utworzone przez Reformowani | sie 26, 2026 | Chrystologia: nauka o Chrystusie, Egzegezy, Teologia biblijna

Karkołomna teza….
Izaj. 53:9 I wyznaczono mu grób z niegodziwcami, a z bogaczami była jego śmierć, choć nieprawości nie uczynił ani nie znaleziono fałszu w jego ustach.
Teza, którą mamy obalić, brzmi tak:
Nie było żadnego grobu. Według heretyków ukrzyżowanie było najwyższym wymiarem kary, obliczonym na całkowity rozkład ciała i pozbawienie pogrzebu; karą dla buntowników, mającą odstraszyć każdego, kto ośmieliłby się porwać na Rzym. Ciała krzyżowanych zostawiano na pastwę psów i ptaków albo wrzucano do płytkich, wspólnych dołów. A zatem — konkluduje heretyk — i Jezus został wrzucony do płytkiego, masowego grobu razem ze swoimi towarzyszami niedoli, a cała opowieść o grobie Józefa z Arymatei jest późniejszą, pobożną fikcją.
Trzeba przyznać uczciwie, że teza ta nie jest zupełnie bezpodstawna jako opis ogólnej rzymskiej praktyki. Rzym istotnie posługiwał się ukrzyżowaniem jako karą hańbiącą, a pozbawienie pogrzebu bywało jej częścią — zwłaszcza w czasie wojny i wobec zbrodni obrazy majestatu. Krzyż karmiący wrony był w literaturze rzymskiej niemal przysłowiem [1]. Nie mamy więc do czynienia z pustym wymysłem, lecz z informacją częściową, rozdmuchaną do rangi żelaznego prawa, które rzekomo nie znało wyjątków.
Jednak wystarczy jeden dobrze udokumentowany wyjątek — a jest ich wiele, i to dokładnie w tym miejscu i czasie, który dotyczy Jezusa — by teza runęła.
Zanim jednak przejdziemy do faktów, nazwijmy rzecz po imieniu, bo tu nie idzie o archeologię. Idzie o zmartwychwstanie. Teza o „braku grobu” nie jest neutralnym przyczynkiem historycznym; jest atakiem wymierzonym w cielesne powstanie Chrystusa a zatem w zmartwychwstanie. Jeśli bowiem nikt nie wiedział, gdzie leży ciało; jeśli rozpłynęło się w zbiorowym dole albo w żołądkach psów — to nie ma pustego grobu, nie ma świadków, nie ma czego szukać ani czego znaleźć, nie ma spisku Żydów:
Mat. 28:12-13 12. Ci zaś zebrali się ze starszymi i naradziwszy się, dali żołnierzom sporo pieniędzy; 13. I powiedzieli: Mówcie, że jego uczniowie przyszli w nocy i wykradli go, gdy spaliście.
Cała oparta o zmartwychwstanie Ewangelia unicestwiona. I o to właśnie chodzi. Jest to ta sama odwieczna pokusa węża: „Czy na pewno Bóg powiedział?” — tyle że przebrana w togę uczonego. Dlatego odpowiemy na nią tak, jak Reformacja nakazuje odpowiadać na każdą taką pokusę: historią na historię, a Pismem na Pismo.
Izaj. 8:20 Do prawa i do świadectwa! Jeśli nie będą mówić według tego słowa, to w nim nie ma żadnej światłości.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sie 24, 2026 | Chrześcijańska moralność, Egzegezy

Otrzeźwienie myśli
Łuk. 13:1-3
1. W tym samym czasie niektórzy z tam obecnych oznajmili mu o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z ich ofiarami.
2. A Jezus im odpowiedział: Czy myślicie, że ci Galilejczycy byli większymi grzesznikami niż wszyscy inni Galilejczycy, że to ucierpieli?
3. Bynajmniej, mówię wam, lecz jeśli nie się nie upamiętacie, wszyscy tak samo zginiecie.
Ewangelia Łukasza 13:1-4 to fragment ze Słowa Bożego, który — można powiedzieć — w ostatnim czasie bardzo mocno poruszył moje serce. I właśnie tym chciałbym się z wami podzielić. Jest to bardzo ważny fragment.
Kontekstem tego fragmentu, jak możemy jeszcze przeczytać w 12 rozdziale, jest tak naprawdę upamiętanie. Kontekstem dla tej wypowiedzi jest upamiętanie. Mamy tutaj do czynienia z takim kawałkiem politycznym, gdzie doszło do mordu, do zbrodni — bez wątpienia rzeczy strasznej, dramatycznej, i których my jako chrześcijanie nie chcemy ani dla naszego narodu, ani dla innych narodów; nawet dla naszych wrogów tego nie chcemy.
I teraz Pan Jezus w swojej wypowiedzi — zwróćmy uwagę na to, że On się właściwie dystansował wobec tego zdarzenia. Zupełnie dla mnie fenomenalne było odkrycie, że Pan Jezus w ogóle się do tego nie odniósł. On to kompletnie zbagatelizował. Można powiedzieć, że odciął się od tego. I co Pan Jezus mówił?
„Czy myślicie, że ci Galilejczycy byli większymi grzesznikami niż wszyscy inni Galilejczycy, że to ucierpieli? Bynajmniej, mówię wam, jeśli się nie upamiętacie, wszyscy tak samo zginiecie„.
I kiedy Pan Jezus wysłuchał tej wypowiedzi na temat zamordowanych Galilejczyków, to nie przeciwstawił się temu. Nie zaproponował żadnego środka zaradczego na tę sytuację, ale odniósł się do Ewangelii i przypomniał o konieczności upamiętania się. I warto, żebyśmy sobie — zgodnie z listem Piotra — przypominali o takich rzeczach. Ja wiem, że my wszyscy to wiemy. Ja wiem, że to jest dla nas oczywista prawda, dogmat nie do podważenia, ale warto sobie tak naprawdę każdego dnia przypominać o upamiętaniu.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sie 22, 2026 | Egzegezy, Soteriologia: nauka o zbawieniu

