Król Saul jako typ Antychrysta

Upadek człowieka, który nigdy nie był zbawiony

Historia, do której zbliżamy się wielkimi krokami, to historia króla Saula, który w rzeczywistości jest typem Antychrysta. Wielu może oponować przeciwko temu stwierdzeniu: „Przecież sam Bóg wybrał go na króla, namaścił go, a nawet wylał na niego swojego Ducha. Saul prorokował, był wybrańcem Bożym – po prostu zgrzeszył i dlatego Bóg pozbawił go królestwa”. Ale czy tak się rzeczy mają?

Historia ta mówi nam o upadku człowieka, który nigdy nie był człowiekiem zbawionym. Saul od początku, od chwili wybrania na króla, bezcześcił wszystko, co było święte: bezcześcił Słowo Boże, Boże przymierze i Boże Prawo – w szczególności przez składanie ofiar i przez ustanowienie siebie obiektem kultu, skoro sam wystawił sobie pomnik.

Na początku taki człowiek, włączony przez Boga choćby nominalnie do kościoła, może wydawać się pokorny. Może zdawać się naszym bratem. A jednak istnieje szereg cech, które pozwalają odkryć, że bratem nie jest. Historia jest tym bardziej tragiczna, im znamienitszy urząd sprawuje w kościele Bożym dany człowiek. Boży sąd i problemy apostatów, którzy nigdy nie należeli do duchowego kościoła, dotykają nawet najwyższych urzędników – mówimy tu relatywnie o tych, którzy wykładają Słowo Boże.
.

---

Prawdziwy i fałszywy kościół

Cechy ludzi, którzy duchowo do kościoła nie należą, choć fizycznie się w nim znajdują, pozwala ustalić Artykuł 29 Konfesji Belgijskiej, zatytułowany „Cechy prawdziwego kościoła i co go różni od fałszywego”:

„Wierzymy, że powinniśmy pilnie i rozważnie studiować Boże Słowo, aby rozeznać się odnośnie prawdziwego Kościoła, ponieważ wiele sekt na świecie rości sobie pretensje do nazywania się Kościołem. Lecz nie mówimy tu o obłudnikach, którzy znajdują się wśród prawdziwych wierzących w Kościele, choć tak naprawdę nie są jego częścią, chociaż na zewnątrz tak się to jawi – mówimy tu raczej o potrzebie rozróżnienia pomiędzy ciałem i społecznością prawdziwego Kościoła a sektami, które przywłaszczają sobie imię Kościół.
.
Znaki służące rozpoznaniu prawdziwego Kościoła to: wykład czystej doktryny Ewangelii; jasne sprawowanie sakramentów, jak to zostało ustanowione przez Chrystusa; praktykowanie dyscypliny w karceniu grzechu; czyli pokrótce – zarządzanie wszystkim zgodnie z nieskalanym Słowem Bożym, odrzucanie wszystkiego z nim sprzecznego i rozpoznanie Jezusa Chrystusa jako jedynej Głowy Kościoła. Zatem prawdziwy Kościół może być rozpoznany, a żaden człowiek nie ma prawa się od niego odłączyć.
.
.Co się tyczy członków Kościoła, mogą oni być rozpoznani w oparciu o cechy chrześcijan, a mianowicie przez: wiarę i unikanie grzechu po tym, jak przyjęli Jezusa Chrystusa jako jedynego Zbawiciela; dążenie do prawości; miłość prawdziwego Boga i bliźniego; niezbaczanie na prawo ani na lewo; krzyżowanie cielesności. Jednak nie należy tego tak rozumieć, jakoby wyzbyli się oni wszelkich słabości, lecz raczej, że walczą oni ze słabościami z pomocą Ducha przez wszystkie dni swojego życia, ciągle uciekając się do krwi, śmierci, cierpienia i posłuszeństwa naszego Pana Jezusa Chrystusa, w którym mają odpuszczenie grzechów przez wiarę w Niego.
.
Jeśli zaś chodzi o fałszywy kościół, to przypisuje on sobie i swoim obrządkom więcej władzy i znaczenia niż to czyni Słowo Boże i nie bierze na siebie jarzma Chrystusa. Nie sprawuje sakramentów w sposób wskazany przez Chrystusa w Jego Słowie, lecz dodaje do nich lub od nich ujmuje, jak mu się podoba; polega bardziej na ludziach niż na Chrystusie i prześladuje tych, którzy żyją świętym życiem zgodnie z Bożym Słowem i napominają go za jego błędy, zawiść i bałwochwalstwo”[1].

Konfesja ukazuje więc szereg grzechów, po których rozpoznajemy fałszywy kościół, a zarazem fałszywych chrześcijan: zawiść, bałwochwalstwo, niechęć do przyjmowania napomnień, pogardę dla Słowa Bożego, poleganie bardziej na ludziach niż na Chrystusie i prześladowanie tych, którzy żyją świętym życiem. Ponadto ludzie ci są nacechowani niewiarą, nie unikają grzechu, nie biorą na siebie jarzma Chrystusa, nienawidzą swoich bliźnich i zbaczają w różne strony od tego, co mówi Słowo Boże.
.

Cechy obłudnika

Obłudnicy od zawsze byli w kościele. Na podstawie Artykułu 29 możemy określić cechy obłudnika:

• pozornie wydaje się, że to Boży człowiek,
• nie jest częścią duchowego kościoła, choć może należeć do kościoła instytucjonalnego – tak jak Saul należał do kościoła starego przymierza,
• nie ma wiary zbawczej,
• zmienia doktrynę,
• narusza sakramenty,
• nie umartwia grzechu,
• odrzuca regułę wiary rządzącą kościołem,
• przypisuje sobie więcej władzy i autorytetu, niż udzieliło mu Słowo Boże w regule wiary,
• polega bardziej na ludziach niż na Chrystusie,
• prześladuje świętych.

