Wstęp

W artykule zostanie ukazana definicja hadesu. Określona struktura tego miejsca, ze szczególnym uwzględnieniem tartaru, czyli najniżej położonego rejonu hadesu. Przedstawione zostanie potwierdzenie istnienia koncepcji tartaru w tradycji żydowskiej a także autorska intencja Piotra wynikająca z argumentu językowego czyli użycia słowa tartar w rouzumieniu jak u Homera, Hezjoda, Platona, Hesychiusa i Eustathiusa. Opisani będą mieszkańcy okupujący poszczególne części hadesu. Zdefiniowany zostanie jego suwerenny władca a także zmiany w strukturze ze względu na soteriologię i eschatologię.


Definicja językowa

Hades, gr. αδης – niewidoczne miejsce odnosi się do niewidocznej sfery przebywania wszystkich duchów, które nie przebywają w świecie żywych oraz nie stoją przed obliczem Boga. Bardzo ważnym jest zrozumienie, że struktura tego miejsca uległa zmianie po śmierci krzyżowej i wniebowstąpieniu Chrystusa
.


Części składowe

Hades jest ogólnym pojęciem, nadrzędnym zakresowo w stosunku do raju, wielkiej przepaści, otchłani i tartaru. Hades składał się z następujących części

  • παράδεισος paradeisos – raj czyli łono Abrahama
  • χάσμα μέγα chasma mega – wielka przepaść dzieląca raj od otchłani
  • ἄβυσσος abyssos – otchłań
  • φρέαρ τῆς ἀβύσσου frear tes abyssou – studnia otchłani czyli ταρταρόω tartaroo – tartar

Raj – do czasu ukrzyżowania

Samo greckie słowo παράδεισος paradeisos poucza nas o miejscu odpocznienia (tak określano np. parki). W raju przebywały dusze wszystkich zmarłych świętych od Adama do czasu wniebowstąpienia Chrystusa. Zażywały one pokoju i oczekiwały na fizyczne wykonanie Bożej obietnicy odkupienia. Jeśli o umiejscowienie chodzi to raj znajdował się daleko oraz wyżej od miejsca, gdzie umarli cierpią męki.

Łuk. 16:23-25 podniósł oczy i ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie. A teraz on  (Łazarz) doznaje pociechy, 

Przed wniebowstąpieniem Chrystus powiedział dwa znamienite zdania. Najpierw obiecał jednemu z łotrów, którzy zostali z nim ukrzyżowani, że jeszcze tego samego dnia znajdzie się on w raju razem z Jezusem. Jednak już po zmartwychwstaniu lecz jeszcze przed wniebowstąpieniem stwierdził, iż jeszcze nie był u swojego Ojca w niebie. Konkluzja jest taka, że Jezus po śmierci krzyżowej znalazł się w raju, czyli górnej części krainy umarłych.

Łuk. 23:43 A Jezus mu odpowiedział: Zaprawdę powiadam ci: Dziś będziesz ze mną w raju (Παραδείσῳ paradeiso)
.
Jan 20:17 Jezus do niej powiedział: Nie dotykaj mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mego Ojca.

Skoro Chrystus w dniu śmierci znalazł się w raju ale nie wstąpił do Ojca, jedyna konkluzja jaka się nasuwa jest taka, że Chrystus poszedł na łono Abrahama, czyli do górnej części krainy umarłych przeznaczonej dla osób odkupionych przez Boga
.

Wielka przepaść

Między górną a dolną częśćią hadesu znajduje się ogromna przepaść uniemożliwiająca poruszanie się między obiema częściami hadesu, choć komunikacja między mieszkańcami była możliwa.

Łuk. 16:26 I oprócz tego wszystkiego między nami a wami jest utwierdzona wielka przepaść (χάσμα μέγα chasma mega), aby ci, którzy chcą stąd przejść do was, nie mogli, ani stamtąd przejść do nas.

χάσμα chasma (od słowa χαίνω chaino – ziewać), otwarte otwarcie, przepaść, zatoka: odpowiednik wielkiej przerwy. Tego typu użycie greckiego słowa znajdziemy u Eurypidesa, Platona, Plutarcha, Luciana, Aeliana, i innych atuorów
.

Otchłań – miejsce kaźni

Łuk. 16:23-25 23 A będąc w piekle (ᾅδῃ hade) i cierpiąc męki, podniósł oczy i ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie. 24 Wtedy zawołał: Ojcze Abrahamie, zmiłuj się nade mną i poślij Łazarza, aby umoczył koniec swego palca w wodzie i ochłodził mi język, bo cierpię męki w tym płomieniu. 25 I powiedział Abraham: Synu, wspomnij, że za życia odebrałeś swoje dobro, podobnie jak Łazarz zło. A teraz on doznaje pociechy, a ty cierpisz męki.