Wprowadzenie
1 Tes. 1:3-7
3. Nieustannie wspominając o waszym dziele wiary i trudzie miłości, i wytrwałości w nadziei w naszym Panu Jezusie Chrystusie, przed Bogiem i naszym Ojcem;
4. Wiedząc, umiłowani bracia, że zostaliście wybrani przez Boga;
5. Gdyż nasza ewangelia nie doszła was tylko w słowie, ale także w mocy i w Duchu Świętym, i w pełnym przekonaniu. Wiecie bowiem, jacy byliśmy dla was, przebywając wśród was.
6. A wy staliście się naśladowcami naszymi i Pana, przyjmując słowo pośród wielkiego ucisku, z radością Ducha Świętego;
7. Tak że staliście się wzorem dla wszystkich wierzących w Macedonii i Achai.
Imperium Rzymskie I wieku: kwitnące państwo wielu religii, narodów i języków, którego bogactwo opierało się na niewolniczej pracy u właścicieli ziemskich, wysoko rozwiniętym handlu regionalnym i zagranicznym. Raj dla obszarników, kupców, hodowców, rzemieślników i bankierów. Ale Rzym miał drugą twarz: w niektórych obszarach nawet co trzeci mieszkaniec był niewolnikiem a 60% ludzi cierpiało z powodu biedy. Napięcia społeczne były nieuniknione a porządek utrzymywany był za pomocą terroru. Na niepokornych i buntowników czekały galery, obozy pracy i kopalnie, z których co do zasady nikt nie wracał żywy. System posiadał też szereg zmyślnych kar wymierzanych przestępcom:
- Ciężko okaleczająca chłosta
- Amputacja kończyn
- Pożarcie przez zwierzęta
- Rozrywanie końmi
- Palenie w spiżowym byku
- Zanurzanie żywcem w gotującym się oleju
- Spalenie żywcem
- I najgorsze ze wszystkich – ukrzyżowanie
Żadnej z tych tortur nie oszczędzano jeszcze jednej grupie: uznawanym za buntowników i burzycieli społecznego porządku chrześcijanom. Umiłowani, korono chwały, klejnocie Baranka, Bracia i Siostry w Chrystusie, mając to wszystko na uwadze moim dzisiejszym zadaniem jest skierować wasze święte oczy na naszą wielką nadzieję w czasie utrapienia, na doktryny pochodzące z Bożego tchnienia nauczające nas o świętej zależności między Słowem Boga Żywego, prześladowaniami i radością Ducha Świętego. Pragnę przedstawić czego naucza nas Słowo Boże, abyśmy wszyscy mogli zobaczyć jak w czasie najgorszych nawet chwil Duch Boży umacnia nas ku wierności Słowu i uzdalnia do trwania w Chrystusie bez względu na szalejącą wokół nienawiść diabła do nas, do Kościoła.
Wcześniej zauważyliśmy, że wybrani do zbawienia, wszyscy przeznaczeni do wiecznej chwały, zostają upodobnieni do naszego Mistrza. stając się Jego naśladowcami w mowie i uczynku. Dziś powiemy o koniecznym ucisku Kościoła i najcenniejszej, niegasnącej, niezłomnej i tym większej radości kościoła w czasie trwania ucisku, a wszystko to w ferworze zmagań dwóch sił: skazanego na porażkę diabła i zwycięskiego Boga. W końcu przecież Pan zapisał na wieki słowa naszego otrzeźwienia:
Jan 15:20 Przypomnijcie sobie słowo, które wam powiedziałem: Sługa nie jest większy od swego pana. Jeśli mnie prześladowali, to i was będą prześladować. Jeśli moje słowa zachowywali, to i wasze będą zachowywać.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sie 20, 2026 | Egzegezy, Teologia reformowana

Od kiedy w Chrystusie?
Efez. 1:4 Tak jak nas wybrał w nim przed założeniem świata, abyśmy byli święci i nienaganni przed jego obliczem.
Istnieje prawda, którą wielu wyznających łaskę zna połowicznie: że Bóg wybrał swój lud przed założeniem świata. Lecz Pismo mówi coś dokładniejszego: nie tylko że nas wybrał, ale jak nas wybrał: otóż Bóg „wybrał nas w Nim„, w Chrystusie.
Wybranie nie jest wyborem luźnych jednostek, które kiedyś, w czasie, zostaną dopiero przyłączone do Chrystusa; jest wyborem ludu w Głowie, tak że w odwiecznej radzie Boga Kościół nigdy nie był poza Chrystusem.
Z rozważania tej wiecznej rady wypływa wyznanie ojców: zawsze byliśmy „w Nim”.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sie 11, 2026 | Egzegezy, Teologia systematyczna

