Spis treści
Konfesja Westminsterska 11.1
I. Tych, których Bóg skutecznie powołuje, On również darmo usprawiedliwia; [a] nie przez wlanie w nich sprawiedliwości, ale przez odpuszczenie im grzechów i uznanie oraz przyjęcie ich osób za sprawiedliwych: nie za nic dokonanego w nich lub przez nich, ale jedynie ze względu na Chrystusa; ani przez przypisanie im samej wiary, aktu wiary lub jakiegokolwiek innego ewangelicznego posłuszeństwa jako ich sprawiedliwości; ale przez przypisanie im posłuszeństwa i zadośćuczynienia Chrystusa, [b] którzy przyjmują Go i polegają na Nim i Jego sprawiedliwości przez wiarę; której wiary nie mają z siebie samych, jest ona darem Bożym. [c]
[a] Tych, których Bóg skutecznie powołuje, On również darmo usprawiedliwia;
Rzym. 3:24 A zostają usprawiedliwieni darmo, z jego łaski, przez odkupienie, które jest w Jezusie Chrystusie.
Rzym. 8:30 Tych zaś, których przeznaczył, tych też powołał, a których powołał, tych też usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych też uwielbił.
[b] nie przez wlanie w nich sprawiedliwości, ale przez odpuszczenie im grzechów i uznanie oraz przyjęcie ich osób za sprawiedliwych: nie za nic dokonanego w nich lub przez nich, ale jedynie ze względu na Chrystusa; ani przez przypisanie im samej wiary, aktu wiary lub jakiegokolwiek innego ewangelicznego posłuszeństwa jako ich sprawiedliwości; ale przez przypisanie im posłuszeństwa i zadośćuczynienia Chrystusa,
Jer. 23:6 Za jego dni Juda będzie zbawiona, a Izrael będzie mieszkał bezpiecznie. A to jest jego imię, którym będą go nazywać: PAN NASZĄ SPRAWIEDLIWOŚCIĄ.
Rzym. 3:22 Jest to sprawiedliwość Boga przez wiarę Jezusa Chrystusa dla wszystkich i na wszystkich wierzących. Nie ma bowiem różnicy.
Rzym. 3:24-25 24. A zostają usprawiedliwieni darmo, z jego łaski, przez odkupienie, które jest w Jezusie Chrystusie. 25. Jego to Bóg ustanowił przebłaganiem przez wiarę w jego krew, aby zadeklarować swoją sprawiedliwość przez odpuszczenie, w swojej cierpliwości, przedtem popełnionych grzechów;
Rzym. 3:27-28 27. Gdzież więc jest powód do chluby? Został wykluczony. Przez jakie prawo? Uczynków? Nie, przez prawo wiary. 28. Tak więc dochodzimy do wniosku, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez wiarę, bez uczynków prawa.
Rzym. 4:5-8 5. Temu zaś, kto nie pracuje, lecz wierzy w tego, który usprawiedliwia bezbożnego, jego wiara zostaje poczytana za sprawiedliwość. 6. Jak i Dawid mówi, że błogosławiony jest człowiek, któremu Bóg przypisze sprawiedliwość bez uczynków, mówiąc: 7. Błogosławieni, których nieprawości są przebaczone i których grzechy są zakryte. 8. Błogosławiony człowiek, któremu Pan nie poczyta grzechu.
Rzym. 5:17-19 17.Jeśli bowiem z powodu przestępstwa jednego śmierć zaczęła królować przez jednego, tym bardziej ci, którzy otrzymują obfitość tej łaski i dar sprawiedliwości, będą królować w życiu przez jednego, Jezusa Chrystusa. 18. Tak więc, jak przez przestępstwo jednego na wszystkich ludzi spadł wyrok ku potępieniu, tak też przez sprawiedliwość jednego na wszystkich ludzi spłynął dar ku usprawiedliwieniu życia. 19. Jak bowiem przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wielu stało się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo jednego wielu stało się sprawiedliwymi.
1 Kor. 1:30-31 30. Lecz wy z niego jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się dla nas mądrością od Boga i sprawiedliwością, i uświęceniem, i odkupieniem; 31. Aby, jak to jest napisane: Ten, kto się chlubi, niech się chlubi w Panu.
