. Pozostałe członki mają każdy swoje własne miejsce i wyznaczony urząd, lecz żaden nie może mieć ani miejsca, ani urzędu głowy. Któż bowiem nie uznałby za potwora takiego ciała, w którym nie byłoby głowy górującej nad resztą, lecz oczy byłyby w rękach, język i usta niżej, w brzuchu, a uszy w stopach? Ludzie, powiadam, nie tylko ogłosiliby takie ciało za potwora, lecz z pewnością mogliby wywnioskować, że takie ciało nie mogłoby długo przetrwać.
A nie mniej potworne jest ciało owej wspólnoty, w której kobieta sprawuje władzę[6]. Albo bowiem brak mu prawowitej głowy (jak to w istocie jest), albo na miejscu prawdziwej głowy wywyższony jest bożek[7]. Bożkiem nazywam to, co ma kształt i wygląd, lecz brak mu mocy i siły, które nazwa i kształt przypominają i obiecują. Jak obrazy mają namalowaną twarz, nos, oczy, usta, ręce i nogi, lecz używania ich nie może im dać sztuka i umiejętność człowieka, jak nas uczy Duch Święty ustami Dawida, mówiąc:
Psalm 115:5-7 5. Usta mają, ale nie mówią; mają oczy, ale nie widzą. 6. Uszy mają, ale nie słyszą; mają nozdrza, ale nie czują. 7. Ręce mają, ale nie dotykają; mają nogi, ale nie chodzą; ani gardłem swoim nie wydają głosu.
A takie, powiadam, jest każde królestwo i naród, w którym kobieta sprawuje panowanie. Na przekór bowiem Bogu (który swoim sprawiedliwym sądem wydaje ich w ten sposób na pastwę wypaczonego umysłu) królestwo może, przyznaję, wynieść kobietę do tej potwornej czci, aby była uważana za głowę[8]. Lecz niemożliwe jest dla człowieka i anioła dać jej właściwości i doskonałe urzędy prawowitej głowy.
Ten sam bowiem Bóg, który odmówił ręce mocy mówienia, brzuchowi słyszenia, a stopom widzenia, odmówił kobiecie mocy rozkazywania mężczyźnie i odebrał jej mądrość do rozważania i przezorność do przewidywania rzeczy pożytecznych dla wspólnoty; tak, w końcu odmówił jej, by w jakimkolwiek wypadku była głową mężczyzny, lecz wyraźnie orzekł, że mężczyzna jest głową kobiety, tak jak Chrystus jest głową każdego mężczyzny:
1 Kor. 11:3 Lecz chcę, żebyście wiedzieli, że głową każdego mężczyzny jest Chrystus, a głową kobiety mężczyzna, a głową Chrystusa Bóg.
Gdyby ludzie w ślepym szale zebrali się razem i wyznaczyli sobie inną głowę niż Jezus Chrystus (jak to uczynili papiści ze swoim rzymskim Antychrystem), czy Chrystus utraciłby przez to własną godność albo czy Bóg dałby tej podrobionej głowie moc dawania życia ciału, widzenia wszystkiego, co mogłoby mu zaszkodzić lub je zranić, mówienia w obronie i słuchania prośby każdego poddanego? Pewne jest, że by nie dał. Tę bowiem cześć przeznaczył przed wszystkimi czasami swemu jedynemu Synowi i nie da jej żadnemu innemu stworzeniu; tak samo nie dopuści ani nie przyjmie kobiety jako prawowitej głowy nad mężczyzną[9], choćby człowiek, diabeł i anioł sprzysięgli się na jej korzyść. Skoro bowiem poddał ją jednemu (jak wyżej powiedziano), nigdy nie pozwoli jej panować nad wieloma. Skoro nakazał jej słuchać jednego i być mu posłuszną, nie pozwoli, aby mówiła i z uzurpowaną władzą rozkazywała królestwom i narodom.
.
Porównanie Chryzostoma
Chryzostom, wyjaśniając te słowa Apostoła: „głową kobiety mężczyzna”, porównuje Boga w Jego powszechnych rządach do króla zasiadającego w swoim królewskim majestacie[10], przed którym wszyscy jego poddani, którym nakazano oddawać hołd i posłuszeństwo, stają, nosząc każdy taką odznakę i znamię godności i czci, jakie im dał; a jeśli nimi gardzą i je lekceważą, hańbią swego króla.