Precedens
Dzieje 16:4 A gdy chodzili po miastach, przekazywali im nakazy (δόγματα dogmata) ustanowione przez apostołów i starszych w Jerozolimie, których mieli przestrzegać.
Od wieków Kościół podejmował usilne starania na rzecz usystematyzowania biblijnej teologii i to w konkretnym celu. Słowo Boże zawiera w sobie doktrynę, która musi zostać z niego wydobyta przez właściwą egzegezę, jednakże sam ten proces nie jest ostatecznym dziełem teologa. Doktryna Pisma Świętego często może być kwestionowana przez niedouczonego lub złośliwego teologa, próbującego narzucić swoje subiektywne zrozumienie Pisma. Tak było w przypadku Kościoła w Rzymie, gdzie najwyraźniej niektórzy mąciciele, głosząc własną interpretację Słowa Bożego prowadzili do schizmy.
Rzym. 16:17 A proszę was, bracia, abyście wypatrywali tych, którzy powodują rozłamy i zgorszenia przeciwko tej nauce (διδαχὴν didache – doktrynie), którą przyjęliście; unikajcie ich.
Jakże często możemy usłyszeć pełen pychy głos schizmatyka:
Jestem zainteresowany wyłącznie Słowem Boga czyli Biblią. Dlatego czytam ją od wielu lat i zawsze proszę Boga aby Duch Święty podczas czytania wprowadzał mnie w prawdę Bożą. Nic więcej nie potrzebuję. Nie dbam o Lutra, nie interesuje mnie Kalwin, lekceważę Konfesjami i postanowieniami Soborów.
Schizmatyk wydaje się gorliwy ale na polu teologicznym jest i działa sam. Nie dba o spuściznę Kościoła, nie dba o historię oświecenia Ducha, który działa przecież w Kościele tak samo przez wszystkie wieki, nie dba o jedność w pokoleniowe przekazywanie doktryny, nie zwraca uwagi na nic, poza samym sobą czyniąc się w ten sposób ostateczną wyrocznią interpretacji Słowa Najwyższego Boga.
2 Tym. 2:2 A co słyszałeś ode mnie wobec wielu świadków, to powierz wiernym ludziom, którzy będą zdolni nauczać także innych.
Joel 1:3 Opowiadajcie o tym swoim synom, a wasi synowie niech opowiedzą swoim synom, a ich synowie przyszłemu pokoleniu.
Jer. 6:16 Tak mówi PAN: Stańcie na drogach, spójrzcie i pytajcie o stare ścieżki, gdzie jest ta dobra droga – i idźcie nią, a znajdziecie odpoczynek dla waszej duszy. Lecz powiedzieli: Nie pójdziemy.
1 Kor. 1:10 Proszę więc was, bracia, przez imię naszego Pana Jezusa Chrystusa, żebyście wszyscy to samo mówili i żeby nie było wśród was rozłamów, ale abyście byli zespoleni jednakowym umysłem i jednakowym zdaniem.
W jaki sposób okiełznać dzikie i fantastyczne nieraz interpretacje kultystów i fanatyków, tak, aby Kościół Chrystusa został należycie przed nimi zabezpieczony? Odpowiedzią na to jest dogmat.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sie 10, 2026 | Egzegezy, Hamartiologia: nauka o grzechu

U progu grzechu
Psalm 119:101 Powstrzymuję swoje nogi od wszelkiej drogi złej, abym strzegł twego słowa.
Błogosławione Słowo Boże! To, a także rozkosz wierzącego, wyraża w skrócie główny temat tej konkretnej części Psalmu. Istnieje wiele podobieństw i ścisły związek między tą częścią a poprzednią. Oba wychwalają Słowo Boże ze względu na jego doskonałość:
Psalm 119:96 Widziałem koniec wszelkiej doskonałości, ale twoje przykazanie jest bezkresne.
A jednak istnieje również dość wyraźne rozróżnienie.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 24, 2026 | Egzegezy, Rzymski katolicyzm
Teza
2 Tym. 3:13 Lecz ludzie źli i zwodziciele coraz bardziej będą brnąć w zło, błądząc i innych wprowadzając w błąd.
Historia kościoła zna wiele błędów, lecz jeden z nich jest korzeniem zła, z którego wyrastają wszystkie pozostałe. Nie jest nim ten czy inny fałszywy dogmat, błędna praktyka, czy zdeprawowany hierarcha. Jest nim porzucenie normy — odstąpienie od zasady, że jedynym i wystarczającym źródłem oraz sędzią wiary jest natchnione Pismo Święte. Kto porzuca miarę, ten nie myli się raz; ten myli się odtąd zawsze i coraz głębiej, a jego pomyłki narastają w postępie geometrycznym wraz z upływem stuleci.
Oto teza niniejszego wywodu: odstąpienie od sola Scriptura nie jest błędem punktowym, lecz błędem generującym — prawem, które działa w dziejach z żelazną konsekwencją. Woda odcięta od źródła nie staje się czystsza w miarę upływu czasu; mętnieje tym bardziej, w końcu staje się szambem i stęchłym bajorem bez życia. I właśnie dlatego dogmaty Rzymu z wieku XIX i XX są dalej od Pisma niż dogmaty z wieku XIII, a te dalej niż nadużycia wieku X. Nie jest to przypadek ani nieszczęśliwy zbieg okoliczności. Jest to owoc zasady.
Juda mówi o wierze „raz przekazanej świętym” — ἅπαξ hapax παραδοθείσῃ paradotheise.
Judy 1:3 Umiłowani, podejmując usilne starania, aby pisać wam o wspólnym zbawieniu, uznałem za konieczne napisać do was i zachęcić do walki o wiarę raz przekazaną świętym.
Depozyt jest zamknięty, kompletny, dany raz na zawsze. Kto twierdzi, że obok tego depozytu płynie drugi, żywy, ustny strumień objawienia, którego strażnikiem i tłumaczem jest urząd papieski, ten nie dodał do wiary jednej rzeczy — ten otworzył śluzę, przez którą wleje się ludzki ściek. To jest właściwa antyteza tego sporu: nie „Pismo i tradycja” przeciw „Pismu samemu”, lecz Bóg mówiący przeciw człowiekowi, słowo, które jest prawdą, przeciw słowu, które jest tylko ludzkie.
Jan 17:17 Uświęć ich w twojej prawdzie. Twoje słowo jest prawdą.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 23, 2026 | Doksologia: uwielbienie Boga, Egzegezy