Ponieważ kościół Chrystusa istnieje od Adama, te same cechy możemy zastosować do każdego członka kościoła hebrajskiego w Starej Dyspensacji i rozpoznać, czy należał do kościoła duchowego, czy też nie. Sprawdźmy pod tym względem samego Saula.
.

---

Nieco historii

Detronizajca Boga: Zanim przejdziemy do cech Saula, musimy zrozumieć, w jakiej sytuacji i dlaczego w ogóle został powołany na króla. Żydzi walczyli na wielu frontach z przeważającymi siłami przeciwników i wzgardzili Panem Bogiem. Nie wierzyli, że Bóg może im pomóc – choć za każdym razem, gdy byli atakowani, powoływał im sędziego, który wybawiał ich z rąk nieprzyjaciół – i postanowili skopiować system rządów obecny w krajach, z którymi toczyli wojny i z którymi, jak się zdawało, przegrywali. Dlatego powiedzieli do wielkiego proroka Samuela:

1 Sam. 8:5 I powiedzieli mu: Oto zestarzałeś się, a twoi synowie nie chodzą twoimi drogami. Ustanów nam więc króla, aby nas sądził, jak to jest u wszystkich narodów.

Pragnęli, by król poprowadził ich do zwycięstw. Bóg jednak odsłonił prawdziwy charakter tego żądania (werset 7): Żydzi postanowili zdetronizować Boga. Nie chcieli Boga jako króla – chcieli człowieka jako króla.

Wojny z Filistynami: Przed ustanowieniem Saula Żydzi walczyli z Filistynami o Ziemię Obiecaną, w szczególności o południowo-zachodnie wybrzeże Kanaanu:

Izraelici przegrywają z Filistynami	1 Sam. 4:1-2
Filistyni zdobywają Arkę Przymierza	1 Sam. 4:10-11
Arka przebywa na terytorium Filistynów	1 Sam. 5–6
Samuel prowadzi Izrael do zwycięstwa nad Filistynami	1 Sam. 7:3-14

Choć Samuel poprowadził lud do ostatecznego zwycięstwa, konkluzja ludu brzmiała: „Jesteśmy zagrożonym narodem, więc musimy stosować metody walki, jakie stosuje ten świat”. Izrael był bowiem zagrożony niemal ze wszystkich stron:

• Zachód: Filistyni – najważniejszy przeciwnik militarny Izraela.
• Wschód: Ammonici – zagrożenie dla plemion zamieszkujących Gilead.
• Południowy wschód: Moabici i Edomici – sąsiedzi, z którymi Izrael również wchodził w konflikty.

Żydzi byli nieustannie spragnieni zwycięstw, których nie mieli, i dostrzegali ratunek nie w Bogu, ale w człowieku – w królu, który na wzór pogańskich plemion miałby być ich wybawieniem.

Król jako sąd: W odpowiedzi Bóg ustanowił królem Saula. Ale czy uczynił to w nagrodę, jako spełnienie ich marzeń o zwycięstwie? Nie – ustanowił Saula jako sąd nad odstępczym Izraelem:

1 Sam. 8:11-20 11. I mówił: Takie będzie prawo króla, który będzie panował nad wami: Będzie brał waszych synów, by ich osadzić w swych rydwanach, ustanowić ich jeźdźcami, a inni będą biegać przed jego rydwanem; 12. I ustanowi ich sobie dowódcami nad tysiącami i nad pięćdziesiątkami; wyznaczy ich, aby uprawiali jego rolę i zbierali jego plony, i robili sprzęt wojenny oraz sprzęt do jego rydwanów. 13. Wasze córki również zabierze, aby przyrządzały wonności oraz aby były kucharkami i piekarkami. 14. Zabierze też wasze pola, winnice i sady oliwne, te najlepsze, i da swoim sługom. 15. Z waszych zasiewów i winnic będzie pobierał dziesięcinę i odda ją swoim urzędnikom i sługom. 16. Weźmie również wasze sługi i służące oraz waszych najlepszych młodzieńców, a także wasze osły, i zatrudni w swojej pracy. 17. Pobierze dziesięcinę z waszych trzód, a wy będziecie jego sługami. 18. I będziecie wołać tego dnia z powodu waszego króla, którego sobie wybraliście, a PAN nie wysłucha was w tym dniu. 19. Lud jednak nie chciał posłuchać głosu Samuela i mówił: Nie tak, ale niech będzie król nad nami; 20. Abyśmy też byli jak wszystkie narody – aby nasz król sądził nas, aby nam przewodził i prowadził nasze wojny.

Ludzie mieli tracić swoich synów – tych, którzy mieli pracować na ich polach – po to, by pracowali na rzecz innego człowieka. Mieli tracić córki, które miały przygotowywać wonności i zabiegać o przepych króla. Mieli tracić najlepsze pola, winnice i sady oliwne; naród miał w jednej chwili zubożeć. Dotąd nie znali rozbudowanego aparatu administracyjnego – teraz mieli zginać kark przed królewskimi urzędnikami i sługami. Coraz więcej podatków, coraz więcej problemów. A gdy zawołają z powodu wybranego przez siebie króla – nie z wdzięcznością, lecz w trwodze – PAN ich nie wysłucha. Saul był, innymi słowy, wielkim sądem nad Izraelem.

Mimo ostrzeżenia lud nie chciał posłuchać Samuela. Fraza „aby nasz król sądził nas” oznacza tu: aby prowadził nas do boju – tak wyjaśnia ją dalsza część wersetu 20: „aby nam przewodził i prowadził nasze wojny”.
.