Tak samo, mówi, mężczyzna i kobieta powinni stawać przed Bogiem, nosząc znaki stanu, który od Niego otrzymali. Mężczyzna otrzymał pewną chwałę i godność wyższą niż kobieta i dlatego powinien stawać przed Jego wysokim Majestatem, nosząc znak swojej czci, nie mając nakrycia na głowie, na świadectwo, że na ziemi mężczyzna nie ma głowy (strzeż się, Chryzostomie, co mówisz – zostaniesz uznany za zdrajcę, jeśli usłyszą cię Anglicy[11]; muszą oni bowiem mieć swoją miłościwą panią i władczynię, a Szkocja także napiła się czarów i jadu Kirke; niech tak będzie, ku ich własnej hańbie i zawstydzeniu; on zaś mówi dalej tymi słowami), „lecz kobieta powinna być nakryta, na świadectwo, że na ziemi ma głowę, to jest mężczyznę”.
Prawda to, Chryzostomie, kobieta jest nakryta w obu wspomnianych królestwach[12], lecz nie znakiem poddania, tylko znakiem zwierzchnictwa, mianowicie królewską koroną. Na to odpowiada on tymi słowami:
„A cóż, jeśli mężczyzna zaniedba swoją cześć? Jest on nie mniej godny wyśmiania (mówi Chryzostom), niż gdyby król złożył z siebie swój diadem czy koronę i królewski stan i przyodział się w strój niewolnika”.
Cóż, proszę was, powiedziałby ten pobożny ojciec, gdyby zobaczył wszystkich mężczyzn jakiegoś królestwa czy narodu padających przed kobietą? Gdyby zobaczył koronę, berło i miecz, które są znakami królewskiej godności, oddane jej, a kobietę przeklętą przez Boga i poddaną mężczyźnie, posadzoną na tronie sprawiedliwości, aby zasiadała jako namiestnik Boży? Cóż, powiadam, każde serce szczerze bojące się Boga osądziłoby w tej sprawie o takich ludziach? Jestem pewien, że uznano by ich nie tylko za głupców, lecz także za szaleńców i niewolników szatana, jawnie walczących przeciwko Bogu i ustanowionemu przez Niego porządkowi.
.
Niżsi od zwierząt
Im bardziej rozważam obalenie porządku Bożego, który On ogólnie umieścił we wszystkich istotach żyjących, tym bardziej dziwię się ślepocie człowieka, który nie dostrzega, że w tej sprawie stał się tak zwyrodniały, iż w tym względzie zwierzęta nierozumne należy przedłożyć nad niego[13]. Natura bowiem we wszystkich zwierzętach wycisnęła pewne znamię panowania w samcu i pewne poddanie w samicy, które one zachowują nienaruszone. Nikt bowiem nigdy nie widział, aby lew okazywał posłuszeństwo i schylał się przed lwicą, ani też nie można dowieść, aby łania obejmowała przewodnictwo stada pośród jeleni.
A jednak (niestety!) mężczyzna, któremu ustami Boga wyznaczono panowanie nad kobietą, nie tylko ku swojej hańbie schyla się w posłuszeństwie wobec kobiet, lecz także na przekór Bogu i ustanowionemu przez Niego porządkowi raduje się i podtrzymuje tę potworną władzę jako rzecz prawowitą i słuszną. Zuchwała radość[14], ogniska i biesiady, które były w Londynie i gdzie indziej w Anglii, gdy ową przeklętą Jezabel ogłoszono królową, poświadczyły mojemu sercu, że ludzie stali się bardziej niż szaleni. Jakże bowiem inaczej mogliby tak się radować ze swojego własnego zawstydzenia i pewnej zguby? Któż bowiem był człowiekiem tak niskiego sądu (przypuściwszy, że miał jakiekolwiek światło od Boga), aby nie widział, że wyniesienie tego potwora jest obaleniem prawdziwej religii i pewną zgubą Anglii i jej dawnych swobód? A jednak mimo to wszyscy tak triumfowali, jak gdyby Bóg wybawił ich od wszelkiego nieszczęścia.
.
Skarga i wyznanie przed Bogiem
Lecz sprawiedliwe i prawe, straszne i przerażające są Twoje sądy, Panie! Albowiem jak niegdyś tak ukarałeś ludzi za niewdzięczność, że mężczyzna nie wstydził się popełniać sromoty z mężczyzną, a to dlatego, że poznawszy Ciebie jako Boga, nie chwalili Cię jako Boga, tak teraz najsprawiedliwiej ukarałeś pyszny bunt i straszliwą niewdzięczność królestw Anglii i Szkocji.