Rys historyczny i typologiczny
Psalm 149:1-9
1. Alleluja. Śpiewajcie PANU nową pieśń; niech jego chwała zabrzmi w zgromadzeniu świętych.
2. Niech Izrael cieszy się swoim Stwórcą; niech synowie Syjonu radują się swoim Królem.
3. Niech chwalą jego imię tańcem; niech grają mu na bębnie i na harfie.
4. PAN bowiem swój lud upodobał sobie; zdobi pokornych zbawieniem.
5. Niech święci się radują w chwale Bożej, niech śpiewają na swych posłaniach.
6. Niech chwała Boża będzie na ich ustach, a miecz obosieczny w ich rękach;
7. Aby dokonali zemsty na poganach i ukarali narody;
8. Aby zakuli ich królów w kajdany, a ich dostojników w żelazne okowy;
9. Aby wykonali na nich zapisany wyrok. Taka jest chwała wszystkich jego świętych. Alleluja.
Psalm 149 jest jednym z pięciu psalmów chwały, które rozpoczynają się od „Alleluja” i kończą tym samym słowem. Ten Psalm możemy — ze względu na treść, jaką on za sobą niesie — nazwać pieśnią bliskiego, czy też zbliżającego się, a nawet ostatecznego zwycięstwa.
Został on napisany dla Żydów, którzy powrócili z niewoli babilońskiej, i stąd jest przepowiednią wielkich i sławnych czynów, które chociażby w czasach Machabeuszy miały miejsce wobec pogan i książąt. Jest to jego znaczenie pierwotne. Tak to określał na przykład Teodoret z Cyru [1], a wersja syryjska zatytułowała go „dotyczący nowej świątyni”, czyli drugiej świątyni zbudowanej przez Zorobabela, i rzeczy, które się wokół tego wszystkiego wydarzyły [2]. Choć możliwe jest też, że sam Psalm został napisany przez Dawida na początku jego panowania, gdy odnosił zwycięstwa nad Filistynami, Edomitami, Moabitami, Ammonitami i Syryjczykami.
Typologicznie ten Psalm odnosi się jednak do czasów Mesjasza. I co ciekawe, ten pogląd podzielają także żydowscy interpretatorzy, chociażby tacy jak Kimchi [3]. Tyle że dla nich Mesjasz jeszcze nie nadszedł, co jest po prostu rzeczą niezbyt rozsądną. Ten tekst odnosi nas nie tyle do daremnie oczekiwanego mesjasza Żydów, ile do prawdziwego Mesjasza, który przyszedł i który powróci osobiście. I zawiera tutaj wiele rzeczy odnoszących się zarówno do pierwszego przyjścia, jak i do powtórnego, co będzie wykazane na samym końcu naszego rozważania.
Chciałbym zaproponować taki podział psalmu.
- Po pierwsze — definicję frazy „nowa pieśń”, którą mamy w wersecie pierwszym, w jego pierwszej części.
.
- Potem mamy cztery wezwania, wersety 1b-3: do radości ze Stwórcy, do radości z Króla, do chwały tańcem, do chwały na instrumentach.
.
- Mamy potem przyczynę tego wszystkiego w wersecie czwartym.
.
- Następnie mamy trzy wezwania, wersety 5 i 6a: do radości w chwale, do śpiewu cały dzień, do chwalebnej mowy. Te wszystkie wezwania mają konkretne swoje uzasadnienie eschatologiczne.
.
- Na końcu ogłoszony jest sąd w wersetach 6b-9, gdzie widzimy zemstę, karę, zniewolenie pogan, wykonanie Bożego wyroku.
I w tym wszystkim zauważymy, jaka jest rola każdego z nas, każdego chrześcijanina.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 22, 2026 | Egzegezy, Teologia reformowana

Zmienny, dobrointencyjny bożek
Psalm 5:5-6 5. Głupcy nie ostoją się przed twymi oczyma. Nienawidzisz wszystkich czyniących nieprawość. 6. Wytracisz tych, którzy mówią kłamstwa. PAN brzydzi się człowiekiem krwawym i podstępnym.
Wyznawcy powszechnej łaski, powołując się na Psalm 5 twierdzą, że zanim Bóg umiłował wybranych musiał ich nienawidzić, pinieważ czynili nieprawość i byli bezbożnikami. Dlatego też Bóg może naraz nienawidzić potępionych oraz pragnąć ich dobra. Jako dowód twierdzą, że każdy przed odrodzeniem był głupcem i czyniącym nieprawość, zatem przed odrodzeniem Bóg czuł do wybranych nienawiść.
Dopiero odrodzenie grzesznika przyczynia się do zmiany Bożego nastawienia z nienawiści i miłości na samą miłość, a stąd już prosty wniosek, że Bóg miłuje potępionych, choć ich nienawidzi.
Czy mają rację?
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 21, 2026 | Egzegezy, Eschatologia: nauka o rzeczach ostatecznych