---

Cechy Saula

1) Saul na początku wydawał się Bożym człowiekiem, ale był Bożym sądem nad Izraelem. Młody Beniaminita, syn Kisza, został ustanowiony królem Izraela ponad tysiąc lat przed Chrystusem. Niektórzy przytaczają argumenty, jakoby był człowiekiem odrodzonym, który po prostu gdzieś zbłądził. Przyjrzyjmy się im.

a) Prawomocne ustanowienie

Po pierwsze, jego ustanowienie było prawomocne:

1 Sam. 10:1 Wtedy Samuel wziął flakonik oliwy i wylał ją na jego głowę, pocałował go i powiedział: Czyż PAN nie namaścił cię na wodza nad swoim dziedzictwem?

Ale prawomocne ustanowienie na władcę w żaden sposób nie odnosi się do duchowej rzeczywistości odrodzenia. W historii kościoła Starego Testamentu widzimy wielu prawomocnie ustanowionych królów, którzy byli ludźmi zdegenerowanymi i całkowicie oddanymi grzechowi. Taki był Manasses, jeden z ostatnich królów Judy, który doprowadził kraj do duchowej ruiny: zamienił cały kult Jahwe na kult pogański, czcił zastępy nieba i Baala, pielęgnował gaje, w których odbywały się homoseksualne orgie, zbezcześcił świątynię politeizmem, rytualnie zamordował swojego syna, przeprowadzając go przez ogień, uprawiał wróżbiarstwo, czary i bałwochwalstwo.

2 Król. 21:1-7 1. Manasses miał dwanaście lat, kiedy zaczął królować, i królował pięćdziesiąt pięć lat w Jerozolimie. Jego matka miała na imię Chefsiba. 2. Czynił on to, co złe w oczach PANA, według obrzydliwości tych narodów, które PAN wypędził przed synami Izraela. 3. Odbudował bowiem wyżyny, które zburzył jego ojciec Ezechiasz, wznosił ołtarze dla Baala, posadził gaj, tak jak uczynił Achab, król Izraela, i oddawał pokłon całemu zastępowi nieba, i służył mu. 4. Zbudował też ołtarze w domu PANA, o którym PAN powiedział: W Jerozolimie umieszczę swoje imię. 5. Zbudował też ołtarze całemu zastępowi nieba w obydwu dziedzińcach domu PANA. 6. Przeprowadził swojego syna przez ogień, uprawiał wróżbiarstwo i czary, ustanowił czarowników i czarnoksiężników. Bardzo wiele złego czynił w oczach PANA, pobudzając go do gniewu. 7. Postawił też rzeźbę gaju, którą wykonał, w domu, o którym PAN powiedział do Dawida i do jego syna Salomona: W tym domu i w Jerozolimie, które wybrałem spośród wszystkich pokoleń Izraela, umieszczę swoje imię na wieki;

Jak się okaże, wiele z tych grzechów było również grzechami Saula.

b) Proroctwo i przemiana

Inni mówią, że Saul był zbawiony, bo prorokował i zmienił się w innego człowieka:

1 Sam. 10:6 Wtedy zstąpi na ciebie Duch PANA i będziesz prorokował wraz z nimi, i przemienisz się w innego człowieka.

Ale sam fakt prorokowania nie przesądza o odrodzeniu. Przypomina nam się Judasz, zdrajca Chrystusa, który pomimo udzielenia mu mocy wyganiania demonów i uzdrawiania, pomimo tego, że głosił zdrową Ewangelię, nie był człowiekiem odrodzonym lecz raczej przeznaczonym na potępienie.

Łuk. 9:1-2 1. A Jezus, przywoławszy swoich dwunastu (w tym Judasza) uczniów, dał im moc i władzę nad wszystkimi demonami i moc, aby uzdrawiali choroby. 2. I rozesłał ich, żeby głosili królestwo Boże i uzdrawiali chorych.

Przypomina nam się Balaam, który prorokował w imię Pana, a jednak był człowiekiem zepsutym do cna. Dla zarobku pragnął na rozkaz Balaka przeklinać Izraela, a choć mu się to nie udało, ponieważ Pan nie przeklął Izraela, doprowadził naród do moralnej ruiny:

4 Mojż. 31:16 Oto one za radą Balaama spowodowały, że synowie Izraela dopuścili się przewinienia przeciwko PANU w związku z Peorem, a to sprowadziło plagę na zgromadzenie PANA.

Kult Baal-Peora był wielkim kultem seksualnym, w który Moabitki wciągnęły Izraelitów (4 Mojż. 25:1-3). Balaam doprowadził więc Izrael do upadku nie przez prorokowanie, lecz przez złą praktykę. Bycie prorokiem nie oznacza zbawienia. Bóg sprawił nawet, że oślica przemówiła przeciwko Balaamowi – Bóg może przemówić nie tylko przez nieodrodzonego człowieka, lecz nawet przez zwierzę pozbawione rozumu:

2 Piotra 2:16 Został jednak skarcony za swoją nieprawość: niema juczna oślica, przemówiwszy ludzkim głosem, powstrzymała szaleństwo proroka.

Balaam był prorokiem i szaleńcem. A gdyby Bóg zechciał, nawet kamienie by prorokowały – jak powiedział Chrystus, gdy żądano, by uciszył chwalących Go jako Syna Dawida:

Łuk. 19:40 A on im odpowiedział: Mówię wam, jeśli oni będą milczeć, wnet kamienie będą wołać.

Zstąpienie na kogoś Ducha Pana nie oznacza regeneracji. Oznacza taką operację Ducha, w której wykorzystuje On człowieka jako narzędzie do swojego celu.

Także przemiana w innego człowieka nie jest tożsama z odrodzeniem – w Saulu nastąpiła po prostu zmiana charakteru. Beniaminici byli najmłodszym, mało znaczącym pokoleniem, a sam Saul był człowiekiem skromnym, biednego pochodzenia, bez wygórowanego mniemania o sobie:

1 Sam. 9:21 Saul odpowiedział: Czyż nie jestem Beniaminitą – z najmniejszego pokolenia Izraela? I czyż moja rodzina nie jest najmniejsza ze wszystkich rodzin pokolenia Beniamina? Dlaczego więc mówisz do mnie takie słowa?