Rzym. 1:21 Dlatego że poznawszy Boga, nie chwalili go jako Boga ani mu nie dziękowali, lecz znikczemnieli w swoich myślach i zaćmiło się ich bezrozumne serce.
Rzym. 1:27 Także mężczyźni, opuściwszy naturalne współżycie z kobietą, zapałali w swej pożądliwości jedni ku drugim, mężczyzna z mężczyzną, popełniając haniebne czyny i ponosząc na sobie samych należną za swoje zboczenie zapłatę.
Gdy bowiem najmiłosierniej ofiarowałeś się im obu, podając środki, przez które mogłyby się połączyć na zawsze w pobożnej zgodzie, wtedy jedno było pyszne i okrutne, a drugie niestałe i chwiejne w obietnicy. Lecz jeszcze bardziej (niestety!) nieszczęsna Anglia zbuntowała się przeciwko Tobie. Chociaż bowiem nie przestawałeś dokładać dobrodziejstwa do dobrodziejstwa za panowania niewinnego i młodziutkiego króla, nikt jednak nie uznawał Twojej potężnej ręki i cudownego działania. Mężne serce dowódców, rozum i polityka doradców, uczoność biskupów[15] ograbiły Cię z Twojej chwały i czci. Cóż bowiem wtedy słyszano w sprawie religii, jeśli nie: postanowienia króla, postanowieniom króla trzeba być posłusznym? Uchwalił to parlament, przeto mówić przeciwnie jest zdradą.
Lecz nie był to koniec tej nędznej tragedii. Albowiem szedłeś dalej, ofiarując swoje łaski i posyłając swoich proroków i posłańców, aby wzywali do poprawy życia we wszystkich stanach[16]. Od najwyższego bowiem do najniższego wszyscy odstąpili od Ciebie (tak, nawet ci, którzy powinni byli być latarniami dla innych). Niektórzy, jestem pewien, drżeli i trzęśli się, z głębi serca pragnęli poprawy i w tym samym celu usilnie domagali się karności. Lecz wtedy wybuchł jad, który przedtem się czaił; wtedy nie mogli powstrzymać swoich nienawistnych głosów, lecz otwartymi ustami wołali: „Nie chcemy, aby ten człowiek królował nad nami”.
Łuk. 19:14 Lecz jego poddani nienawidzili go i wysłali za nim poselstwo ze słowami: Nie chcemy, aby ten człowiek królował nad nami.
Wtedy, powiadam, każdy był tak hardy, że nie chciał dać się zaprząc w niewolę[17] – nie, nie Tobie, Panie – lecz z pogardą tłum odrzucił od siebie miłe jarzmo Chrystusa Jezusa. Nikt nie chciał pozwolić, aby karcono jego grzech, nikt nie chciał, aby jego życie poddano próbie. I tak odrzucili Ciebie, Panie, i Twego Syna, Chrystusa Jezusa, jako swego pasterza, obrońcę i księcia.
Mat. 11:29-30 29. Weźcie na siebie moje jarzmo i uczcie się ode mnie, że jestem cichy i pokornego serca, a znajdziecie odpoczynek dla waszych dusz. 30. Moje jarzmo bowiem jest przyjemne, a moje brzemię lekkie.
Dlatego wydałeś ich na pastwę wypaczonego umysłu. Odebrałeś im ducha odwagi, mądrości i sprawiedliwego sądu. Widzą swoją własną zgubę, a jednak nie mają łaski, aby jej uniknąć. Tak, stali się tak ślepi, że znając dół, na oślep sami się w niego rzucają[18], jak to dziś czyni szlachta Anglii, walcząc w obronie swego śmiertelnego wroga, Hiszpana.
Rzym. 1:28 A skoro im się nie spodobało zachowanie poznania Boga, wydał ich Bóg na pastwę wypaczonego umysłu, aby robili to, co nie wypada;
Wreszcie są tak pozbawieni rozumu i sądu, że choć wiedzą, iż istnieje wolność i swoboda, z której cieszyli się ich przodkowie, to jednak są zmuszeni schylać karki pod jarzmo szatana i jego pysznych sług, zaraźliwych papistów i pysznych Hiszpanów. A jednak nie potrafią zważyć, że tam, gdzie króluje kobieta, a papiści sprawują władzę, tam musi szatan przewodniczyć radzie.