2 Kor. 5:19 Bóg bowiem był w Chrystusie, jednając świat z samym sobą, nie poczytując ludziom ich grzechów, i nam powierzył to słowo pojednania.
2 Kor. 5:21 On bowiem tego, który nie znał grzechu, za nas grzechem uczynił, abyśmy w nim stali się sprawiedliwością Bożą.
Efez. 1:7 W którym mamy odkupienie przez jego krew, przebaczenie grzechów, według bogactwa jego łaski;
Tyt. 3:5-7 5. Nie z uczynków sprawiedliwości, które my spełniliśmy, ale według swego miłosierdzia zbawił nas przez obmycie odrodzenia i odnowienie Ducha Świętego; 6. Którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, naszego Zbawiciela; 7. Abyśmy, usprawiedliwieni jego łaską, stali się dziedzicami zgodnie z nadzieją życia wiecznego.
[c] którzy przyjmują Go i polegają na Nim i Jego sprawiedliwości przez wiarę; której wiary nie mają z siebie samych, jest ona darem Bożym.
Dzieje 10:44 A gdy jeszcze Piotr mówił te słowa, Duch Święty zstąpił na wszystkich słuchających tej mowy.
Dzieje 13:38-39 38. Niech więc będzie wam wiadomo, mężowie bracia, że przez niego deklaruje się wam przebaczenie grzechów; 39. I przez niego każdy, kto uwierzy, jest usprawiedliwiony we wszystkim, w czym nie mogliście być usprawiedliwieni przez Prawo Mojżesza.
Gal. 2:16 Wiedząc, że człowiek nie jest usprawiedliwiony z uczynków prawa, ale przez wiarę w Jezusa Chrystusa, i my uwierzyliśmy w Jezusa Chrystusa, abyśmy byli usprawiedliwieni z wiary w Chrystusa, a nie z uczynków prawa, dlatego że z uczynków prawa nie będzie usprawiedliwione żadne ciało.
Efez. 2:7-8 7. Aby okazać w przyszłych wiekach przemożne bogactwo swojej łaski przez swoją dobroć względem nas w Chrystusie Jezusie. 8. Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie jest z was, jest to dar Boga.
Filip. 3:9 I znaleźć się w nim, nie mając własnej sprawiedliwości, tej, która jest z prawa, ale tę, która jest przez wiarę Chrystusa, to jest sprawiedliwość z Boga przez wiarę;
Herezja rzymskiego katolicyzmu
Herezja katolicka nie mówi o przypisaniu sprawiedliwości, lecz o wlaniu w nas sprawiedliwości. Katechizm kościoła katolickiego 1992 stwierdza :
„Usprawiedliwienie zostało nam wysłużone przez mękę Chrystusa. który ofiarował na krzyżu się jako żywa święta miła Bogu ofiara i którego krew stała się narzędziem przebłagania za grzechy wszystkich ludzi.” [1]
Ciekawe i zarazem fałszywe stwierdzenie, ponieważ Chrystus jest przbłaganiem za wszystkich wybranych a nie wszystkich głowa w głowę. Ale idźmy dalej
„Usprawiedliwienie zostaje udzielone przez chrzest, sakrament wiary. Upodabnia nas ono do sprawiedliwości Boga, który czyni nas wewnętrznie sprawiedliwymi mocą swojego miłosierdzia.” [2]
My mówimy o zewnętrznej, przypisanej sprawiedliwości. Heretycy mówią nam o wewnętrznej sprawiedliwości. I ta wewnętrzna sprawiedliwość jest w nas rzekomo wlana. I co ciekawe, konkludując, następny artykuł 1993 tego katechizmu mówi, że usprawiedliwienie ustanawia współpracę między łaską bożą i wolnością. To naturalna logicznie konsekwencja pierwszego błędu:
„Usprawiedliwienie ustanawia współpracę między łaską Bożą i wolnością człowieka. Jej wyrazem ze strony człowieka jest przyzwolenie wiary na słowo Boże, które wzywa go do nawrócenia, oraz współdziałanie miłości z poruszeniem Ducha Świętego, który go uprzedza i strzeże.” [3]
Źródłem tej herezji jest Sobór Trydencki zrównujący usprawiedliwienie z uświęceniem i odrodzeniem:
„Po tym przygotowaniu następuje samo usprawiedliwienie, które nie jest samym tylko odpuszczeniem grzechów, ale zarazem uświęceniem i odnowieniem wewnętrznego człowieka, dobrowolnym przyjęciem łaski i darów. Człowiek usprawiedliwiony z odpuszczeniem grzechów otrzymuje wiarę, nadzieję, miłość. Sama wiara bez nadziei i miłości, doskonałego połączenia z Chrystusem nie sprawia.” [4]
Rzym łączy usprawiedliwienie i uświęcenie w jedno, twierdząc, że sprawiedliwość jest w nas wlewana — i właśnie stąd wyciąga wniosek, że człowiek może utracić usprawiedliwienie. Jest to fundamentalne wypaczenie Ewangelii.
