Związek między usprawiedliwieniem a uświęceniem

Rzym. 3:28 Tak więc twierdzimy, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez wiarę, bez uczynków prawa.

Jakuba 2:24 Widzicie więc, że człowiek zostaje usprawiedliwiony z uczynków, a nie tylko z wiary.

Rozważenie relacji pomiędzy Pawłem i Jakubem w kwestii usprawiedliwienia, w świetle ciągłego odwoływania się do Jakuba 2 przez obrońców sprawiedliwości z uczynków, w celu obalenia prawdy o usprawiedliwieniu jedynie przez wiarę, podnosi ważne pytanie: relacji wiary i dobrych uczynków w życiu odrodzonego dziecka Bożego. W języku teologii jest to kwestia relacji usprawiedliwienia i uświęcenia.

Powiadają, że ci, którzy zaprzeczają prawdzie o usprawiedliwieniu przez wiarę lub w subtelny sposób ją umniejszają, czynią to z obawy, że doktryna o usprawiedliwieniu wyłącznie przez wiarę nie zmotywuje członków kościoła do gorliwości w życiu pełnym dobrych uczynków. Niezależnie od tego, czy wrogowie usprawiedliwienia przez wiarę wyraźnie stawiają zarzut, jak zawsze robił to Rzym, czy też sprytnie to sugerują, jak jest taktyką ludzi federalnej wizji, ich obawą jest to, że samo usprawiedliwienie przez wiarę przecina nerw świętości.

Twierdzą, że jeśli usprawiedliwienie tylko przez wiarę nie powoduje, że ci, którzy w nie wierzą, celowo zachowują się niegodziwie, doktryna ta zmniejsza gorliwość o pobożność życia. Ponieważ życie w świętości polega na posłuszeństwie prawu Bożemu, ci, którzy sprzeciwiają się doktrynie o usprawiedliwieniu tylko przez wiarę, obawiają się, że ci, którzy nauczą się tej doktryny, w najlepszym przypadku „będą swobodni wobec prawa”, czyli w najgorszym wypadku będą pogardzać prawem.


Identyfikacja problemu

Hebr. 10:28-29 28. Kto gardził Prawem Mojżesza, ponosił śmierć bez miłosierdzia na podstawie zeznania dwóch albo trzech świadków. 29. Jak wam się wydaje, na ileż surowszą karę zasługuje ten, kto by podeptał Syna Bożego i zbezcześcił krew przymierza, przez którą został uświęcony, i znieważył Ducha łaski?

Zło będące strachem lub zarzutem tych, którzy sprzeciwiają się usprawiedliwieniu wyłącznie przez wiarę, to teologia nazywa antynomią lub antynomianizmem. Na tym właśnie polega zło, zarówno w teorii, jak i praktyce, polegające na odrzuceniu prawa Bożegodziesięciu przykazańjako autorytatywnej, wiążącej zasady życia usprawiedliwionego grzesznika.

Anti oznacza „przeciw”, a nomos to greckie słowo oznaczające „prawo”. Wraz z odrzuceniem prawa jako zasady życia, życie niezmiennie staje się bezprawiem.

Nie interesuje nas tutaj, czy ci, którzy używają antynomii przeciwko doktrynie o usprawiedliwieniu wyłącznie przez wiarę, naprawdę boją się tego zła, czy też obłudnie używają tego argumentu w interesie swojego prawdziwego celu, którym jest zepsucie Ewangelii łaski.
.


Rzym i jego bękarty

Rzym. 1:32 Oni to, poznawszy wyrok Boga, że ci, którzy robią takie rzeczy, są godni śmierci, nie tylko sami je robią, ale też pochwalają tych, którzy tak postępują.

Jeśli chodzi o kościół rzymskokatolicki, zarzuty stawiane protestanckiej nauce o usprawiedliwieniu są niedorzeczne. Nikt nie powinien i nie może traktować tego oskarżenia poważnie. Rzym zainteresowany świętością życia? Rzym czasów Reformacji ze swoimi rozrzutnymi papieżami i księżmi, kościołem na wskroś światowym, zainteresowanym świętością?

Rzym naszych czasów, świadomie przyjmując członków brutalnej mafii, witając cudzołożnych Kennedych i innych bezbożnych osobistości, tuszując bzdury swoich księży, dopóki świeckie media nie ujawniły tej deprawacji, i zapewniając rzesze członków, że mają szansę na niebo, nawet jeśli bez upamiętania łamią wszystkie przykazania Boże, pod warunkiem, że regularnie spowiadają się i wykonują określone uczynki zadośćuczynienia – Rzym zainteresowany świętością?

Jeśli chodzi o teologów Reformowanych i Prezbiteriańskich z ruchu nazywającego siebie federalną wizją, którzy przedstawiają się jako szczerze zaniepokojeni brakiem gorliwości w dobrych uczynkach w życiu wielu wyznających usprawiedliwienie wyłącznie przez wiarę i których własne życie wydaje się być dobre, warto zauważyć, że Biblia nigdy nie pochwala heretyków za ich szczerość, lecz raczej potępia ich za zepsucie Ewangelii łaski.