Tak, Panie, w swoim gorącym gniewie pomściłeś wzgardę Twoich ofiarowanych łask. Lecz, Panie, jeśli zachowasz gniew aż do końca, któreż ciało zdoła to wytrzymać? Zgrzeszyliśmy, Panie[19], i nie jesteśmy godni, aby nam ulżyć. Lecz Ty jesteś godny, Panie, być prawdziwym Bogiem, i godny jest Twój Syn, Chrystus Jezus, aby Jego Ewangelia i chwała szły naprzód; a jedno i drugie jest deptane nogami w tym okrutnym mordzie i prześladowaniu, które budowniczowie Babilonu w swojej furii wzniecili przeciwko Twoim dzieciom dla ugruntowania swego królestwa.
Niech więc łkania Twoich więźniów, Panie, wzniosą się do Twoich uszu; zważ na ich utrapienie i niech oczy Twego miłosierdzia spojrzą na krew tych, którzy umierają na świadectwo Twojej wiecznej prawdy; i nie pozwól, aby Twoi nieprzyjaciele na zawsze naśmiewali się z Twojego sądu. Do Ciebie, Panie, zwracam moje nędzne i niegodziwe serce; do Ciebie samego kieruję moją skargę i jęki, bo na owej wyspie nie pozostała Twoim świętym żadna pociecha.
.
Niewolnicy szatana
Chociaż (rozmawiając z moim Bogiem w udręce mego serca) nieco tak odbiegłem od tematu, nie zapomniałem jednak całkowicie mojej wcześniejszej tezy, mianowicie że jest rzeczą sprzeczną z porządkiem natury, aby jakakolwiek kobieta była wywyższona do rządzenia mężczyznami. Bóg bowiem odmówił jej urzędu głowy.
A rozważając tę część, przypominam sobie, że uczyniłem szlachtę zarówno Anglii, jak i Szkocji niższą od zwierząt nierozumnych, ponieważ czynią kobietom to, czego nie można dowieść, by czynił swoim samicom jakikolwiek samiec spośród pospolitych zwierząt: to jest, okazują im cześć i drżą w ich obecności, są posłuszni ich rozkazom, i to przeciwko Bogu. Dlatego uważam ich nie tylko za poddanych kobiet, lecz za niewolników szatana i sługi nieprawości.
Jeśli ktoś uważa te moje słowa za ostre lub gwałtowne, niech zważy, że przewinienie jest cięższe, niż można wyrazić słowami. Gdzie bowiem wszystko jest wyraźnie postanawiane przeciwko chwale i czci Boga i gdzie nakazuje się przelewać krew świętych Bożych, kogóż uznamy, Boga czy diabła, za przewodniczącego tej rady?[20] Jasne jest, że Bóg nie rządzi swoją miłością, miłosierdziem ani łaską w zgromadzeniu bezbożnych. Pozostaje więc, że diabeł, książę tego świata, panuje nad takimi tyranami. Czyimi sługami, proszę was, zostaną więc uznani ci, którzy są posłuszni ich tyranii i ją wykonują? Niech Bóg dla swego wielkiego miłosierdzia oświeci oczy ludzi, aby dostrzegli, w jak nędzną niewolę zostali wprowadzeni przez potworną władzę kobiet.
.
Drugie zwierciadło: wspólnota Izraela
Drugim lustrem, które Bóg postawił przed oczyma człowieka[21], w którym może on oglądać porządek podobający się Jego mądrości co do władzy i panowania, jest owa wspólnota, której Jego Majestatowi spodobało się wyznaczyć i dać prawa, ustawy, obrzędy i ceremonie nie tylko dotyczące religii, lecz także jej ustroju i rządzenia. A owemu porządkowi w oczywisty sposób sprzeciwia się to, aby jakakolwiek kobieta zajmowała tron Boży, to jest królewską stolicę, którą On przez swoje słowo wyznaczył mężczyźnie. Jest to oczywiste z prawa danego Izraelowi co do wyboru króla. Tak bowiem jest napisane:
5 Mojż. 17:14-15 14. Gdy wejdziesz do ziemi, którą daje ci PAN, twój Bóg, gdy posiądziesz ją i zamieszkasz w niej, i powiesz sobie: Ustanowię nad sobą króla tak jak wszystkie okoliczne narody; 15. Tego tylko ustanowisz królem nad sobą, którego PAN, twój Bóg, wybierze. Spośród swoich braci ustanowisz nad sobą króla; nie możesz ustanowić nad sobą cudzoziemca, który nie jest twoim bratem.