.
Herezja Arminianizmu
Arminianizm będący bękartem rzymskim, mówimy o 99,9% wszystkich współczesnych „protestantów” a w zasadzie remonstrantów, nauczają tego samego. Kanony z Dort odrzucają wprost arminiański błąd:
„Że istnieją różne rodzaje wybrania Bożego do życia wiecznego: jedno ogólne i nieokreślone, drugie zaś szczególne i określone; i że to drugie jest z kolei albo niekompletne, odwoływalne, nie jest ostateczne i jest warunkowe — jest to wytwór ludzkiego umysłu, stworzony bez względu na Pismo Święte, przez co nauka o wybraniu ulega skażeniu, a złoty łańcuch naszego zbawienia zerwaniu.” [5]
Innymi słowy, Arminianie twierdzą, że ludzie muszą dopełniać Bożęgo wyboru przez swój własny, dzięki wolnej woli — zupełnie tak jak katolicyzm naucza o dopełnianiu sprawiedliwości. Pismo temu przeczy np. w Rzymian 3:28.
Ponadto Kanony odrzucają pogląd:
„Że upodobanie i cel Boga, o których mówi Pismo Święte w nauce o wybraniu, nie polega na tym, że Bóg wybrał pewne osoby a nie inne, lecz na tym, że wybrał ze wszystkich możliwych warunków… ten akt wiary, która przecież z samej swej natury jest rzeczą niezasłużoną, a także jej niepełne posłuszeństwo, jako warunek zbawienia, i że On łaskawie uznał to w swych oczach za pełne posłuszeństwo i policzył za godne nagrody życia wiecznego. Przez ten bowiem szkodliwy błąd odmawia się skuteczności upodobaniu Bożemu oraz zasługom Chrystusa, a ludzie są odciągani od prawdy usprawiedliwienia z łaski.” [6]
Armianianie twierdzą również,
„Że wymaganym warunkiem wybrania człowieka do wiary jest, by człowiek najpierw wykorzystywał właściwie światło natury, by był pobożny, pokorny, uniżony, oraz odpowiedni do życia wiecznego, jak gdyby od tych rzeczy w jakikolwiek sposób zależało wybranie.” [7]
Jest to preparacjonizm i herezja sprzeczna z Bożą suwerenną łaską.
.
Konfesja Westminsterska 11.2
II. Wiara, przyjmująca Chrystusa i Jego sprawiedliwość i opierająca się na nich, jest jedynym narzędziem usprawiedliwienia; [a] jednak nie jest ona jedyną w osobie usprawiedliwionej, lecz zawsze towarzyszy jej wszelki inny dar zbawienny i nie jest martwą wiarą, lecz działa przez miłość. [b]
[a] Wiara, przyjmująca Chrystusa i Jego sprawiedliwość i opierająca się na nich, jest jedynym narzędziem usprawiedliwienia
Jan 1:12 Lecz wszystkim tym, którzy go otrzymali, dał moc, aby się stali synami Bożymi, to jest tym, którzy wierzą w jego imię;
Rzym. 3:28 Tak więc dochodzimy do wniosku, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez wiarę, bez uczynków prawa.
Rzym. 5:1 Będąc więc zadeklarowani jako sprawiedliwi przez wiarę, mamy pokój z Bogiem przez naszego Pana Jezusa Chrystusa;
[b] Jednak nie jest ona jedyną w osobie usprawiedliwionej, lecz zawsze towarzyszy jej wszelki inny dar zbawienny i nie jest martwą wiarą, lecz działa przez miłość.
Gal. 5:6 Bo w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, ale wiara, która działa przez miłość.