Klęska żywiołowa jako typ
Zach. 14:1-5
1. Oto przychodzi dzień PAŃSKI, a twój łup będzie rozdzielony pośród ciebie.
2. Zgromadzę bowiem do bitwy wszystkie narody przeciwko Jerozolimie, a miasto zostanie zdobyte, domy splądrowane i kobiety zgwałcone. Połowa miasta pójdzie do niewoli, a resztka ludu nie będzie wygnana z miasta.
3. Wtedy PAN wyruszy i będzie walczył przeciwko tym narodom, tak jak wtedy, gdy walczył w dniu bitwy.
4. I jego nogi staną w tym dniu na Górze Oliwnej, która leży naprzeciw Jerozolimy od strony wschodniej, a Góra Oliwna rozpadnie się na pół, na wschód i na zachód, tworząc wielką dolinę; i połowa tej góry cofnie się na północ, a połowa jej – na południe.
5. Wtedy będziecie uciekać do doliny tych gór, bo dolina tych gór będzie sięgać aż do Azal. Będziecie uciekać, jak uciekaliście przed trzęsieniem ziemi za dni Uzjasza, króla Judy. Potem przyjdzie PAN, mój Bóg, a z nim wszyscy święci.
Trzęsienie ziemi i ruch gór w Księdze Zachariasza 14:4-5 wskazują na coś o wiele większego, jak naucza Księga Apokalipsy:
Obj. 6:14 I niebo ustąpiło jak zwój zrolowany, a każda góra i wyspa ruszyły się ze swoich miejsc.
Obj. 16:18 I nastąpiły głosy i gromy, i błyskawice, i nastało wielkie trzęsienie ziemi, jakiego nie było, odkąd człowiek jest na ziemi, tak potężne było to trzęsienie ziemi.
Obj. 16:20 Pierzchły wszystkie wyspy i gór już nie znaleziono.
Wyjaśnienie tkwi w fakcie, że Juda, a wręcz cały Kanaan, jest obrazem świata lub kosmosu w biblijnej typologii. Abrahamowi bowiem obiecano nie tylko pas ziemi na wschód od Morza Śródziemnego (1 Mojż. 12-25); był on „dziedzicem świata” (gr. kosmos), jak naucza List do Rzymian!
Rzym. 4:13 Obietnica bowiem, że ma być dziedzicem świata (κόσμου kosmou), nie została dana Abrahamowi czy jego potomstwu przez prawo, ale przez sprawiedliwość wiary.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 17, 2026 | Egzegezy, Teologia przymierza, Teologia reformowana

Sedno sporu o Przymierze
Gal. 3:15-16 15. Bracia, mówię po ludzku: Przecież nawet zatwierdzonego testamentu człowieka nikt nie obala ani do niego nic nie dodaje. 16. Otóż Abrahamowi i jego potomkowi zostały dane obietnice. Nie mówi: I jego potom;kom, jak o wielu, ale jak o jednym: I twemu potomkowi, którym jest Chrystus.
Gal. 3:29 A jeśli należycie do Chrystusa, to jesteście potomstwem Abrahama, a zgodnie z obietnicą – dziedzicami.
Przybywając na tę konferencję, spodziewałem się, że dowiem się wiele o Janie Kalwinie, ale nie przypuszczałem, że dzięki niej Jan Kalwin zasłuży na wyższą ocenę niż ta, którą już osiągnął. Byłem mile zaskoczony — Kalwin zyskał w mojej opinii jeszcze wyższą ocenę. Wczoraj wieczorem dowiedziałem się, że Kalwin był Fryzyjczykiem, co rozwiązało problem, z którym zmagałem się przez wiele lat: jak tak odważny, niezłomny wojownik, jakim był Kalwin, mógł pochodzić z Francji? Wiem, że Pan czyni cuda, ale i tak znam teraz rozwiązanie tego problemu: w Pikardii istniał nurt fryzyjski. Jan Kalwin, Fryzyjczyk. Czyż to nie brzmi pięknie? Naszym dzisiejszym tematem jest przymierze łaski, a szczególnie przymierze łaski w teologii Jana Kalwina — a jest to temat wzniosły.
Przymierzu Boga z nami w Jezusie Chrystusie zawdzięczamy wszystko, czym jesteśmy, i wszystko, co mamy, co dobre i radosne: poznanie Boga jako naszego Ojca niebieskiego, nowe życie w Jezusie Chrystusie, odpuszczenie grzechów, słodką komunię Kościoła, rozkosze małżeństwa, uścisk naszych dzieci i wnuków, dobre szkoły chrześcijańskie, moc do życia wartościowym życiem ziemskim uwolnionym od niewoli grzechu, życie zmierzające do chwały Bożej, nadzieję zmartwychwstania i pewnego dnia doskonałą społeczność z Bogiem w obliczu Jezusa Chrystusa. Kiedy ty i ja otworzymy nasze oczy w chwili śmierci i kiedy wejdziemy do dziedzictwa, które zostało dla nas przygotowane od założenia świata zgodnie z wyrokiem Sędziego Jezusa, powiemy: ach, przymierze Boga. I ty, i ja, i nikt, kto tam będzie, nie powie, że mamy to wszystko, ponieważ spełniliśmy warunki.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 16, 2026 | Egzegezy, Herezja Remonstrancji, Teologia reformowana

Paradoks, a może rozdwojenie jaźni?
Rzym. 2:3-5
3. Czy myślisz, człowieku, który osądzasz tych, którzy robią takie rzeczy, a sam je robisz, że ty unikniesz sądu Bożego?
4. Czy gardzisz bogactwem jego dobroci, cierpliwości i nieskwapliwości, nie wiedząc, że dobroć Boga prowadzi cię do upamiętania?
5. Ty jednak przez swoją zatwardziałość i nieupamiętane serce gromadzisz sobie samemu gniew na dzień gniewu i objawienia sprawiedliwego sądu Boga;
Rzecznicy powszechnej łaski prowadząc wojnę przeciw Bogu suwerennemu i prawdzie Ewangelii sięgają po ten fragment jak po sztandar. Twierdzą, że skoro dobroć Boga prowadzi cię do upamiętania to Bóg okazuje dobroć każdemu człowiekowi bez wyjątku, także potępionemu; oto powszechna, dobrointencyjna życzliwość Boga wobec wszystkich.
Twierdzenie to trzeba poddać próbie Pisma, które uderza w nie wprost objawioną prawdą, że wobec potępionych Bóg nie żywi miłości, łaski, miłosierdzia ani dobroci, lecz jedynie świętą nienawiść
Psalm 5:5-6 5. Głupcy nie ostoją się przed twymi oczyma. Nienawidzisz wszystkich czyniących nieprawość. 6. Wytracisz tych, którzy mówią kłamstwa. PAN brzydzi się człowiekiem krwawym i podstępnym.
Rzym. 9:13 Jak jest napisane: Jakuba umiłowałem, ale Ezawa znienawidziłem.
Bóg nie jest rozdwojonym schizofrenikiem w swojej woli i uczuciach i nie może jednocześnie kochać pragnąc zbawienia i nienawidzić pragnąc potępienia grzesznika. Pan jest jeden. Zgodnie ze swoim przedwiecznym postanowieniem i upodobaniem albo kogoś miłuje od wieczności (Jer. 31:3) albo od wieczności nienawidzi (Rzym. 9:11,13).
Ponieważ Pismo sobie nie przeczy poddajmy ten tekst rzetelnej wykładni.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 15, 2026 | Egzegezy, Teologia biblijna

