Skuteczne narzędzie rozeznania

1 Kor. 11:19 Bo muszą być między wami herezje, aby się okazało, którzy są wypróbowani wśród was

W poprzednich wykladach przedstawione zostały herezje, jakie miały miejsce w I i II wieku istnienia Kościoła, które jednocześnie posiadają swoje odpowiedniki w czasach współczesnych:

1. Judaizatorzy – sekty szabatariańskie, Adwentyści Dnia Siódmego, żydujące odłamy mesjanizujących zielonoświątkowców, Rzymscy katolicy
2. Ebionici – antypawłowcy, Świadkowie Jehowy, Badacze Pisma,
3. Doketyzm i gnostycyzm – satanizm, feminizm, Mormonizm, Islam, odszczepienia ruchu zielonoświątkowego, New Age
4. Marcjonizm – sekty odróżniające złego boga Starego Testamentu od miłosiernego Boga Nowego Testamentu
5. Manicheizm – New Age, odszczepienia zielonoświątkowe
6. Monarchianizm – Unitarianie, antytrynitarze
7. Montanizm – ruch zielonoświątkowy

Historia Kościoła jest wielce adekwatna i pomocna dla Kościoła, ponieważ studiowanie tych starożytnych herezji pomaga w rozpoznaniu współczesnego kacerstwa, które w zasadzie nie tyle odzwierciedla co kopiuje wcześniejsze błędy nadając im nową powierzchowność. Studiowanie tych starożytnych błędów nie tylko można zauważyć jak one się rozwijały w historii Kościoła, ale jednocześnie udzielają odpowiedzi skierowanych przeciwko twierdzeniom dzisiejszych grup kultycznych.

Historia Kościoła pomaga również zobaczyć, jak wczesny Kościół odpowiadał na zagrożenia doktrynalne pomagając tym samym sformułować współczesną polemikę i apologetykę skierowaną przeciwko odstępczym naukom.Tak więc gdy następnym razem do drzwi zapukają uśmiechnięci panowie starając się przekonać, że ortodoksyjny trynitaryzm jest błędem, historia Kościoła dostarcza wielu odpowiedzi.

Historia Kościoła pomaga również wyposazyć zgromadzenie w interakcji skierowanej przeciw zielonoświątkowcom, Świadkom Jehowy, Mormonom, Muzułmanom, Rzymskim Katolikom, Adwentystom i każdej innej heretyckiej grupie jaką tylko możemy sobie wyobrazić.


Definicja herezji

Tyt. 3:10 Heretyka po pierwszym i drugim upomnieniu unikaj

Mówiąc o heretykach mamy na myśli fałszywych nauczycieli, którzy z powodu głoszonych przez siebie herezji czyli fałszywych nauk, powodują podziały w Kościele.

αἵρεσις hairesis – rozłam, podział, opinia powodująca podział.

Lepszym pojęciem na określenie dwóch ostatnich grup będzie jednak schizma, gr. σχίζω schizorozdarcie, podział, formalny rozdział między wyznawcami jednej religii.

Mówiąc o Nowacjanizmie i Donatyzmie nie mamy na myśli fałszywej nauki rozumianej jako odstępczej teologii, jak miało to miejsce w przypadku gnostyków, ebionitów i montanistów, lecz raczej podziały jakie ruchy te spowodowały w Kościele. Doprowadziły one do sytuacji, w której cały segment ortodoksyjnego chrześcijaństwa, który ciągle wyznawał prawidłową teologię, separował się od głównego nurtu i stawał się schizmatyczny na zasadzie ekskomunikacji za spowodowanie podziału.
.


Prześladowania III wieku

Pierwsze 275 lat istnienia Kościoła wewnątrz Imperium Rzymskiego to okres ciężkich prześladowań. Rozpoczęte przez żydowskich przywódców zaraz po dniu pięćdziesiątnicy, następnie w latach ’60 I wieku Neron podpala Rzym i zrzuca winę na chrześcijan co daje początek regionalnemu, rządowemu terrorowi i dyskryminacji. Następnie śroku III wieku, za czasów Trajana Deciusza,(cesarz w latach 249 – 251 A.D.), prześladowanie nabiera rozmachu i przenosi się na całe Imperium. To, co z chrześcijanami wyprawiał Neron (żywe pochodnie, ukrzyżowania, wymyślne tortury) stało się rzeczywistością wszystkich wierzących w całym tzw. „cywilizowanym” świecie.

rys.: zasięg chrześcijaństwa w II wieku

Chrześcijanie musieli stawić czoła decyzji: albo czasowo wyrzec się wiary i uniknąć prześladowań albo pozostać wiernym Chrystusowi i zginąć po zastosowaniu wymyślnych tortur. Oczywiście wszystkich wyznających Pana Jezusa poddawano przesłuchaniom i oskarżeniom, pozostawiając im możliwość wyjścia z systuacji w prosty sposób: wystarczyło aby uznali nie Jezusa lecz Cesarza za swojego Pana i zapalili Cesarzowi kadzidło. Wystarczyło wyprzeć się Chrystusa aby zachować życie.