Jakuba 2:17 Tak i wiara, jeśli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie.
Jakuba 2:22 Widzisz, że wiara współdziałała z jego uczynkami i przez uczynki wiara stała się doskonała.
Jakuba 2:26 Jak bowiem ciało bez ducha jest martwe, tak i wiara bez uczynków jest martwa.
Herezja rzymskiego katolicyzmu
Wiara jest przez Rzym uznana za potrzebną, lecz Trydent naucza:
„wiara, pozbawiona nadziei i miłości, nie jednoczy wiernego w sposób pełny z Chrystusem i nie czyni go żywym członkiem Jego Ciała.” [8]
Rzym czyni zatem z miłości współnarzędzie usprawiedliwienia. Wyznajemy zaś, że wiara jest rezultatem odrodzenia, a w usprawiedliwieniu wiara jest bierna — tylko przyjmuje zasługi Chrystusa. Miłość jest owocem wiary, nie jej warunkiem wstępnym. Katechizm KKK dodaje:
„Usprawiedliwienie ustanawia współpracę między łaską Bożą i wolnością człowieka.” [9]
Tutaj stoi wóz przed watykańskim koniem: my wyznajemy, że człowiek odrodzony aby wierzyć — Rzym zaś twierdzi, że człowiek musi najpierw uwierzyć i współpracować, żeby zostać odrodzonym usprawiedliwionym. To odwrócenie właściwego porządku zbawienia.
.
Herezja Arminianizmu
Podobnie Arminianie głoszą, że niepełne posłuszeństwo wobec nowych warunków zbawienia — przez wiarę — jest warunkiem usprawiedliwienia. [10] Przez to wiara staje się ludzkim uczynkiem zasługującym na usprawiedliwienie, a nie Bożym darem przyjmującym cudzą sprawiedliwość. Nie możemy się z tym zgodzić.
.
Konfesja Westminsterska 11.3
III. Chrystus, przez swoje posłuszeństwo i śmierć, w pełni spłacił dług wszystkich tych, którzy są w ten sposób usprawiedliwieni, i dokonał właściwego, rzeczywistego i pełnego zadośćuczynienia sprawiedliwości swego Ojca w ich imieniu. [a] Skoro jednak został dany przez Ojca za nich, [b] a Jego posłuszeństwo i zadośćuczynienie zostały przyjęte w ich miejsce, [c] i oba darmo, a nie za nic w nich, ich usprawiedliwienie jest jedynie z darmowej łaski; [d] aby zarówno sama sprawiedliwość, jak i bogata łaska Boża mogły być uwielbione w usprawiedliwieniu grzeszników. [e]
[a] Chrystus, przez swoje posłuszeństwo i śmierć, w pełni spłacił dług wszystkich tych, którzy są w ten sposób usprawiedliwieni, i dokonał właściwego, rzeczywistego i pełnego zadośćuczynienia sprawiedliwości swego Ojca w ich imieniu.
Izaj. 53:4-6 4. Zaprawdę on wziął na siebie nasze cierpienia i nosił naszą boleść. A my uważaliśmy, że jest zraniony, uderzony przez Boga i utrapiony. 5. Lecz on był zraniony za nasze występki, starty za nasze nieprawości. Kara dla naszego pokoju była na nim, a jego ranami zostaliśmy uzdrowieni. 6. Wszyscy jak owce zbłądziliśmy, każdy z nas zboczył na swą drogę, a PAN włożył na niego nieprawość nas wszystkich.
Izaj. 53:10-12 10. Lecz spodobało się PANU zetrzeć go i zgnębić. A po złożeniu swojej duszy na ofiarę za grzech, ujrzy swoje potomstwo, przedłuży swoje dni i to, co się podoba PANU, przez jego rękę szczęśliwie się spełni. 11. Z udręki swojej duszy ujrzy owoc i nasyci się. Mój sprawiedliwy sługa swoim poznaniem usprawiedliwi wielu, bo sam poniesie ich nieprawości. 12. Dlatego dam mu dział wśród wielkich, aby dzielił się zdobyczami z mocarzami, ponieważ wylał swoją duszę na śmierć. Został zaliczony do przestępców, sam poniósł grzech wielu i wstawił się za przestępcami.