Stworzenie światła
1 Mojż. 1:3-5
3. I Bóg powiedział: Niech stanie się światłość. I stała się światłość.
4. Bóg widział, że światłość była dobra. I oddzielił Bóg światłość od ciemności.
5. I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I nastał wieczór i poranek, dzień pierwszy.
Jaki rodzaj światła stworzył Bóg pierwszego dnia? Czwartego dnia stworzył słońce, księżyc i gwiazdy. A przecież to są ciała dające światło.
1 Mojż. 1:14-19
.
14. Potem Bóg powiedział: Niech się staną światła na firmamencie nieba, by oddzielały dzień od nocy, i niech stanowią znaki, pory roku, dni i lata.
15. I niech będą światłami na firmamencie nieba, aby świeciły nad ziemią. I tak się stało.
16. I Bóg uczynił dwa wielkie światła: światło większe, aby rządziło dniem, i światło mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy.
17. I Bóg umieścił je na firmamencie nieba, aby świeciły nad ziemią;
18. I żeby rządziły dniem i nocą, i oddzielały światłość od ciemności. I Bóg widział, że to było dobre.
19. I nastał wieczór i poranek, dzień czwarty.
Nie możemy zapominać, że całe dzieło stworzenia jest cudem. Jak w przypadku wszystkich cudów, nie możemy w pełni wyjaśnić stworzenia, ponieważ nie jesteśmy w stanie pojąć potężnych dzieł Boga. Zawsze wyznajemy:
„Jak wielkie i cudowne są Twoje dzieła, Panie!”.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 14, 2026 | Doksologia: uwielbienie Boga, Egzegezy

Kontekst i podział Psalmu
Psalm 148:1-14
1. Alleluja. Chwalcie PANA z niebios, chwalcie go na wysokościach.
2. Chwalcie go, wszyscy jego aniołowie; chwalcie go, wszystkie jego zastępy. .
3. Chwalcie go, słońce i księżycu; chwalcie go, wszystkie gwiazdy świecące.
4. Chwalcie go, niebiosa nad niebiosami i wody, które są nad niebiosami.
5. Niech chwalą imię PANA, on bowiem rozkazał i zostały stworzone.
6. I ustanowił je na wieki wieków; dał prawo, które nie przeminie.
7. Chwalcie PANA z ziemi, smoki i wszystkie głębiny.
8. Ogniu i gradzie, śniegu i paro, wietrze gwałtowny, wykonujący jego rozkaz;
9. Góry i wszystkie pagórki, drzewa owocowe i wszystkie cedry;
10. Zwierzęta i wszelkie bydło, istoty pełzające i ptactwo skrzydlate.
11. Królowie ziemscy i wszystkie narody; władcy i wszyscy sędziowie ziemi;
12. Młodzieńcy, a także dziewice, starzy i dzieci;
13. Niech chwalą imię PANA, bo tylko jego imię jest wzniosłe, a jego chwała nad ziemią i niebem.
14. I wywyższył róg swego ludu, chwałę wszystkich jego świętych, to jest swoich synów Izraela, ludu mu bliskiego. Alleluja.
Psalm 148 możemy zatytułować „Wszelkie stworzenie chwali Boga”. Ma on czternaście wersetów i należy do pięciu ostatnich Psalmów, które zaczynają się i kończą tym samym słowem — alleluja, czyli „chwała niech będzie najwyższemu Panu”.
Jeśli chodzi o historię Psalmu, został on napisany przez Dawida mniej więcej w tym samym czasie co Psalm poprzedni — to znaczy wtedy, gdy Dawid zażywał głębokiego pokoju i odpoczywał od wszystkich swoich wrogów, a jego królestwo, królestwo Izraela, było dobrze ustabilizowanym i pomyślnym krajem, w stanie, który zapewnił Pan Bóg — i to zarówno pod względem cywilnym, jak i kościelnym.
Wynika to dokładnie z wersetu 14, gdzie mowa o tym, że Bóg wywyższył róg swego ludu, chwałę wszystkich jego świętych.
14. I wywyższył róg swego ludu, chwałę wszystkich jego świętych, to jest swoich synów Izraela, ludu mu bliskiego. Alleluja.
Psalm odnosi się też do czasów przyszłych, do czasów Mesjasza, którego Dawid był typem, i będzie miał swoje wypełnienie w dniu ostatecznym, kiedy nadejdzie właściwy czas dla wszystkich stworzeń w niebie i na ziemi, aby chwaliły Pana — to, co ewangelista Jan widział i słyszał w wizji. Widzimy to w Objawieniu 5
Obj. 5:11 Zobaczyłem też i usłyszałem głos wielu aniołów dokoła tronu i stworzeń, i starszych, a liczba ich wynosiła dziesięć tysięcy razy dziesięć tysięcy i tysiące tysięcy;
Jeśli chodzi o interpretatorów żydowskich tego Psalmu, Aben Ezra mówi nam, że jest on nadzwyczaj chwalebny i doskonały oraz zawiera w sobie głębokie tajemnice — psalmista mówi bowiem o dwóch światach: wyższym i niższym [1]. Co do tytułu Psalmu, Septuaginta, przekład syryjski, etiopski, a także Apolinary podają go jako „Psalm chwały” [2].
Chciałbym zaproponować następujący podział tego Psalmu.
Po pierwsze, chwała Pańska w trzecim niebie, wersety 1-2
Po drugie, chwała Pańska w drugim niebie — tu zauważamy kosmologię natury nieożywionej oraz stworzenie prawa, czyli zasad regulujących działanie stworzenia, wersety 3-6
Po trzecie, chwała Pańska pod pierwszym niebem — dzikie stworzenia, żywioły, natura, stworzenie pod ludzkim panowaniem, władcy, wszyscy ludzie, wersety 7-12
I na końcu powód tego wszystkiego, w dwóch ostatnich wersetach, wersety 13-14
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 9, 2026 | Egzegezy, Poradnik berejczyka