W III wieku ci chrześcijan, którzy zaparli się Chrystusa, nazywano lapsi lub też zaprzańcami. Ci zaś, którzy pozostali wierni postrzegali ich jako zdrajców ruchu, to byli ci, którzy wyparli się Chrystusa ze strachu przed prześladowaniem, przez co zachowali skórę, mimo wszystko z perspektywy wielu członków kościoła głównego nurtu zachowali życie aby na wieki utracić dusze.
.

Kontrowersja w sprawie upadłych

Po śmierci Deciusza (251 A.D.) prześladowania osłabły, dla chrześcijan nastał okres czasowego pokoju w Imperium Rzymskim i niektórzy z upadłych chrześcijan pragnęli powrotu do Kościoła. To spowodowało w Kościoele wielką kontrowersję. Czy zaprzańcom, którzy odpadli od wiary w czasie prześladowań powinno się pozwalać na powrót i włączenie do społeczności Kościoła gdy ci pokutują w czasie pokoju?

Jest to arcyciekawe pytanie, i choć chwilowo zupełnie obce dla europejskiego i amerykańskiego chrześcijaństwa, to jednak aktualne w niektórych miejscach świata jak kraje muzułmańskie, buddyjskie i hinduistyczne i komunistyczne, gdzie chrześcijanie są ciągle prześladowani.
.

Pozycja kościoła głównego nurtu

Kościół głównego nurtu mając na uwadzę przykład Piotra, który trzykrotnie zaparł się Chrystusa a mimo to został przez Pana przywrócony do służby, uznał, że jest to właściwy sposób postępowania z zaprzańcami. Gdy człowiek wykazuje rzeczywiste upamiętanie, po czasie obserwacji powinno się mu pozwolić na powrót do społeczności.

Mat. 26:34Powiedział mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, że tej nocy, zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz.
.
Mat. 26:75 I przypomniał sobie Piotr słowa Jezusa, który mu powiedział: Zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz. Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.
.
Łuk. 22:32 Lecz ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty zaś, gdy się nawrócisz, utwierdzaj swoich braci.

Pozycja prześladowanych

Jednakże ci, którzy przetrwali okrucieństwa prześladowań, nie chcieli mieć nic wspólnego z osobami, które wyparły się wiary. Przytaczanymi fragmentami Pisma na uzasadnienie pozycji były:

Mat. 10:33 A tego, kto się mnie wyprze przed ludźmi, i ja się wyprę przed moim Ojcem, który jest w niebie.
.
Hebr. 10:26 Jeśli bowiem dobrowolnie grzeszymy po otrzymaniu poznania prawdy, to nie pozostaje już ofiara za grzechy;
,
Hebr. 10:29 Jak wam się wydaje, na ileż surowszą karę zasługuje ten, kto by podeptał Syna Bożego i zbezcześcił krew przymierza, przez którą został uświęcony, i znieważył Ducha łaski?


Nowacjanizm III wiek

Jest to schizma powstała na kanwie prześladowań III wieku, gdzie linią podziału było powstanie wcześneij wymienionych dwóch prądów myślowych odnoszących się do postepowania z upadłymi.

  • Naśladowcy Nowacjana nauczali, że ochrzczeni chrześcijanie, którzy następnie wyparli się wiary w czasie prześladowań nie powinni być przyjmowani spowrotem do Kościoła po upamietaniu.
    .
  • Upadli chrześcijanie, zwani lapsi (łac. upadli) byli przyjmowani do Kościoła przez główny nurt chrześcijaństwa. Mieszkający w Ryzmie Nowacjan ustanowił się rywalem biskupa Rzymu w rezultacie czego on sam i jego wyznawcy zostali ekskomunikowani. Podobnie w innych miastach powstawali samozwańczy biskupi rywalizujący z biskupami ustanowionymi przez Kościół powszechny.
    .
  • Jest on uznawany za anty-papierza przez Rzymski katolicyzm.
    .
  • Wyznawcy Nowacjana przez prawowierny Kościół zwani byli Nowacjanami. Oni sami odnosili się do siebie jako kaiheroi czyli „czyści”, a to ze względu na odseparowanie od rozluźnionych standardów kościoła głównego nurtu, który uznawali za skorumpowany.
    .

Prześladowania IV wieku

Za Wikipedią:

Polityka religijna Dioklecjana

Na początku 303 roku z armii usunięto chrześcijan, pod zarzutem zakłócania przebiegu oficjalnych uroczystości religijnych.

Prześladowanie chrześcijan rozpoczęło się 23 lutego 303 roku, kiedy to urzędnicy i żołnierze na rozkaz cesarza zniszczyli kościół w Nikomedii. Następnego dnia wydano edykt nakazujący zburzenie świątyń chrześcijańskich i spalenie świętych ksiąg oraz pozbawienie stanowisk chrześcijan sprawujących funkcje publiczne. Klauzule edyktu były przestrzegane w różnym stopniu na różnych obszarach Cesarstwa.

W Egipcie prefekt Sozjanus Hierokles zmuszał do składania ofiar bóstwom pogańskim i likwidował kościoły. Na zachodzie Konstancjusz Chlorus wprowadzał te zarządzenia w bardzo niewielkim stopniu.