Dan. 9:24 Siedemdziesiąt tygodni wyznaczono nad twoim ludem i twoim świętym miastem na zakończenie przestępstwa, na zgładzenie grzechów i na przebłaganie za nieprawość, na wprowadzenie wiecznej sprawiedliwości, na wstrzymanie widzenia i proroctwa oraz na namaszczenie Najświętszego.
Dan. 9:26 A po tych sześćdziesięciu dwóch tygodniach zostanie zabity Mesjasz, lecz nie za siebie. A lud księcia, który przyjdzie, zniszczy miasto i świątynię i jego koniec nastąpi wśród powodzi; i do końca wojny są postanowione spustoszenia.
Rzym. 5:8-10 8. Lecz Bóg okazuje nam swoją miłość przez to, że gdy jeszcze byliśmy grzesznikami, Chrystus za nas umarł. 9. Tym bardziej więc teraz, będąc usprawiedliwieni jego krwią, będziemy przez niego ocaleni od gniewu. 10. Jeśli bowiem, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć jego Syna, tym bardziej, będąc pojednani, będziemy ocaleni przez jego życie.
Rzym. 5:19 Jak bowiem przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wielu stało się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo jednego wielu stało się sprawiedliwymi.
1 Tym. 2:5-6 5. Jeden bowiem jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus; 6. Który wydał samego siebie na okup za wszystkich, na świadectwo we właściwym czasie.
Hebr. 10:10 Za sprawą tej woli jesteśmy uświęceni przez ofiarę ciała Jezusa Chrystusa raz na zawsze.
Hebr. 10:14 Jedną bowiem ofiarą uczynił doskonałymi na zawsze tych, którzy są uświęceni.
[b] Skoro jednak został dany przez Ojca za nich,
Rzym. 8:32 On, który nawet własnego Syna nie oszczędził, ale wydał go za nas wszystkich, jakże nie miałby z nim darować nam wszystkiego?
[c] a Jego posłuszeństwo i zadośćuczynienie zostały przyjęte w ich miejsce,
Mat. 3:17 I rozległ się głos z nieba: To jest mój umiłowany Syn, w którym mam upodobanie.
2 Kor. 5:21 On bowiem tego, który nie znał grzechu, za nas grzechem uczynił, abyśmy w nim stali się sprawiedliwością Bożą.
Efez. 5:2 I postępujcie w miłości, jak i Chrystus umiłował nas i wydał samego siebie za nas jako dar i ofiarę Bogu na miłą woń.
[d] i oba darmo, a nie za nic w nich, ich usprawiedliwienie jest jedynie z darmowej łaski;
Rzym. 3:24 A zostają usprawiedliwieni darmo, z jego łaski, przez odkupienie, które jest w Jezusie Chrystusie.
Efez. 1:7 W którym mamy odkupienie przez jego krew, przebaczenie grzechów, według bogactwa jego łaski;
[e] aby zarówno sama sprawiedliwość, jak i bogata łaska Boża mogły być uwielbione w usprawiedliwieniu grzeszników.
Rzym. 3:26 Aby zadeklarować swoją sprawiedliwość w obecnym czasie po to, aby on był sprawiedliwym i usprawiedliwiającym tego, kto wierzy w Jezusa.
Efez. 2:7 Aby okazać w przyszłych wiekach przemożne bogactwo swojej łaski przez swoją dobroć względem nas w Chrystusie Jezusie.