Zmiana dotyczyła charakteru i postawy. John GIll słusznie zauważa:

„…tak aby pod względem zewnętrznego zachowania, jak również przymiotów umysłu, jawił się jako człowiek zupełnie inny, niż był dotąd; by – choć wywodził się ze stanu wiejskiego, będąc rolnikiem, synem gospodarza – prezentował się z prezencją księcia i majestatem króla; słowem, by – jak pisze Prokopiusz z Gazy – obdarzony został królewskim umysłem czy też sercem” [2].

Królewski umysł i królewskie serce to jeszcze nie odrodzenie. Odrodzenie polega na czymś zupełnie innym. Człowiek odrodzony rozumie swój grzech i swój upadły stan, widzi, jak bardzo jest napiętnowany złem i niezdolny do samousprawiedliwienia, i dlatego szuka Chrystusa jako jedynej nadziei zbawienia. Bóg daje mu nowe serce – to zmiana duchowej rzeczywistości:

Ezech. 36:26 I dam wam nowe serce, i włożę nowego ducha do waszego wnętrza. Wyjmę serce kamienne z waszego ciała, a dam wam serce mięsiste.

Jest to serce miłujące Boga i Jego Prawo, rozumiejące własne duchowe bankructwo. Dlatego Bóg wzywa:

Ezech. 18:31 Odrzućcie od siebie wszystkie swoje przestępstwa, których się dopuszczaliście, i uczyńcie sobie nowe serce i nowego ducha. Czemu macie umrzeć, domu Izraela?

Tak więc Bóg, wieczny Garncarz, który z tej samej bryły czyni jedno naczynie do użytku zaszczytnego, a drugie do niezaszczytnego (Rzym. 9:21), uczynił z Saula swoje narzędzie sądu, zapowiedzianego nawet przez zjawiska naturalne:

1 Sam. 12:17 Czy nie dziś są żniwa pszeniczne? Będę wzywał PANA, a on ześle grzmoty i deszcz, abyście poznali i zobaczyli, jak wielka jest wasza niegodziwość, której się dopuściliście w oczach PANA, żądając dla siebie króla.

Grzmoty i deszcz w czasie żniw miały zniszczyć plony i napiętnować sumienia ludu, aby wiedział, jak potężny jest jego grzech. A Saul był elementem tego wielkiego sądu – człowiekiem gniewnym, bez odrodzonego serca, który dopuścił się wielu przestępstw.

Zmiana doktryny

2) Saul zmienił doktrynę. Z powodu buntu i uporu został przyrównany do bałwochwalcy. Bałwochwalstwo polega na zamianie właściwego obiektu kultu na fałszywy, a bunt wobec Boga jest właśnie czymś w rodzaju bałwochwalstwa. Bóg nakazał: „zniszczysz wszystko, nie składając mi z tego ofiary”. Saul odpowiedział: „Nic z tego. Zmienimy to prawo i złożymy ofiarę”.

1 Sam. 15:21-23 21. Lud natomiast wziął z łupu owce i woły, najlepsze z tego, co miało być zniszczone, aby je ofiarować PANU, twemu Bogu, w Gilgal. 22. Samuel odpowiedział: Czy PAN ma takie samo upodobanie w całopaleniach i ofiarach jak w posłuszeństwie głosowi PANA? Oto posłuszeństwo jest lepsze niż ofiara, lepiej jest słuchać, niż ofiarowywać tłuszcz baranów. 23. Bunt bowiem jest jak grzech czarów, a upór jest jak nieprawość i bałwochwalstwo. Ponieważ odrzuciłeś słowo PANA, on także odrzucił cię jako króla.

Zauważmy: nie czytamy, że Bóg odrzucił go jako wierzącego. Tak jak Bóg ustanowił go królem, tak odrzucił go jako króla. I chociaż Saul nakazał wytępić wieszczów, bałwochwalstwo i rozmiłowanie w czarach były głęboko osadzone w jego sercu:

1 Sam. 28:3 A Samuel już umarł i opłakiwał go cały Izrael, i pogrzebali go w jego mieście, Rama. Saul zaś usunął czarowników i wróżbitów z ziemi.

Gdy znalazł się w krytycznej sytuacji politycznej, zamiast szukać pomocy u Boga, udał się do czarownicy w Endor:

1 Sam. 28:7 Saul zwrócił się więc do swoich sług: Poszukajcie mi kobiety czarownicy, a pójdę do niej i poradzę się jej. Jego słudzy odpowiedzieli mu: Oto jest w Endor kobieta czarownica.

Wtedy ukazał mu się diabeł, który przybrał postać zmarłego już Samuela, a Saul jeszcze bardziej pogrążył się w grzechu bałwochwalstwa.

Naruszenie ofiary

3) Saul naruszył formę składania ofiar, które były typem Chrystusa. Tylko kapłani mogli składać ofiary, ponieważ tylko oni typologicznie reprezentowali Chrystusa, najwyższego Arcykapłana, który złożył ofiarę ze swojego ciała na ołtarzu, którym jest On sam – jedynego, który mógł złożyć wieczną ofiarę.

1 Sam. 13:9 Wtedy Saul powiedział: Przynieście mi całopalenie i ofiary pojednawcze. I złożył całopalenie.

Składając ofiarę, Saul naruszył Boże przymierze i typ Chrystusa, jakby mówił: „Ja jestem kapłanem, ja jestem typem Chrystusa”. Ofiary pojednawcze wyraźnie wskazywały na pojednanie w Chrystusie, a Saul wskazał przez nie na siebie. Straszna rzecz.