Tu wyraźnie wyznaczono, aby królem był wybrany mężczyzna, i to mężczyzna rodzimy spośród nich samych, którym to przykazaniem wyłączona jest każda kobieta i każdy cudzoziemiec. Co można zarzucić na rzecz czy wyboru cudzoziemca, na to, jeśli Bóg pozwoli, zostanie udzielona odpowiedź w dźwięku drugiej trąby.
Na teraz mówię, że wynoszenie kobiety do tej czci jest nie tylko odwracaniem porządku, który Bóg ustanowił, lecz także kalaniem, plugawieniem i bezczeszczeniem (o ile to leży w mocy człowieka) tronu i stolicy Boga, które On uświęcił i wyznaczył tylko mężczyźnie[22], aby w biegu tego nędznego życia zajmował je i posiadał jako Jego sługa i namiestnik, wyłączając od niego wszystkie kobiety, jak wyżej wyrażono.
.
Prawo moralne i obie tablice
Jeśli ktoś sądzi, że wyżej zapisane prawo wiązało tylko Żydów[23], niech ten człowiek zważy, że wybór króla i ustanawianie sędziów nie należały ani do prawa ceremonialnego, ani nie były czysto sądowe[24], lecz wypływały z prawa moralnego jako postanowienie mające na względzie zachowanie obu tablic. Urząd bowiem urzędnika powinien mieć pierwszy i główny wzgląd na chwałę Bożą, nakazaną i zawartą w pierwszej tablicy, jak to jest oczywiste z tego, co Bóg nakazał Jozuemu, gdy został przyjęty i dopuszczony jako władca i rządca nad Jego ludem, w tych słowach:
Joz. 1:6-8 6. Wzmocnij się i bądź mężny. Ty bowiem dasz temu ludowi w dziedzictwo ziemię, którą przysiągłem dać ich ojcom. 7. Tylko wzmocnij się i bądź bardzo mężny, abyś pilnował wypełniania wszystkiego według prawa, które nakazał ci Mojżesz, mój sługa. Nie odstępuj od niego ani na prawo, ani na lewo, aby ci się wiodło, dokądkolwiek pójdziesz. 8. Niech ta księga Prawa nie oddala się od twoich ust, ale rozmyślaj o niej we dnie i w nocy, abyś pilnował wypełnienia wszystkiego, co w niej jest napisane. Wtedy bowiem poszczęści się twojej drodze i będzie ci się wiodło.
A to samo przykazanie daje Bóg ustami Mojżesza[25] królom, gdy zostaną wybrani, w tych słowach:
5 Mojż. 17:18-19 18. A gdy już zasiądzie na swym królewskim tronie, napisze sobie w księdze odpis tego prawa od kapłanów Lewitów. 19. I będzie go miał przy sobie, i będzie go czytał po wszystkie dni swego życia, aby się nauczył bać PANA, swego Boga, by przestrzegał wszystkich słów tego prawa oraz tych ustaw i aby je wykonywał;
Z tych dwóch miejsc jasno wynika, że przede wszystkim do króla albo do najwyższego urzędnika należy znać wolę Bożą, być pouczonym w Jego prawie i ustawach i krzewić Jego chwałę całym sercem i staraniem, a są to główne punkty pierwszej tablicy.
Nikt nie zaprzecza, że miecz został powierzony urzędnikowi po to, aby karał występek i podtrzymywał cnotę. Karał występek, powiadam, nie tylko ten, który zakłóca spokój i cichy stan wspólnoty przez popełnione cudzołóstwo, kradzież czy morderstwo[26], lecz także takie występki, które jawnie godzą w chwałę Bożą, jak bałwochwalstwo, bluźnierstwo i jawna herezja, nauczana i uparcie podtrzymywana, jak tego wyraźnie uczą nas dzieje i znamienite czyny Ezechiasza, Jozafata i Jozjasza.
Ich staraniem i troską było nie tylko wielbić Boga we własnym życiu i postępowaniu, lecz także szczerze trudzili się, by doprowadzić poddanych do prawdziwego oddawania czci Bogu i czczenia Go. I niszczyli wszystkie pomniki bałwochwalstwa, karali śmiercią jego nauczycieli, a z urzędów i godności usuwali tych, którzy podtrzymywali owe obrzydliwości. Przez to sądzę, że jest oczywiste, iż urząd króla albo najwyższego urzędnika ma wzgląd na prawo moralne i na zachowanie obu tablic.