Herezja rzymskiego katolicyzmu
Herezja katolicka zaprzecza temu, że Chrystus zapłacił za wszystko i w pełni usprawiedliwił wybranych — chwała Boża jest przez nią ograbiona. Katechizm rzymski naucza:
„Duchowe dobra płynące z komunii świętych nazywamy także skarbcem Kościoła. Nie jest on zbiorem dóbr gromadzonych przez wieki na kształt materialnych bogactw, lecz nieskończoną i niewyczerpaną wartością, jaką mają u Boga zadośćuczynienia i zasługi Chrystusa Pana, ofiarowane po to, by cała ludzkość została uwolniona od grzechu i doszła do łączności z Ojcem.” [11]
Byłoby to do przyjęcia, gdyby dodać że ofiara Chrystusa dotyczy wyłącznie wybranych a nie wsyzstkich. Ale miary herezji dopełnia mówi kolejny artykuł katechizmu:
„Poza tym do tego skarbca należy również rzeczywiście niewyczerpana, niewymierna i zawsze aktualna wartość, jaką mają przed Bogiem modlitwy i dobre uczynki Najświętszej Maryi Panny i wszystkich świętych, którzy idąc śladami Chrystusa, dzięki Jego łasce, uświęcili samych siebie i wypełnili posłanie otrzymane od Ojca. W ten sposób, pracując nad własnym zbawieniem, przyczynili się również do zbawienia swoich braci w jedności Mistycznego Ciała.” [12]
Tutaj widzimy wyraźnie, że Maryja katolicka jest współodkupicielką. Wynika z tego wyraźnie: zasługa Chrystusa jest niewystarczająca do usprawiedliwienia grzeszników — są jeszcze do tego potrzebne uczynki i modlitwy Najświętszej Maryi Panny jako współodkupicielki oraz zasługi wszystkich świętych. Kościół katolicki ustanowił się przy tym pośrednikiem tego skarbca:
„Darowanie kary otrzymuje się za pośrednictwem Kościoła, który mocą udzielonej mu przez Chrystusa władzy związywania i rozwiązywania działa na rzecz chrześcijanina i otwiera mu skarbiec zasług Chrystusa i świętych.” [13]
Co więcej, roszczenia te sięgają poza grób:
„Wierni zmarli, poddani oczyszczeniu, także są członkami tej samej komunii świętych; możemy im pomóc, między innymi, uzyskując za nich odpusty, by zostali uwolnieni od kar doczesnych, na które zasłużyli swoimi grzechami.” [14]
Czyli Chrystus zasłużył, Maryja zasłużyła, święci zasłużyli na nasze zbawienie a my powinniśmy być wdzięczni, że możemy zapłacić pieniążki Rzymowi za skarbiec zasług, żeby nam udzielono troszeczkę tej sprawiedliwości ludzkiej. sprawiedliwość człowieka, albo zapłacić za skrócenie męk czyśćcowych naszych bliskich. Jest to jawne zanegowanie ofiary Chrystusa, która — jak naucza Pismo — spłaciła cały dług wybranych
Herezja Arminianizmu
Arminianie mówią podobnie, twierdząc że niepełne posłuszeństwo wiary zostało przez Boga uznane za pełne i godne nagrody życia wiecznego.
[Bóg] wybrał ze wszystkich możliwych warunków (wśród których znajdują się także uczynki zakonu), bądź z całego porządku rzeczy, ten akt wiary, która przecież z samej swej natury jest rzeczą niezasłużoną, a także jej niepełne posłuszeństwo, jako warunek zbawienia, i że On łaskawie uznał to w swych oczach za pełne posłuszeństwo i policzył za godne nagrody życia wiecznego. [15]
Kanony z Dort odrzucają ten pogląd, wskazując, że:
„Przez ten bowiem szkodliwy błąd odmawia się skuteczności upodobaniu Bożemu oraz zasługom Chrystusa, a ludzie są odciągani od prawdy usprawiedliwienia z łaski.” [16]
Przez takie nauczanie zadośćuczynienie Chrystusa przestaje być jedyną i wystarczającą podstawą usprawiedliwienia. Łaska nam została dana w Chrystusie przed wiecznością — zanim mogliśmy uczynić cokolwiek dobrego lub złego — i nie ma możliwości udzielania jej przez kościół w czasie naszego życia ani po śmierci:
Odrzucamy zatem zarówno Rzym, jak i Arminian jako nauczycieli potężnej herezji — dziękując Chrystusowi, że zasłużył na nasze zbawienie swoim życiem i śmiercią w zastępstwie wybranych.
Chwała Jemu za to.
Pryzpisy
[1] KKK, 1992
[2] Tamże
[3] Tamże, 1993
[4] Sobór Trydencki, 6.7 Dekret o usprawiedliwieniu
[5] Kanony z Dort 1§2
[6] Tamże 1§3
[7] Tamże 1§4
[8] KKK 1815
[9] Tamże 1993
[10] Kanony z Dort 1 §3
[11] KKK 1476
[12] Tamże, 1477
[13] Tamże, 1478
[14] Tamże, 1479
[15] Kanony z Dort Kanony 1 §3
[16] Tamże
Zobacz w temacie