Krzywoprzysięzca i morderca

4) Saul nie umartwiał grzechu – był notorycznym krzywoprzysięzcą i mordercą. Gdy dręczył go zły duch, jedyną ulgę przynosiła mu gra Dawida na instrumencie. Jednocześnie Saul był chorobliwie zazdrosny o Dawida, wielkiego wojownika, który zwyciężał Filistynów. W końcu zażądał jego śmierci:

1 Sam. 19:1 Wtedy Saul mówił do swego syna Jonatana i do wszystkich swoich sług, aby zabili Dawida.

Ten, który przynosił pomoc całemu Izraelowi, zwyciężał Filistynów i dawał królowi ulgę, miał zginąć – i to z ręki syna Saula. Saul nie wiedział jednak, że Jonatan i Dawid zawarli przymierze. Jonatan przemówił ojcu do rozsądku: „Dawid zwycięża dla ciebie, powinieneś go raczej wynagrodzić, niż nakazywać jego zamordowanie.”

1 Sam. 19:6-7 6. I Saul posłuchał słów Jonatana, i przysiągł: Jak żyje PAN, nie zostanie zabity. 7. Jonatan zawołał więc Dawida i powtórzył mu wszystkie te słowa. Potem Jonatan przyprowadził Dawida do Saula i przebywał z nim, tak jak poprzednio.

Saul złożył przysięgę, biorąc imię Pańskie na świadka – jedyną prawidłową formułą przysięgi, gdyż przysięgamy wyłącznie na imię Boże. Była to przysięga wiążąca i prawowierna, związana z dobrą sprawą: by nie odebrać życia niewinnemu. Przysięga została złamana:

1 Sam. 19:10-11 10. I Saul chciał przybić Dawida włócznią do ściany, lecz ten wymknął się Saulowi i włócznia utkwiła w ścianie, a Dawid wybiegł i uciekł tej nocy. 11. Potem Saul wysłał posłańców do domu Dawida, aby go pilnowali i rano zabili. Lecz Mikal, jego żona, powiedziała o tym Dawidowi: Jeśli nie ujdziesz z życiem tej nocy, jutro zostaniesz zabity.

Odzwierciedlenie tej nocy znajdujemy w Psalmie 59, w którym Dawid żali się, że czyhają na niego na zewnątrz, a znikąd nie widać ratunku. Saul był zatem mordercą i krzywoprzysięzcą.

Odrzucenie reguły wiary

5) Saul odrzucił regułę wiary, gdy złamał Boży nakaz. Bóg nakazał zniszczenie wszystkiego, co należało do Amalekitów – był to Boży sąd nad pogańskim, odstępczym narodem:

1 Sam. 15:3 Teraz idź, pobij Amaleka i zniszcz wszystko, co ma. Nie lituj się nad nimi, lecz zabijaj i mężczyzn, i kobiety, dzieci i niemowlęta, woły i owce, wielbłądy i osły.

Jako król i Boży pomazaniec Saul był zobowiązany wykonać ten rozkaz, tym bardziej że wypowiedział go prorok Boży. A Saul zlekceważył Bożą regułę dla zaspokojenia własnego ego:

1 Sam. 15:9 Lecz Saul i lud oszczędzili Agaga i to, co najlepsze z owiec, wołów, tłustych zwierząt, baranów, oraz wszystko, co było dobre i nie chcieli tego zniszczyć. Zniszczyli zaś wszystko, co było nikczemne i nędzne.

Zostawili sobie to, co najlepsze. Wymówką było złożenie tego Panu Bogu w ofierze, lecz zasada jest prosta: gdy Bóg mówi, by coś uczynić, czynimy to, nie zastanawiając się nawet, dlaczego. Saul nie słuchał Boga i prowadził lud do nieposłuszeństwa.

Uzurpacja autorytetu

6) Saul przypisał sobie więcej autorytetu, niż dał mu Bóg. Uczynił siebie obiektem kultu (werset 12) – postawił sobie pomnik, aby uczcić swoje zwycięstwo i ukazać się jako wielki król, wybawca Izraela. Gdyby postawił pomnik Bogu, byłoby to bałwochwalstwem. On zaś jeszcze je spotęgował, zamieniając nawet fałszywie oddawany kult prawdziwemu Bogu na kult samego siebie.

Tak zlekceważył Bożą wolę: stał się pyszny, wielki we własnych oczach i przestał uważać Pana Boga za swoje wybawienie, nawet jeśli wcześniej czynił to jedynie powierzchownie. Dlatego Samuel przypomniał mu czas, gdy „był mały w swoich oczach” (wersety 17-19).

Bojaźń przed ludźmi

7) Saul bardziej polegał na ludziach niż na Stwórcy, ponieważ bardziej słuchał ludzi niż Boga. Patrzył na swój prestiż: liczyło się dla niego, jak postrzega go lud, czy będzie po stronie Dawida, czy Saula, czy nadal będzie go chciał na króla:

1 Sam. 15:24 Wtedy Saul powiedział do Samuela: Zgrzeszyłem, ponieważ przekroczyłem rozkaz PANA i twoje słowa, gdyż bałem się ludu i posłuchałem jego głosu.

Troska o władzę, o spokój w królestwie i o to, by lud się nie zbuntował, była dla niego ważniejsza niż posłuszeństwo Prawu Bożemu. Chcąc zachować resztki prestiżu, który budował u boku Samuela, prosił:

1 Sam. 15:30-31 30. A on odpowiedział: Zgrzeszyłem. Teraz jednak uszanuj mnie, proszę, wobec starszych mego ludu i wobec Izraela i zawróć ze mną, abym oddał pokłon PANU, twemu Bogu. 31. Zawrócił więc Samuel i szedł za Saulem, a Saul oddał pokłon PANU.