Sztywna ortodoksja…
Oz. 4:6 Mój lud ginie z braku poznania; a ponieważ ty odrzuciłeś poznanie, ja też ciebie odrzucę, abyś już nie był dla mnie kapłanem. Skoro zapomniałeś o prawie twego Boga, ja też zapomnę o twoich synach.
Problem z różnymi denominacjami Reformowanymi według wielu, zwłaszcza jeśli rozmawia się od czasu do czasu z osobami posługującymi się nazwą „Reformowani” lub „Prezbiterianie” polega na swoistej sztywnej, martwej ortodoksji. Podobno jesteśmy dotknięci pewnego rodzaju stęchłym, staromodnym konserwatyzmem lub tradycjonalizmem, który
- dusi i zabija nas
.
- zabija życie Kościoła
.
- oraz tłamsi wszelki entuzjazm i zapał.
Zazwyczaj jest to utożsamiane z wygaszaniem życia Ducha Świętego i niezdolnością do wykonywania dzieła ewangelizacji i misji.
Z tą opinią zazwyczaj wiąże się również pewien wniosek: jeśli bronisz prawdy i mówisz poważnie lub dosadnie o błędach, to albo brakuje ci miłości, albo martwisz się doktrynalnymi drobiazgami, które są jedynie kwestią dociekliwości, albo rzeczami, które w rzeczywistości są jedynie kwestią semantyki.
Cała ta sztywna, martwa ortodoksja rzekomo ma niewiele wspólnego z prawdziwym znaczeniem, celem czy powołaniem Kościoła Chrystusowego. W końcu jest ona nieistotna dla życia chrześcijańskiego, czy też „mojego życia chrześcijańskiego”, jak głosi krytyka.
W tym miejscu należy chyba dodać słowo wyjaśnienia.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 7, 2026 | Doksologia: uwielbienie Boga, Egzegezy

Kościół wielbiący Boga
Psalm 147:12-19
12. Chwal PANA, Jeruzalem; chwal swego Boga, Syjonie.
13. On bowiem umacnia zasuwy twoich bram i błogosławi synów twoich pośród ciebie.
14. Zapewnia pokój w twoich granicach i syci cię najwyborniejszą pszenicą.
15. On wysyła swój rozkaz na ziemię; szybko biegnie jego słowo.
16. On daje śnieg jak wełnę, rozsypuje szron jak popiół.
17. Rzuca swój lód jak okruchy; któż ostoi się przed jego zimnem?
18. Posyła swoje słowo i lody topnieją; wionie swym wiatrem i wody spływają.
19. Oznajmia swe słowo Jakubowi, swe prawa i sądy Izraelowi.
Kontynuując nasze rozważania nad Psalmem 147 przechodzimy do jego trzeciej części, w której Kościół ponownie wielbi Boga.
12. Chwal Pana, Jeruzalem; chwal swego Boga, Syjonie.
Tu Psalmista kieruje ponownie swoją mowę do ludu Pańskiego, który — jak już wcześniej zauważyliśmy — jedynie może z wdzięcznością uznać wszelkie błogosławieństwa, którymi inni szczycą się bez uznawania ręki Bożej w tym wszystkim. Czcimy Pana Boga za wszelką rzecz, którą nam daje.
Pod nazwą „Jerozolima” mamy tutaj cały Kościół. Dlaczego? Gdyż właśnie w Jerozolimie wierni odbywali swoje zgromadzenia religijne i niejako jednoczyli się pod sztandarem Pana. W naszej dyspensacji, w naszym typologicznym zrozumieniu, Kościołem jest Jeruzalem, Kościół to synonim Jerozolimy która jest w górze, która jest wolna i jest matką nas wszystkich:
Gal. 4:26 Lecz Jeruzalem, które jest w górze, jest wolne i ono jest matką nas wszystkich.
Galacjan 4:26 mówi nam zatem o Kościele duchowym, a nie o fizycznym zgromadzeniu. I to jest dokładnie typologiczne zrozumienie słów „Jeruzalem” i „Syjonie”.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lip 2, 2026 | Egzegezy, Teologia biblijna

Mal. 2:7 Wargi kapłana bowiem mają strzec poznania i jego ustami ludzie mają pytać o prawo, gdyż on jest posłańcem PANA zastępów.
Malachiasz mówi nam o tym, że kapłani są odpowiedzialni za proklamację słowa Bożego. Słowo Boże, które proklamują kapłani, jest tym i tylko tym, co ma wychodzić z ust każdego kapłana. Kapłan, który w Starym Testamencie pochodził z plemienia Lewiego, był odpowiedzialny za nauczanie całego ludu Pisma Świętego i tylko Pisma Świętego, a nie ludzkich tradycji.
O tym, że wszyscy jesteśmy kapłanami, świętymi kapłanami Pana Boga, sprawując urząd wierzącego, nie mamy najmniejszych wątpliwości:
1 Piotra 2:9 Lecz wy jesteście rodem wybranym, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem nabytym, abyście rozgłaszali cnoty tego, który was powołał z ciemności do swej cudownej światłości;
Obj. 5:10 I uczyniłeś nas dla naszego Boga królami i kapłanami, i będziemy królować na ziemi.
I jako tacy również zostaliśmy podzieleni na konkretne urzędy — urzędy, które są konkretnie odpowiedzialne za nauczanie.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | cze 29, 2026 | Egzegezy, Herezja Remonstrancji