Nie chodzi tu o szczerość tych, którzy sprzeciwiają się usprawiedliwieniu przez wiarę ze względu na wyznawaną troskę o świętość. Problemem jest prawda Ewangelii o usprawiedliwieniu wyłącznie przez wiarę. Możemy przyznać, że niektórzy teolodzy Reformowani i Prezbiteriańscy, którzy promują teologię federalnej wizji, szczerze obawiają się, że Reformacyjna doktryna o usprawiedliwieniu przez samą wiarę nie jest w stanie stworzyć życia pełnego dobrych uczynków. Nie powinniśmy kwestionować szczerości ich przekonania, że jedynie doktryna, która czyni dobre uczynki grzesznika częścią jego sprawiedliwości przed Bogiem, teraz i podczas sądu ostatecznego, zmotywuje grzesznika do większego posłuszeństwa prawu Boga. Bogiem, niż byłby w przeciwnym razie.

Przypomnijmy jednak, że – niezależnie od tego, jak obłudnie i nawet śmiesznie – kościół rzymskokatolicki sprzeciwiał się Ewangelii łaski Reformacji właśnie z tego powodu. Rzym zarzucał, że usprawiedliwienie jedynie przez wiarę doprowadzi do nieostrożności życiowej, a nawet jawnej niemoralności.

Na ten zarzut Katechizm Heidelberski odpowiada w pytaniu 64. Po wyjaśnieniu prawdy o usprawiedliwieniu przez samą wiarę Katechizm zadaje pytanie:

„Czy wyznając taką naukę ludzie nie stają się niedbali i przewrotni?”[8]

Ta sama obawa rzekomo podsyca sprzeciw zwolenników federalnej wizji wobec usprawiedliwienia wyłącznie przez wiarę. Ta obawa wyjaśnia ich upieranie się, że własne dobre uczynki stanowią część prawości przed Bogiem, teraz i podczas Sądu Ostatecznego. Tylko wtedy, gdy wierzący grzesznicy zostaną usprawiedliwieni przez wiarę i dobre uczynki, będą motywowani do prowadzenia posłusznego, świętego życia. Jest to główna troska, jeśli nie najważniejsza główna troska Normana Shepherda w jego Wezwaniu Łaski.

Świadomość, że własne posłuszeństwo prawu, własna wierność przymierzu jest częścią sprawiedliwości wiary, jest zdaniem Shepherda konieczna, aby pobudzić wyznających chrześcijan do świętości. Teologia przymierza warunkowego i przymierza zbawienia, których warunkami jest wiara grzesznika i późniejsze posłuszeństwo prawu, jest konieczna, aby uniknąć błędu antynomii.
.


Tezy z “reformowanego” piekła rodem

Tyt. 3:5 Nie z uczynków sprawiedliwości, które my spełniliśmy, ale według swego miłosierdzia zbawił nas przez obmycie odrodzenia i odnowienie Ducha Świętego;

Już we wstępie do swojej książki Shepherd zastanawia się, „gdzie i jak” – w świetle wyznania wiary Reformowanej o zbawieniu przez łaskę – „wkracza ludzka odpowiedzialność?[9] „Ludzka odpowiedzialność” dla Shepherda to warunki, które ludzie muszą spełnić i na których opiera się przymierze Boże i jego obietnice zbawienia:

„w istocie powiązano warunki z wypełnieniem obietnic danych Abrahamowi”[10].

Według Shepherda tylko warunkowe przymierze z warunkowym zbawieniem może odeprzeć groźne zło antynomii. Jedynie głoszenie warunkowego przymierza umożliwia Reformowanemu kaznodziei

„głosić łaskę bez popadania w antynomię”[11].

Co istotne, Shepherd raz po raz odwołuje się do Jakuba 2 na poparcie swojej teologii warunkowej.

Jakuba 2:21 Czy Abraham, nasz ojciec, nie został usprawiedliwiony z uczynków, gdy ofiarował Izaaka, swego syna, na ołtarzu?

Podobnie jak rzymskokatolickie wyjaśnienie Listu Jakuba 2:21, tak dla Shepherda tekst ten oznacza, że

„Abraham został uznany za sprawiedliwego za to, co zrobił, kiedy ofiarował swego syna Izaaka na ołtarzu. Jego wiara i czyny współdziałały ze sobą”[12].

„Uznany za sprawiedliwego” to usprawiedliwienie jako sądowniczy – prawny – akt Boga czyniący Abrahama sprawiedliwym, w tym znaczeniu, jakie usprawiedliwienie ma w Liście do Rzymian 3 i 4. Wiara i uczynki współdziałają w tym celu. Boże zbawienie jest usprawiedliwieniem przez wiarę i uczynki, dokładnie tak, jak zawsze utrzymywał Rzym.
.


Warunkowe usprawiedliwienie

Rzym. 3:28 Tak więc twierdzimy, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez wiarę, bez uczynków prawa.