Popatrz, jest tu cały lud i starsi – czy przyjdziesz ze mną? Zwróćmy uwagę na wymowne „twemu Bogu” – nie „memu Bogu”. Przypominają się słowa Nabuchodonozora, który poniżony przez Boga oddał Mu chwałę nie jako swemu Bogu, lecz jako Bogu Daniela: „Zaprawdę wasz Bóg jest Bogiem bogów” (Dan. 2:47). Saul oddał pokłon Panu nie jako swojemu Panu, lecz jako Panu Samuela. Pamiętajmy, by czcić Boga jako naszego Boga, osobistego Boga, który w Chrystusie zawarł z nami przymierze – a nie jako Boga chrześcijan, z którymi się akurat zadajemy.

Prześladowca Dawida

8) Saul prześladował świętego Dawida z nienawiści i zazdrości. Mądrość Boża odstąpiła od niego i popadł w szaleństwo:

1 Sam. 16:14 Lecz Duch PANA opuścił Saula i zaczął go trapić zły duch od PANA.

Szaleństwo prowadziło go w objęcia coraz bardziej chorobliwej zazdrości. Gdy składał ofiarę i gdy zabiegał o poklask starszych i ludu, czynił to z tych samych niecnych pobudek: nie interesowała go wola Pana, lecz jego własny urząd. Serce doprowadziło go do szaleństwa:

1 Sam. 18:7-9 7. Kobiety śpiewały na przemian, grały i mówiły: Saul pobił swoje tysiące, ale Dawid swoich dziesiątki tysięcy. 8. I Saul bardzo się rozgniewał, gdyż nie podobały mu się te słowa. Powiedział: Przyznali Dawidowi dziesiątki tysięcy, a mnie przyznali tylko tysiące. Czego mu brak? Tylko królestwa. 9. Od tego dnia Saul nieprzychylnie patrzył na Dawida.

Przyjdzie Dawid i zaraz zabierze mu królestwo – dojdzie do detronizacji Saula. Od tego dnia Saul patrzył na Dawida jeszcze bardziej nieprzychylnie.
.

---

Uczynki ciała

Saul był zatem nominalnym członkiem kościoła izraelskiego. Nie miał zbawczej wiary ani odnowionego serca. Szukał swojej chwały, nie Bożej. Nie był odrodzony, ponieważ serce chrześcijańskie jest zupełnie inne niż serce Saula. Znane są bowiem uczynki ciała:

Gal. 5:20-21 20. Bałwochwalstwo, czary, nienawiść, niezgoda, zawiść, gniew, spory, kłótnie, herezje; 21. Zazdrość, zabójstwa, pijaństwo, hulanki i tym podobne; o nich wam mówię, jak już przedtem powiedziałem, że ci, którzy takie rzeczy czynią, królestwa Bożego nie odziedziczą.

Saul czynił niemal wszystkie te rzeczy: oddawał się bałwochwalstwu i czarom, był pełen nienawiści, niezgody, zawiści, gniewu, sporów, kłótni i herezji, bezcześcił Słowo Pańskie, był zazdrosny i chciał zabić Dawida. Z całą pewnością nigdy się z tego nie upamiętał, nie był człowiekiem odrodzonym i nie odziedziczył Królestwa Bożego. Z drugiej strony:

Gal. 5:22-24 22. Owocem zaś Ducha jest miłość, radość, pokój, cierpliwość, życzliwość, dobroć, wiara; 23. Łagodność, powściągliwość. Przeciwko takim nie ma prawa. 24. A ci, którzy należą do Chrystusa, ukrzyżowali swoje ciało wraz z namiętnościami i pożądliwościami.

Owocem Ducha jest pokój nawet w tak trudnych sytuacjach jak prześladowania. Pamiętamy, jak Dawid w jaskini, a potem na polu, gdy Saul odpoczywał, mógł go zabić – i za każdym razem okazywał mu miłosierdzie. Był tak oddany Bogu, że sam Saul dostrzegł swoją niesprawiedliwość:

1 Sam. 24:17 Potem powiedział do Dawida: Jesteś sprawiedliwszy ode mnie, bo oddałeś mi dobrem, a ja tobie oddałem złem.

Ale Saul nie ujarzmiał swojego ciała – nienawiść i zazdrość zawsze zwyciężały. Pod wpływem chwili mógł w sumieniu, które ma każdy człowiek, także nieodrodzony, rozpoznać, jak bardzo jest zniewolony grzechem, lecz nie było w nim rzeczywistości walki duchowej. Saul prześladował Dawida, a więc prześladował typ Chrystusa. Kalwin o Saulu stwierdza:

„Skoro on [Dawid] był figurą Chrystusa, nie dziwmy się, że słudzy diabła kierowali przeciw niemu tyle wściekłości”[3].

Stąd nasz wniosek: Saul był typem antychrysta.
.

---

Typ antychrysta

Zbieżności między Saulem a antychrystem są aż nadto wyraźne.

Fałszywy pokój: Tak jak Saul przyniósł Izraelowi czasowy pokój, tak antychryst przyniesie pokój nominalnemu kościołowi:

1 Tes. 5:3 Bo gdy będą mówić: Pokój i bezpieczeństwo – wtedy przyjdzie na nich nagła zguba, jak bóle na kobietę brzemienną, i nie ujdą.

Samoubóstwienie: Tak jak Saul chciał zająć miejsce Boże, gdy zaczął składać ofiary i ustanawiać własne prawa, tak antychryst przedstawia się jako Bóg:

2 Tes. 2:4 Który się sprzeciwia i wynosi ponad wszystko, co się nazywa Bogiem lub co jest przedmiotem czci, tak że zasiądzie w świątyni Boga jako Bóg, podając się za Boga.

Prześladowanie świętych: Tak jak Saul prześladował Dawida i żołnierzy, którzy z nim byli, tak antychryst przeciwstawia się prawdzie i prześladuje świętych, zmieniając zasady wiary i wszystkie reguły:

Dan. 7:25 Będzie mówił słowa przeciw Najwyższemu i wytracał świętych Najwyższego; będzie zamierzał zmienić czasy i prawa, gdyż będą wydane w jego ręce aż do czasu, czasów i połowy czasu.