Tutaj przebywają dusze zmarłych ludzi, którzy nie zostali odkupieni przez Chrystusa. To wszyscy niewybrani do zbawienia. Jest to miejsce

  • pełnej świadomości stanu potępienia, zmiłuj się nade mną
  • pamięci życia, wspomnij, że za życia odebrałeś swoje dobro
  • zmysłowego odczuwania, cierpiąc męki
  • możliwości ograniczonych aktywności fizycznych, Wtedy zawołał… podniósł oczy, poślij… aby ochłodził mi język…
  • cierpienia wywołanego przez płomień, który ze względu na brak fizycznego ciała (które potępieni uzyskają dopiero podczas wrzucenia do jeziora ognistego) raczej powinien być rozumiany jako płomień Bożego karcenia niż rzeczywisty ogień, cierpię męki w tym płomieniu

5 Mojż. 32:22 Zapłonął bowiem ogień mojego gniewu i spłonie aż do głębin piekła
.
Hebr. 12:9 Nasz Bóg bowiem jest ogniem trawiącym.

Studnia otchłani

2 Piotra 2:4 Jeśli bowiem Bóg nie oszczędził aniołów, którzy zgrzeszyli, ale strąciwszy ich do piekła (ταρταρώσας tartarosas), wydał więzom ciemności, aby byli zachowani na sąd;

Słowo ταρταρόω tartaroo – to najgłębsza otchłań hadesu czyli krainy umarłych, szczególne miejsce gdzie przetrzymywane są demony, które złamały Boży zakaz zbliżania się do kobiet ludzkich. Panuje tam ciemność. Wyraźne widoczne jest połączenie ze wzrotem studnia otchłani (gr. φρέαρ τῆς ἀβύσσου phrear tes abyssou), por. Obj. 9:11; 11:7; 17:8; 20:1; 20:3.

  • Demony obawiają się być wrzucone tam przez Boga aby być dręczonymi przed czasem, por. Łuk. 8:30-31, Mat. 8:29
  • Stąd, uwolniona krótki czas, wyjdzie na świat demoniczna horda aby dręczyć ludzi w czasie wielkiego ucisku, Obj. 9:1-5
  • Tam zostaną wrzucone wszystkie demony w czasie milenijnego królestwa, Obj. 20:1-3

Ponieważ tartaroo tzw. hapax legomenon – słowo użyte tylko jeden raz w Świętym Tekście, należy odszukać jak rozumieli je starożytni, odnosząc to do jęzkowego użycia w kontekście  historyczno-kulturowym tamtych czasów.

John MacArthur

Interesującą wzmiankę znajdziemy u Johna MacArthura, który definiuje tartar jako miejsce przebywania wyłącznie demonów.

„Piotr zapożycza słowo z mitologii greckiej, które brzmi tartarus i oznacza piekło. Grecy wierzyli, że tartarus było miejscem położonym niżej niż Hades i zarezerwowane było dla największych grzeszników spośród ludzi, bogów oraz demonów. Żydzi używali tego terminu w celu opisania miejsca, gdzie zsyłani byli upadli aniołowie. Opisywało ono najgłębsze czeluści piekieł, najgłębszą z otchłani oraz najgorsze miejsce tortur i wiecznego cierpienia.” John MacArthur, Komentarz do Nowego Testamentu

Meyer’s Commentary

W podobny sposób o tartarze wyraża się komentarz Meyera

Wyrażenie ταρταρος tartaros nie występuje nigdzie indziej w Nowym Testamencie ani w Septuagincie (LXX). Nie jest równe słowu αδης hades które jest ogólnym określeniem miejsca zamieszkania umarłych. Autor również nie używa tego jako synonimu γεεννα gehenna ponieważ jest to „miejsce ostatecznej kary, jezioro ogniste” ale jest używane do oznaczenia „miejsca wstępnego aresztu”.

Bengel’s Gnomen

Według Homera, Hezjoda i Platona tartarus jest najniższym miejscem w przyrodzie; najbardziej przerażający z powodu ciemności i zimna.
.
Według Hesychiusa: τάρταρος, ὁ ὑπὸ τὴν γῆν κατώτατος τόπος, Tartarus, najniższe miejsce pod ziemią.
.
Według Eustathiusa, Iliada, tom vii., Τάρταρος, ὅς φερωνύμως τετάρακται, ἀὴρ ὑπόγαιος καὶ ἀνήλιος, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ψυχρός, κ.τ.λ., Tartarus, który, zgodnie ze swoją nazwą, jest w stanie zamieszania [wywodzący się z Τάρταρος od ταράσσω], jest gęstym zamgleniem pod ziemią bez słońca, i w związku z tym jest tam również zimno.