.
Władza kobiet sprzeczna ze sprawiedliwością
Otóż jeśli prawo moralne jest stałą i niezmienną wolą Boga, którą poganin jest związany nie mniej niż Żyd[27]; i jeśli Bóg chce, aby wśród pogan były teraz ustanawiane sługi i wykonawcy Jego prawa, tak jak niegdyś były ustanawiane wśród Żydów; a ponadto, jeśli wymierzanie sprawiedliwości jest nie mniej potrzebne w ustroju pogan, niż kiedykolwiek było wśród Żydów – któż może być tak głupi, aby przypuszczać lub wierzyć, że Bóg teraz dopuści te osoby do zasiadania w sądzie lub panowania nad ludźmi we wspólnocie pogan, które On swoim wyraźnym słowem i postanowieniem przedtem od tego odsunął i wyłączył?
A że kobiety były wyłączone od królewskiej stolicy, która powinna być schronieniem dla wszystkich biednych utrapionych i dlatego słusznie nazywa się stolicą Bożą, jawnie pokazuje (oprócz przytoczonego wyżej miejsca o wyborze króla i oprócz miejsc Nowego Testamentu, które są najbardziej oczywiste) porządek i sposób wyboru zachowywany w Judzie i Izraelu. Gdy bowiem zabrakło potomków męskich z królewskiego rodu[28], co często zdarzało się w Izraelu, a niekiedy w Judzie, nigdy nie przyszło ludowi do serca, aby wybrać i wynieść do godności którąkolwiek z córek królewskich (choćby miał ich nie wiem ile), lecz wiedząc, że pomsta Boża wylała się na ojca przez zabranie jego synów, nie mieli już dalszego względu na jego ród, lecz wybierali tego czy innego mężczyznę, którego uznali za najzdatniejszego do tej godności i władzy.
Z tych przesłanek wnioskuję (jak wyżej), że wynosić kobietę na głowę nad mężczyznami jest sprzeczne z naturą i jest rzeczą najbardziej przeciwną owemu porządkowi, który Bóg zatwierdził w tej wspólnocie, którą ustanowił i którą rządził przez swoje słowo.
.
Pierwszy argument: definicja sprawiedliwości
Lecz teraz do ostatniego punktu, mianowicie że władza kobiety jest rzeczą sprzeczną ze sprawiedliwością i zgubą każdej wspólnoty, w której zostaje przyjęta. Na dowód tego, ponieważ sprawa jest więcej niż oczywista, użyję niewielu słów.
Po pierwsze, mówię: jeśli sprawiedliwość jest stałą i nieustanną wolą oddawania każdej osobie jej własnego prawa[29] (jak ją określili najuczeńsi we wszystkich wiekach), to dawać lub chcieć dawać jakiejkolwiek osobie to, co nie jest jej prawem, musi się sprzeciwiać sprawiedliwości. Lecz panowanie nad mężczyzną nigdy nie może być prawem kobiety[30], ponieważ jest to rzecz odmówiona jej przez Boga, jak to wyżej wykazano. Zatem wynosić ją do tego stanu czy godności nie może być niczym innym, jak sprzeciwianiem się sprawiedliwości.
Gdybym nic więcej nie powiedział, to by wystarczyło. Jeśli bowiem nie zdołają obalić definicji sprawiedliwości albo uprosić Boga, aby odwołał i cofnął swój wyrok wypowiedziany przeciwko kobiecie, będą zmuszeni przyjąć mój wniosek. Jeśli ktoś znajduje wadę w sprawiedliwości tak określonej, może wprawdzie oskarżać innych, lecz mnie nie zaszkodzi. Mam bowiem tarczę, oręż i upoważnienie Tego, który z pewnością obroni tę sprawę, a On nakazuje mi wołać:
.
Drugi argument: wola Boża wyrażona w słowie
Cokolwiek sprzeciwia się woli Bożej wyrażonej w Jego najświętszym słowie, sprzeciwia się sprawiedliwości[31]; lecz to, że kobiety mają władzę nad mężczyznami, sprzeciwia się woli Bożej wyrażonej w Jego słowie; a zatem mój Autor nakazuje mi bez lęku wnioskować, że wszelka taka władza sprzeciwia się sprawiedliwości.