To samo powtarza Objawienie – bestia otrzymuje władzę nad narodami, tak jak Saul nad całym Izraelem:

Obj. 13:7 Pozwolono jej też walczyć ze świętymi i zwyciężać ich. I dano jej władzę nad każdym plemieniem, językiem i narodem.

Religia władzy: Tak jak Saul zgromadził wojsko i był od niego całkowicie uzależniony, tak antychryst będzie religijny, ale skupiony na władzy militarnej:

Dan. 11:37-38 37. Nie będzie miał względu ani na boga swoich ojców, ani na pożądanie kobiet, ani na żadnego boga, gdyż wyniesie się ponad wszystko. 38. Zamiast tego będzie czcił boga twierdz; boga, którego nie znali jego ojcowie, będzie czcił złotem, srebrem i drogocennymi kamieniami, i kosztownościami.

Zbezczeszczenie ofiary: Tak jak Saul zbezcześcił ofiarę, składając ją, choć nie był kapłanem, tak antychryst zbezcześcił ofiarę Chrystusa. Uczynił to papież, ustanawiając bluźnierczą ofiarę mszy świętej, w której Chrystus jest nieustannie składany w ofierze w wafelku i jakimś winie.
.

---

Wnioski

To wszystko prowadzi nas do kilku wniosków. Bóg jest suwerenny i panuje nad każdym sercem. To Bóg czyni ludzi zatwardziałymi, ale nawet zatwardziałych wykorzystuje dla swojego celu.

Rzym. 9:18 A zatem komu chce, okazuje miłosierdzie, a kogo chce, czyni zatwardziałym.

Przysłów 21:1 Serce króla jest w ręku PANA jak potoki wód; kieruje je, dokąd chce.

Jak Bóg zatwardził serce faraona, tak zatwardził serce Saula. Jak odmienił serca Egipcjan, tak Saul znienawidził lud Boży, który zgromadził się wokół Dawida:

Psalm 105:25 Odmienił ich serca, żeby znienawidzili jego lud i postępowali przebiegle wobec jego sług.

Wiemy to także z przykładu Cyrusa, króla Persji. Był pogańskim królem, a jednak wykonał całe zadanie wyznaczone mu przez Boga przy odbudowie świątyni. Można by powiedzieć: to szlachetne dzieło – Cyrus dopomógł w restytucji kościoła starego przymierza. A jednak nigdy nie był człowiekiem zbawionym. Proroctwo o nim wypowiedziano setki lat przed jego narodzinami:

Izaj. 44:28 I o Cyrusie mówię: On jest moim pasterzem, bo wypełni całą moją wolę; i mówię do Jerozolimy: Będziesz odbudowana, a do świątyni: Będziesz założona.

Tak też Saul, król Izraela, obronił Izrael przynajmniej jako naród – ale uczynił to jako typ antychrysta.

Przypomnijmy wszystkie grzechy Saula:

1. Nieposłuszeństwo w Gilgal – złożył całopalenie, choć był królem, a nie kapłanem (1 Sam. 13:9),
2. bunt i upór – Pismo przyrównuje je do grzechu czarów i bałwochwalstwa (1 Sam. 15:22-23),
3. złamanie Bożego nakazu – oszczędził Agaga i najlepszy łup Amalekitów (1 Sam. 15:3, 9),
4. usprawiedliwianie nieposłuszeństwa pobożnością – twierdził, że łup zachowano „dla PANA” na ofiary (1 Sam. 15:21),
5. pycha i samouwielbienie – postawił sobie pomnik w Karmelu (1 Sam. 15:12),
6. lekceważenie Bożej woli – rzucił się na łup zamiast wytępić Amalekitów (1 Sam. 15:17-19),
7. bojaźń przed ludźmi – posłuchał ludu zamiast Boga (1 Sam. 15:24),
8. troska o prestiż ponad upamiętanie – prosił Samuela: „uszanuj mnie… wobec starszych” (1 Sam. 15:30),
9. zazdrość – zazdrościł Dawidowi po pieśni kobiet (1 Sam. 18:7-9),
10. nienawiść – nakazał Jonatanowi i sługom zabić Dawida (1 Sam. 19:1),
11. krzywoprzysięstwo – złamał przysięgę „Jak żyje PAN, nie zostanie zabity” (1 Sam. 19:6, 10),
12. usiłowanie morderstwa – rzucił włócznią w Dawida i wysłał posłańców, by go zabili w jego domu (1 Sam. 19:10-11),
13. prześladowanie świętego, czyli typu Chrystusa – ścigał Dawida do końca życia,
14. okultyzm – radził się czarownicy z Endor, choć sam wcześniej usunął wróżbitów, jak nakazywało Prawo (1 Sam. 28:3, 7),
15. lekkomyślna przysięga – pod przekleństwem zakazał ludowi jedzenia w czasie bitwy (1 Sam. 14:24),
16. gotowość zabicia własnego syna – chciał uśmiercić Jonatana za złamanie tej głupiej przysięgi (1 Sam. 14:44),
17. podstęp przeciw Dawidowi – obiecywał mu córki, licząc, że zginie z rąk Filistynów (1 Sam. 18:17, 21, 25),
18. kolejny atak włócznią na Dawida – gdy ten grał na harfie (1 Sam. 18:10-11),
19. atak na własnego syna – znieważył Jonatana i rzucił w niego włócznią (1 Sam. 20:30-33),
20. rzeź kapłanów w Nob – kazał wymordować 85 kapłanów, a potem całe miasto (1 Sam. 22:17-19),
21. odebranie Dawidowi żony – oddał jego prawowitą żonę Mikal innemu mężczyźnie (1 Sam. 25:44),
22. wielokrotny pościg za Dawidem – mimo wcześniejszych, powierzchownych wyznań „zgrzeszyłem”, w których nie było skruchy (1 Sam. 23–26),
23. krwawa gorliwość wobec Gibeonitów – złamał przymierze Jozuego i sprowadził na Izrael głód (2 Sam. 21:1-2; por. Joz. 9:15),
24. samobójstwo – rzucił się na własny miecz (1 Sam. 31:4).