Trzy teksty przekręcane przez heretyków
Należy poruszyć jeszcze jeden punkt ściśle związany z dobrointencyjną ofertą. Dobrointencyjna oferta daje zdecydowanie błędne wyobrażenie o Piśmie Świętym.
Pismo Święte jako całość, a w szczególności poniższe teksty, są często przedstawiane jako oferta ewangelii skierowana do wszystkich ludzi.
Izaj. 55:1-3 1. O wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wód, i wy, którzy nie macie pieniędzy, przyjdźcie, kupujcie i jedzcie; tak, przyjdźcie, kupujcie bez pieniędzy i bez zapłaty wino i mleko. 2. Czemu wydajecie pieniądze nie na chleb, swoją pracę na to, co nie nasyci? Słuchajcie mnie uważnie, a jedzcie to, co jest dobre, i niech wasza dusza rozkoszuje się tłuszczem. 3. Nakłońcie swego ucha i przyjdźcie do mnie, słuchajcie, a wasza dusza będzie żyć. I zawrę z wami wieczne przymierze, pewne miłosierdzia Dawida.
Mat. 11:28 Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani i obciążeni, a ja wam dam odpoczynek.
Obj. 22:17 A Duch i oblubienica mówią: Przyjdź! A kto słyszy, niech powie: Przyjdź! A kto pragnie, niech przyjdzie, a kto chce, niech darmo weźmie wodę życia.
Ponieważ Pismo Święte jest przede wszystkim objawieniem Chrystusa, mówi się, że Chrystus w całym Piśmie Świętym jest ofiarowany wszystkim.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | cze 26, 2026 | Doksologia: uwielbienie Boga, Egzegezy

Dziękczynienie Bogu
Psalm 147:7-11
7. Śpiewajcie PANU z dziękczynieniem; śpiewajcie naszemu Bogu przy dźwiękach harfy;
8. Który okrywa niebiosa obłokami i przygotowuje deszcz dla ziemi; który sprawia, że trawa rośnie na górach;
9. Który daje pokarm bydłu i młodym krukom wołającym do niego.
10. Nie lubuje się w mocy konia ani nie ma upodobania w goleniach mężczyzny.
11. PAN ma upodobanie w tych, którzy się go boją, którzy ufają jego miłosierdziu.
Drugą część Psalmu rozpoczyna dziękczynienie Bogu: „Śpiewajcie Panu z dziękczynieniem, śpiewajcie naszemu Bogu przy dźwiękach harfy.„ W tej sekcji widzimy coraz większe dowody Bożej
- mocy
.
- dobroci
.
- i mądrości,
Są to rzeczy, za które powinniśmy być wdzięczni i które są powodem do śpiewu o Bożej chwale. Ale za co tak naprawdę Bogu dziękujemy i o czym śpiewamy?
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | cze 25, 2026 | Chrystologia: nauka o Chrystusie, Egzegezy, Greka Koine, Świadkowie Jehowy

Gramatyka ma znaczenie
Praca Roberta Countessa z 1967 r. dotyczy wykorzystania reguły Colwella do zrozumienia frazy „i Bogiem było Słowo„. Wiadomo, że współcześni ariańscy heretycy zwani Świadkami Jehowy oraz twierdzą, iż poprawne tłumaczenie brzmi „bogiem było słowo” ponieważ Θεὸς nie posiada przedimka określonego.
Z drugiej strony herezja modalizmu, zgodnie z którą Bóg jest raz Ojcem, raz Synem raz Duchem Świętym najchętniej zdanie to widzieliby jako καὶ ὁ θεὸς ἦν ὁ λόγος kai ho theos hen ho logos – i tym Bogiem było to Słowo, tak aby ukazać jedność Osoby Ojca i Syna.
Otóż ogólnie rzecz ujmując brak przedimka określonego ὁ ho nie wskazuje, że chodzi o mniejszego boga, starczy zobaczyć, że przedimek ten nie występuje także w tekstach Mat. 4:4, 5:9, 6:24, szczególnie w 14:33 – gdzie mowa o Synu Boga!, dalej 19:26, Marek 11:22 – gdzie mowa o wierze w Boga i dziesiątkach innych przykładów. Jednakże swoim twierdzeniem heretycy łamią kanon gramatyki greckiej. Chodzi konkretnie o zasadę Colwella z 1933 roku. Zasada stwierdza:
„Określony rzeczownik predykatu w mianowniku posiada przedimek określony gdy występuje po czasowniku; jednak nie posiada przedimka określonego, kiedy poprzedza czasownik”
W przypadku Jana 1:1, omawiana klauzula mówi και θεος ην (i Bóg było). Rzeczowniku predykatu „Bóg” (θεος) występuje przed czasownikiem „było” (ην). Krótko mówiąc, w języku greckim nie spodziewalibyśmy się przedimka określonego (ὁ ho) przed rzeczownikiem, ponieważ nie jest to konieczne. Zgodnie z regułą oczekiwalibyśmy, że przedimek określony powinien towarzyszyć rzeczownikowi gdyby ten występował po czasowniku, w takim przypadku konstrukcja grecka powinna brzmieć και ην ὁ θεος ὁ Λόγος kai en ho Theos ho Logos (i był ten Bóg to Słowo).
Powodem braku przedimka określonego nie jest to, że Jan zaprzecza współistotności Syna z Ojcem, ale dlatego, że rozróżnia Osobę Ojca od Osoby Syna wskazując jednocześnie na ich współistotność. Do tego celu gramatyka nie tylko nie wymaga przedimka określonego, ale wręcz go wyklucza.
(więcej…)