Drugi edykt, z lata 303 roku nakazywał uwięzienie liderów chrześcijańskich w całym Imperium. Jesienią 303 roku został wydany trzeci edykt, który głosił, że wszyscy, którzy odejdą od chrześcijaństwa, zostaną uwolnieni, oporni natomiast mogą być torturowani. W następstwie tego we wschodniej części Cesarstwa wielu biskupów i „zwykłych wierzących” uwięziono, torturowano i zabito. Biskup Nikomedii Antym został ścięty.

Jednak zdecydowana większość chrześcijan uniknęła prześladowań. Akcji nie prowadzono systematycznie i z tym samym natężeniem. Istniały różnice w wykonywaniu zarządzeń podyktowane warunkami lokalnymi. Na obszarze całego Imperium zapłaciło życiem za swoje przekonania kilkaset osób. Byli to przeważnie prezbiterzy. Tortury, jakim ich poddano, ustawodawstwo rzymskie nakazywało stosować wobec wszystkich, którzy występują przeciw władzy państwowej; nie wymyślono ich specjalnie dla chrześcijan.

Prześladowania sprowokowane zostały przez Galeriusza, który jako syn kapłanki Romuli był nieprzejednanym wyznawcą tradycyjnych rzymskich kultów religijnych. Ustały one kiedy w 311 roku Galeriusz wydał edykt przyzwalający chrześcijanom kultywować ich praktyki religijne.

Z wypowiedzi różnych pisarzy kościelnych oraz dalszego rozwoju wypadków wynika jednak, że liczba odstępców od wiary była bardzo duża. Znaleźli się wśród nich nawet biskupi. Głośna stała się sprawa biskupa Rzymu Marcelina, a także biskupa Aleksandrii Piotra.


Donatyzm IV wiek
  • Podobnie do Nowacjan Donatyści nie zgadzali się z kościołem głównego nurtu w sprawie przyjmowania spowrotem do Kościoła wierzących, którzy zawiedli w czasie prześladowania z czasów cesarza Dioklecjana (od 23 lutego 303 do 311 A.D.)
    .
  • Schizma Donatystów jaka miała miejsce od IV do VI wieku n.e. głównie w Kartaginie, zapoczątkowana została przez Donatusa Magnusa, który stwierdził, iż apostatów nie powinno się ponownie przyjmować na łono kościoła co wiązało się z degradacją duchownych – byłych apostatów – tym odmawiano prawa do sprawowania sakramentów. O skali zjawiska świadczy Synod w Kartaginie z 308 roku, gdzie obecnych było nie mniej niż 200 biskupów  wyznających Donatyzm.
    .
  • Pomimo prób inicjowanych przez cesarza Konstantyna I nie udało się osiągnąć kompromisu między kościołem powszechnym a nowo wyodrębnioną i zdobywającą szybką popularność sektą. Zamiast porozumienia protest pogłębił się a ulice opanowała przemoc. W odpowiedzi w roku 317 Konstantyn wydał edykt grożący śmiercią każdemu kto ośmieliłby się zakłócić imeprialny porządek i zaraz po nim następny nakazujący konfiskatę mienia Donatystów. Ci odmówili podporządkowania się cesarzowi, w związku z czym do Kartaginy zostały wysłane oddziały imperialne w celu pacyfikacji członków stronnictwa, które mimo wszystko przetrwało poza tą prowincją.
    .
  • Odrzucali kapłanów, którzy skłaniali się ku przyjmowaniu upadłych do Kościoła. Niektórzy z upadłych (włączając w to kapłanów) denuncjowali współbraci wydając ich w ręce rzymskiemu reżimowi oraz zezwalali na palenie Świętych Tekstów. Donatyści nazywali ich zdrajcami.
    .
  • Od osób pragnących przyłączyć się do Donatystów a wczesniej należących do kościoła głównego nurty wymagano ponownego chrztu wodnego.
    .
  • Głównym przeciwnikiem Donatystów był Augustyn z Hippony (354 – † 430 A.D.), który początkowo sprzeciwiał się użyciu siły wobec nich, jednakże potem zmienił swoje zdanie powołując się na błędnie zinterpretowany tekst: Wtedy Pan powiedział do sługi: Wyjdź na drogi i między opłotki i przymuszaj do wejścia, aby mój dom się zapełnił. (Łuk. 14:23). Sformułował on teologiczny pogląd zakładający iż sakramenty pochodzą od Boga i są niezależne od moralnego charakteru osoby duchownej ich udzielającej, czyli działają na zasadzie ex opere operato (łac. „z wykonanego dzieła” – zasada w wypaczonej formie zawarta w KKK 1128). Tym samym unieważnił naukę Donatystów zabraniającą udzielania sakramentów przez duchownych wcześniej będących apostatami.
    .
  • Ci, którzy wytrwali w prześladowaniach cesarskich i nie zaparli się Chrystusa, zostali zniszczeni przez wojsko rzymskie pobłogosławione przez Augustyna – prawowiernego doktrynalnie chrześcijanina.

Niezgłębione są wyroki Boże

Na podstawie nauczania Nathana Busenitza, źródło


Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email