Władca hadesu

Nie jest nim szatan, choć tak jest przedstawiany przez rozmaite kulty i takim jawi się w nieoświeconych umysłach wyznawców papieża Rzymskich katolików. Jakżesz powszechnie utrwalony został w pseudochrześcijańskiej kulturze obraz piekła pełnego kotłów i gotujących się w nim ludzi, pomiędzy którymi kroczą rogate, czerwone diabły z kopytami i widłami pilnując, aby nikt nie uciekł karze. Pismo Święte takiego heretyckiego obrazu nie potwierdza.

Wiemy, że Chrystus jako wszechmocny Bóg determinuje przyszłe wydarzenia tak, że te z całą pewnością wystąpią. Mając to na uwadze śmiało możemy stwierdzić, że zawsze posiada klucze do krainy umarłych. Jednakże śmierć na krzyżu musiała nastąpić po to, aby święci z raju czyli górnej części hadesu mogli zostać przetranseforwani wprost do obecności Bożej a zapowiedziane i pewne zwycięstwo nad szatanem i upadłymi aniołami urzeczywistniło się.

Obj. 1:18 I jestem żywy, a byłem umarły. A oto żyję na wieki wieków i mam klucze piekła i śmierci.

Bóg jest suwerennym władcą hadesu. To On zawsze decydował, kto się w nim znajdzie oraz w której części. Widać to np. w czasie gdy demony błagały Chrystusa aby ten nie wysyłał ich do otchłani, rozumianej oczywiście jako tartar. Gdyby to szatan był władcą hadesu, sytuacja taka nie miałaby miejsca.

Łuk. 8:31-32 30 I zapytał go Jezus: Jak ci na imię? A on odpowiedział: Legion. Wiele bowiem demonów weszło w niego. 31 Wtedy prosiły go, aby nie kazał im odejść stamtąd w otchłań.


Wyprowadzenie świętych

Gdy Chrystus zwyciężył na krzyżu nie poszedł do piekła rozumianego jako otchłań – miejsce kaźni. W rzeczywistośći tego typu nauka stanowi poważną herezję, ponieważ gdyby Chrystus znalazł się tam, musiałby cierpieć za grzechy, których nie popełnił. Wszystkie grzechy jakie zostały przypisane Chrystusowi zostały osądzone przez Boga na krzyżu tak więc Chrystus cierpiałby niewinnie co uczyniłoby z Boga istotę niesprawiedliwą (w to właśnie wierzy zdecydowana większość zielonoświątkowców i ludzi skupionych wokół kultu „King James Only„.

W rzeczywistości Mesjasz znalazł się czasowo w raju, górnej części hadesu. Następnie na podstawie dokonanego dzieła odkupienia, jakie miało na krzyżu, wyprowadził ze sobą wszystkich tych, którzy oczekiwali spełnienia tego dzieła i powiódł ich za sobą wprost do Ojca.

Dzieje 2:31 Przepowiadał to, i mówił o zmartwychwstaniu Chrystusa, że jego dusza nie pozostanie w piekle (ᾅδην hade), a jego ciało nie dozna zniszczenia.
.
Efez. 4:8-10 8 Dlatego Pismo mówi: Wstąpiwszy na wysokość, poprowadził pojmanych jeńców i dał ludziom dary. 9 Lecz to, że wstąpił, cóż oznacza, jeśli nie to, że najpierw zstąpił do niższych regionów ziemi? 10 Ten, który zstąpił, jest i tym, który wstąpił wysoko ponad wszystkie niebiosa, aby napełnić wszystko.

Od czasu wyprowadzenia górna część hadesu pozostaje pusta, ponieważ wszyscy wierzący po śmierci trafiają bezpośrednio do Boga. Argument Pawła jest jednoznaczny: w momencie śmierci (zniszczenie namiotu) wierzący mają życie wieczne w niebiosach (budowla od Boga wieczna w niebiosach).

2 Kor. 5:1 Wiemy bowiem, że jeśli zostanie zniszczony ten namiot naszego ziemskiego mieszkania, to mamy budowlę od Boga, dom nie ręką uczyniony, wieczny w niebiosach.
.
1 Tes. 4:17 Potem my, którzy pozostaniemy żywi, razem z nimi będziemy porwani w obłoki, w powietrze, na spotkanie Pana, i tak zawsze będziemy z Panem.


Ogłoszenie zwycięstwa demonom

Mieszkańcy tartaru

Część demonów, zwana także synami Bożymi przetrzymywana jest w studni otchłani, czyli najniższej części hadesu zwanej także tartarem. Znalazły się tam one ponieważ do czasów Noego były one nieposłuszne Bożemu zakazowi zbliżania się do córek ludzkich płodząc z nimi olbrzymów.

Judy 1:6-7 6 Także aniołów, którzy nie zachowali swego pierwotnego stanu, lecz opuścili własne mieszkanie, zatrzymał w wiecznych pętach w ciemnościach na sąd wielkiego dnia. 7 Tak samo Sodoma i Gomora oraz okoliczne miasta, które w podobny sposób jak i one oddały się nierządowi i podążały za cudzym ciałem, służą za przykład, ponosząc karę wiecznego ognia.