Pierwszej części argumentu, ufam, nie śmie zaprzeczyć ani Żyd, ani poganin; jest to bowiem zasada nie tylko powszechnie uznana, lecz także tak głęboko wyryta w sercu człowieka, choćby jego natura była nie wiem jak zepsuta, że chce czy nie chce, jest zmuszony w takim czy innym czasie uznać i wyznać[32], iż sprawiedliwość zostaje pogwałcona, gdy rzeczy dzieją się przeciwko woli Bożej wyrażonej przez Jego słowo.
A do tego wyznania potępieni są przymuszani i zniewalani nie mniej niż wybrane dzieci Boże, choć ku różnemu celowi. Wybrani, z niezadowoleniem z własnego czynu, wyznają swoje przewinienie, mając dostęp do łaski i miłosierdzia, jak Adam, Dawid, Piotr i wszyscy inni upamiętani winowajcy. Lecz potępieni[33], choć są zmuszeni uznać, że wola Boża, którą obrazili, jest sprawiedliwa, nigdy jednak w głębi nie są niezadowoleni ze swojej nieprawości, lecz szaleją, narzekają i miotają się przeciwko Bogu, którego pomsty nie mogą uniknąć: jak Kain, Judasz, Herod, Julian zwany Apostatą, a nawet Jezabel i Atalia.
Kain bowiem bez wątpienia był przekonany w sumieniu, że postąpił wbrew sprawiedliwości, mordując swego brata. Judasz jawnie przed najwyższym kapłanem wyznał: „Zgrzeszyłem, wydając krew niewinną”.
Mat. 27:4 Mówiąc: Zgrzeszyłem, wydając krew niewinną. A oni powiedzieli: Cóż nam do tego? To twoja sprawa.
Herod, porażony przez anioła, szydził ze swoich pochlebców, mówiąc im: „Oto wasz bóg (mając na myśli siebie samego) nie może teraz uchronić się od zepsucia i robactwa”[34].
Dzieje 12:23 W tej chwili uderzył go anioł Pana, dlatego że nie oddał chwały Bogu, i wyzionął ducha, stoczony przez robactwo.
Julian w końcu został zmuszony zawołać: „O Galilejczyku (tak bowiem zawsze z pogardą nazywał naszego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa), teraz zwyciężyłeś!”[35]. A któż wątpi, że Jezabel i Atalia przed swoim nędznym końcem zostały przekonane w swoich zżartych przez rak sumieniach, by uznać, że morderstwa, które popełniły, i władza, którą jedna z nich przez sześć lat uzurpowała, sprzeciwiały się sprawiedliwości?
Tak samo ci, którzy dziś posiadają i podtrzymują tę potworną władzę kobiet[36], wkrótce, nie wątpię, zostaną zmuszeni uznać, że ich zabiegi i zamysły były wymierzone przeciwko Bogu i że wszystko, co kobiety uzurpowały, sprzeciwia się sprawiedliwości, ponieważ, jak powiedziałem, sprzeciwia się woli Bożej wyrażonej w Jego świętym słowie. A jeśli ktoś w to wątpi, niech dobrze zważy na słowa Apostoła, który mówi:
1 Tym. 2:12 Nie pozwalam zaś kobiecie nauczać ani mieć władzy nad mężczyzną, lecz aby trwała w cichości.
Nikt, ufam, nie zaprzeczy, że te słowa Apostoła są wolą Bożą wyrażoną w Jego słowie; a on mówi otwarcie: „Nie pozwalam” itd. To jest tyle, co: nie chcę, aby kobieta miała władzę, zwierzchnictwo czy moc nad mężczyzną, bo tyle znaczy w tym miejscu greckie słowo αὐθεντεῖν[37].
Niech teraz człowiek i anioł sprzysięgną się przeciwko Bogu, niech ogłoszą swoje prawa i powiedzą: „Pozwolimy kobietom sprawować władzę, któż je wtedy złoży z urzędu?” – a jednak to jedno słowo wiecznego Boga, wypowiedziane ustami słabego człowieka, strąci ich wszystkich do piekła. Jezabel może przez pewien czas spokojnie spać w łożu swego nierządu i rozpusty, może przez pewien czas nauczać i zwodzić, lecz nie uchroni ani siebie, ani swoich cudzołożnych dzieci od wielkiego utrapienia i od miecza pomsty Bożej, który wkrótce dosięgnie takich dzieł nieprawości. Napomnienie odkładam do końca.