To obraz człowieka gnanego cielesnością. To nie jest Boży człowiek. Jego wielokrotne „zgrzeszyłem” nie było prawdziwym upamiętaniem, Kalwin zauważa:

„Za przykłady upamiętania zakonnego uważają Kaina, Saula i Judasza. Biblijny opis ich upamiętania pokazuje, że ze świadomości ogromu swoich grzechów lękali się gniewu Bożego, ale ponieważ widzieli w Bogu jedynie mściciela i sędziego, zginęli pod tym przerażeniem. Ich upamiętanie było więc jedynie jakby przedsionkiem piekła, do którego weszli już w tym życiu i zaczęli ponosić karę od objawienia gniewu Bożego Majestatu”[4].

---

Praktyczne zastosowanie tekstu

Patrząc na to, widzimy jeszcze jedną rzecz: wiele z grzechów Saula jest obecnych w naszych sercach. Wielu z nas bywa lekkomyślnych, wielu popełnia wiele złych rzeczy – w mowie, w sercu i w czynie. Wiele z grzechów Saula to nasze grzechy. Ale w odróżnieniu od Saula, po pierwsze, my z nimi walczymy. Duch, który jest w nas, pożąda przeciwko ciału, a ciało przeciwko Duchowi – dlatego cierpimy wewnętrzną walkę i to rozdwojenie.

Po drugie, kiedy upadamy, Bóg nas podnosi, przebacza nam wszystkie grzechy i udziela łaski pokory:

Łuk. 24:47 I w jego imieniu ma być głoszone upamiętanie i przebaczenie grzechów wszystkim narodom, począwszy od Jerozolimy.

Czy w Polsce, czy w Niemczech, w Norwegii, w Szwecji czy w Anglii – nie ma znaczenia. Przebaczenie dostępne jest wszystkim wybranym do zbawienia.

1 Jana 1:9 Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy i oczyścić nas z wszelkiej nieprawości.

Jak wielkie zbawienie jest od naszego Boga! Gdyby nie Jego łaska, bylibyśmy jak ten zbłąkany Saul. Moglibyśmy nominalnie należeć do kościoła, ale jako apostaci bez duchowej rzeczywistości moglibyśmy udawać, że czcimy Boga, nie wielbiąc Go w duchu i w prawdzie. Moglibyśmy nawet prosić o przebaczenie, a potem z radością oddawać się grzechowi i powtarzać go z uporem, nie mając duchowej rzeczywistości upamiętania. Bóg nie tylko usprawiedliwił nas krwią Chrystusa z każdego grzechu, ale też nas uświęca:

1 Kor. 1:30 Lecz wy z niego jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się dla nas mądrością od Boga i sprawiedliwością, i uświęceniem, i odkupieniem;

W swoim miłosierdziu dał nam nowe serca, które pragną być z Bogiem, nie chcą od Niego odstępować i pragną wyznawać wszelką nieprawość. Te serca wołają: „Abba, Ojcze, bądź mi litościwy, bo wielce zgrzeszyłem, nie licz mi grzechu”. A Bóg rzeczywiście odpowiada:

Izaj. 1:18 Chodźcie teraz, a rozsądźmy, mówi PAN: Choćby wasze grzechy były jak szkarłat, jak śnieg wybieleją; choćby były czerwone jak karmazyn, staną się białe jak wełna.

Oto ewangeliczne przesłanie. Czy Saul był człowiekiem zbawionym? Z całą pewnością nie – był typem antychrysta. Czy my jesteśmy ludźmi zbawionymi? Co do członków naszego kościoła nie mam żadnych wątpliwości. Wszystkich zaś, którzy słuchają tego przekazu gościnnie, zachęcam, aby pojednali się z Bogiem, zrozumieli i wyznali Ewangelię i przeprosili Boga za własne sposoby ustanawiania religii, która ma ich zaprowadzić do zwycięstwa. Niech nie składają Bogu własnych ofiar – swoich dobrych uczynków – i nie przedkładają Mu własnej wymyślonej teologii, lecz oprą się na spisanym Słowie Bożym i na jego wyjaśnieniu, jakie daje teologia Reformowana.

Chrystus, wcielony Bóg, oddał życie za wybranych i tylko za wybranych. Przeżył swoje życie na rzecz wybranych, aby dać im swoją sprawiedliwość, został ukrzyżowany za grzechy wybranych, które zostały Mu przypisane, gdy cierpiał na krzyżu, i zmartwychwstał trzeciego dnia, dowodząc usprawiedliwienia wszystkich wybranych, zgodnie z Pismem – i bez wyjątku każdego, za kogo oddał życie, doprowadzi do chwały Bożej w niebie. To jest dobra nowina.
.

Kazanie wygłoszone dnia 08.11.2026

Przypisy

[1] Konfesja Belgijska, Art. 29.
[2] John Gill, Exposition of the Old Testament, komentarz do 1 Sam. 10:6.
[3] Jan Kalwin, Komentarz do Księgi Psalmów, Psalm 140.
[4] Jan Kalwin, Instytuty religii chrześcijańskiej, 3.3.4..

---

Zobacz w temacie

• Król Saul pomiędzy prorokami
• Duch Samuela, czy zwodniczy demon?
• Ekstazy proroków Starego Testamentu
  .
• O potrzebie duchowego rozwoju
• Czy Bóg zmienia zdanie?
• Czy Dawid wiedział, że jest typem Chrystusa?
  .
• Jan Kalwin: Papież to Antychryst
• Tożsamość Antychrysta
• Obrona tożsamości Antychrysta
• Giovanni Millio, ofiara reżimu Antychrysta