Głoszenie warunkowego zbawienia jest współczesną formą głoszenia usprawiedliwienia z uczynków. To, że Shepherd zaprzecza, że dobre uczynki, od których zależą obietnice Boże i zbawienie, są zasługami, jest nieistotne. Dzieło grzesznika, od którego zależy zbawienie, jest w równym stopniu zaprzeczeniem Ewangelii łaski, jak dziełem zasługi.

Za tym głoszeniem o warunkowym zbawieniu, obecnym teraz w konserwatywnych kościołach Reformowanych i Prezbiteriańskich, kryje się obawa, że doktryna o usprawiedliwieniu przez samą wiarę, a tym samym o zbawieniu jedynie przez łaskę, rzeczywiście czyni ludzi nieostrożnymi i profanującymi.
.


Źródło problemu

Rzym. 5:19 Jak bowiem przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wielu stało się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo jednego wielu stało się sprawiedliwymi.

Potępianie ludzi federalnej wizji za odmowę usprawiedliwienia przez samą wiarę, ze strachu przed antynomią, bez zwrócenia uwagi na teologiczne korzenie tego zaprzeczenia, byłoby niewybaczalne. Źródłem ich odmowy usprawiedliwienia przez samą wiarę jest ich stanowcze nauczanie o warunkowym przymierzu. Zgodnie z podstawową doktryną przymierza federalnej wizji Bóg łaskawie składa swą obietnicę przymierza wierzącym i wszystkim ich dzieciom. W ten sposób Bóg łaskawie ustanawia swoje przymierze ze wszystkimi dziećmi,

  • zarówno tymi, które ostatecznie zginą,
    .
  • jak i tymi, które zostaną zbawione na wieki.

Jednak zbawienny skutek tej łaskawej obietnicy przymierza i przymierza łaski zależy od warunków, które dzieci muszą spełnić. Warunki te to wiara i posłuszeństwo przez całe życie. Zatem usprawiedliwienie w przymierzu następuje przez wiarę i uczynki. Sprawiedliwość dziecka przed Bogiem, zwłaszcza na Sądzie Ostatecznym, zależy zarówno od łaski Bożej, jak i w decydujący sposób od spełnienia przez dziecko warunków, czyli dobrych uczynków.

Sprawiedliwość dziecka objętego przymierzem z Bogiem sędzią polega po części na posłuszeństwie Chrystusa, a po części na posłuszeństwie samego dziecka, łącznie z posłuszeństwem wiary. To podkreślanie warunkowości przymierza i jego zbawienia jest motywowane przekonaniem, że tylko wtedy, gdy dzieci urodzone przez wierzących rodziców będą przekonane, że przymierze Boże zależy od wypełnienia przez nie warunkowych uczynków wiary i posłuszeństwa, będą prowadzić pobożne życie.
.


Poza warunkowym przymierzem

Zwróćmy bacznie uwagę na popularną próbę pokonania antynomii przez legalizm w środowiskach odrzucających przymierze jako warunkowe lub też całkowicie odrzucające przymierze Boga z Kościołem. Teologia poniżej prezentowana jest wyznawana przez zdecydowaną większość tzw. “chrześcijan ewangelicznych” ale także przez osoby uznające się za “reformowane” w swoich doktrynach. Jest to klasyczny przykład zrównania usprawiedliwienia z uświęceniem a przez to odrzucenie usprawiedliwienia tylko przez wiarę i ogłoszenie usprawiedliwienia na podstawie osobistego uświęcenia, czyli na podstawie wiary oraz dobrych uczynków grzesznika:

“Pozwólcie, że wtrącę ważne wyjaśnienie, o które pytają ludzie: czy prawdy i błogosławieństwa są zasadami, jak dostać się do królestwa, czy też są zasadami, jak żyć, gdy już się jest w królestwie? Odpowiedź brzmi: tak, są obydwoma“ – John MacArthur, Kingdom living here and now s. 88

“od Aten po Los Angeles, od I do XXI wieku i wszędzie pomiędzy, pokuta może nie być popularna, ale wciąż jest ewangelią. […] To jedyna wiadomość, jaką mamy; bez tego nikt by nie był zbawiony” “- John MacArthur, How to Confront the Culture

“…posłuszeństwo boskiemu autorytetowi jest warunkiem wstępnym wejścia do Królestwa. Najwyraźniej Jego panowanie jest integralną częścią przesłania zbawienia –  John MacArthur, Ewangelia według Jezusa, s. 227

“Paweł odpowiada w Rzymian 2:13: “Gdyż nie słuchacze prawa są sprawiedliwi przed Bogiem, ale” -ale co? “[ale] ci, którzy wypełniają prawo, będą usprawiedliwieni” …nie ci, którzy uważają, że ich zadaniem jest słuchanie, lecz ci, którzy uważają, że ich zadaniem jest to czynić, to do nich usprawiedliwienie przychodzi.”John MacArthur, Principles of God’s Judgment 4b

Na podstawie, David Engelsma, Ewangeliczna prawda o usprawiedliwieniu

Przypisy

[8] Katechizm Heidelberski Pyt. 64
[9] Shepherd, Wezwanie łaski, vii-viii
[10] Tamże, s. 14
[11] Tamże, s. 8
[12] Tamże, s. 16


Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email