Obj. 2:20-22 20. Ale mam nieco przeciwko tobie – że kobiecie Jezabel, która nazywa siebie prorokinią, pozwalasz nauczać i zwodzić moje sługi, żeby uprawiali nierząd i jedli ofiary składane bożkom. 21. I dałem jej czas, aby upamiętała się ze swego nierządu, ale nie upamiętała się. 22. Oto rzucę ją na łoże, a tych, którzy z nią cudzołożą, w ucisk wielki, jeśli nie upamiętają się ze swoich uczynków;
Tu mógłbym przytoczyć ucisk i niesprawiedliwość, której dopuszczono się wobec królestw i narodów, które niegdyś żyły wolne, a teraz zostały oddane w niewolę obcych narodów z powodu tej potwornej władzy i panowania kobiet. Lecz to odkładam do lepszej sposobności.
Na podstawie: John Knox, The First Blast of the Trumpet Against the Monstrous Regiment of Women (1558). źródło
Przypisy
[1] De ordine, ks. 1, rozdz. 10.
[2] De civitate Dei, ks. 19, rozdz. 13.
[3] Łac. parium et disparium. Pełne zdanie Augustyna brzmi: Ordo est parium dispariumque rerum sua cuique loca tribuens dispositio – „Porządek jest rozmieszczeniem rzeczy równych i nierównych, oddającym każdej z nich jej miejsce” (De civitate Dei XIX, 13).
[4] Cokolwiek dzieje się bez postanowienia woli Bożej, dzieje się bez porządku.
[5] Dwa zwierciadła, w których możemy oglądać porządek natury.
[6] Wspólnotom pod rządami kobiet brak prawowitej głowy.
[7] Bożek.
[8] Władza kobiety jest bożkiem.
[9] Uwaga.
[10] Zważ na porównanie Chryzostoma.
[11] Uwaga.
[12] Jak kobiety są nakryte w Anglii i Szkocji.
[13] Zwierzęta nierozumne należy przedłożyć [nad takich ludzi].
[14] Zuchwała radość sprowadza nagły smutek.
[15] Co ograbiło Boga z Jego czci w Anglii w czasie Ewangelii.
[16] Dobrodziejstwa Boże okazane Anglii.
[17] Karność odrzucona w Anglii.
[18] Szlachta i całe królestwo Anglii dobrowolnie rzucają się w dół.
[19] Wyznanie.
[20] Uwaga.
[21] Uwaga.
[22] Bóg wyznaczył mężczyznę swoim sługą i namiestnikiem.
[23] Odpowiedź na zarzut.
[24] Wybór króla wypływa z prawa moralnego.
[25] Niech władcy na to zważają.
[26] Jakie występki urzędnicy powinni karać.
[27] Uwaga. Poganin jest związany prawem moralnym nie mniej niż Żyd.
[28] Uwaga.
[29] Łac. Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi (Justynian, Instytucje I, 1; Digesta I, 1, 10 – definicja Ulpiana).
[30] Pierwszy argument, że władza kobiet sprzeciwia się sprawiedliwości.
[31] Drugi argument.
[32] Natura wyznaje, że sprzeciwianie się woli Bożej jest niesprawiedliwością.
[33] Potępieni wyznają, że wola Boża jest sprawiedliwa.
[34] Słowa Heroda przytacza Knox za tradycją historyczną (Józef Flawiusz), nie za Pismem.
[35] Łac. Vicisti, Galilaee (wg Teodoreta, Historia kościelna III, 20).
[36] Władza kobiety rodzi potwory.
[37] W oryginale wydania Arbera omyłkowo: anthentnin; chodzi o greckie authentein (1 Tym. 2:12) – „sprawować władzę, panować”..
Zobacz w temacie
- Pierwszy dźwięk trąby przeciw potwornym rządom kobiet, część 2
. - Bóg jako Matka?
- W obronie patriarchatu
- Perykopa cudzołożnicy: tekstualna apologetyka
- Głos z przeszłości: aborcja, chrześcijanin a państwo
- Kościół Laodycei: wzlot, upadek i próba restytucji, część 2
- Kanony Soboru Chalcedońskiego z 451 roku
- Biblia, teoria krytyczna i krytyczna teoria rasy, część 1
. - Febe: przykład dla chrześcijanki
- Boże wysokie powołanie dla kobiet
- Feministyczny atak na Boży ład dla kobiet
- Kobiety pastorzy
- Kobiety prorocy
- Rajskie dzieci Adama i Ewy