  • Anioły są zbuntowane, mowa zatem o demonach
  • Sodoma i Gomora uprawiały nierząd, podobnie jak zbuntowane anioły
  • Mowa o fizycznym akcie płciowym
  • Wiemy również, że anioły potrafią przyjmować cielesną postać zachowującą cechy płci męskiej, np. w Sodomie doszło niemal do perwersyjnego gwałtu
    .
    1 Mojż. 19:1,4-5 1 I dwaj aniołowie przyszli wieczorem do Sodomy, a Lot siedział w bramie Sodomy… 4 mężczyźni z Sodomy, młodzi i starzy, mieszkańcy ze wszystkich stron, otoczyli dom. 5 I wołali do Lota, i zapytali go: Gdzie są ci mężczyźni, którzy przyszli do ciebie w nocy? Wyprowadź ich do nas, abyśmy z nimi obcowali
    .
  • W jakiś sposób anioły były w stanie kopulować z potomstwem Adama i Ewy; zważywszy na możliwość przybierania fizycznej i męskiej zarazem formy przez anioły wnioskujemy, iż demony należące do tego samego co one rodzaju (gr. γένος genos , por. Mat. 17:21, Marek 9:29), posiadają identyczną zdolność.

Zostaje to potwierdzone u Mojżesza.

1 Mojż. 6:1-4 1 Gdy ludzie zaczęli się mnożyć na ziemi i rodziły im się córki; 2 Synowie Boży, widząc, że córki ludzkie były piękne, brali sobie za żony wszystkie, które sobie upodobali. 3 I powiedział PAN: Mój duch nie będzie na zawsze się spierał z człowiekiem, bo jest on ciałem. Będzie więc jego dni sto dwadzieścia lat. 4 A w tych dniach byli na ziemi olbrzymi; nawet i potem, gdy synowie Boży zbliżali się do córek ludzkich, a one rodziły im synów. To są mocarze, którzy od dawna byli sławnymi mężczyznami.

  • Ludzie, którym rodziły się córki są wyróżnieni jako kategoria
  • Synowie Boży należą do osobnej kategorii, innego rodzaju niż ludzie, którym rodziły się córki
  • Zwrot synowie Boży określa upadłe anioły, np. szatan jest tak nazwany
    .
    Hiob 2:1 I znowu pewnego dnia, gdy synowie Boży przybyli, aby stanąć przed Jahwe, wśród nich przyszedł też szatan, aby stanąć przed Jahwe
    .
  • Dochodziło do aktów przemocy seksualnej, wyrażenie brać sobie za żonę jest eufemizmem opisującym akt płciowy, w tym przypadku wymuszony (które sobie upodobali)
  • Z tego typu związków rodziły się hybrydy ludzi i demonów, zawsze o płci męskiej, one rodziły im synów
    .
Proklamacja

Tymże uwięzionym w tartarze diabłom Chrystus ogłosił całkowite nad nimi zycięstwo. Czemu tylko im? Otóż pozostałe demony informację tą nabędą naocznie w momencie zmartwychwstania Chrystusa.

1 Piotra 3:18-19 18 Gdyż i Chrystus raz za grzechy cierpiał, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby nas przyprowadzić do Boga; uśmiercony w ciele, lecz ożywiony Duchem;19 W którym poszedł i głosił (ἐκήρυξεν ekeryksen) też duchom będącym w więzieniu;

Greckie słowo κηρύσσω kerusso oznacza proklamować, ogłosić, publicznie i z przekonaniem. Z drugiej strony mamy do czynienia z ewangelią, gr. εὐαγγέλιον euaggelion – od słów εὖ eu dobry, ἀγγέλλω angello – ogłosić, proklamować, zdać relację. εὐαγγέλιον może oznaczać

  • W szerszym znaczeniu jakąś dobrą wiadomość ogłoszoną jako deklaracja
  • W węższym znaczeniu zwycięstwo militarne
  • Słowo to było używane w celu ogłoszenia wstąpienia imperatora na tron
  • W szczególnym znaczeniu: śmierć krzyżowa i zmartwychwstanie Chrystusa jako odkupienie wybranych do zbawienia

Wniosek: Tam gdzie jest zwycięstwo, musi być też porażka, gdzie jest zwycięzca, musi też być pokonany. Treść ewangelii dla wybranych ludzi Bożych jest wonią życia ku życiu, na tomiast tak dla pozostawionych samym sobie grzesznikom, jak i upadłym aniołom jest wonią śmierci ku śmierci. Ewangelia niesie za sobą podwójny przekaz: zwycięstwa i porażki, jednak jest ona dobrą nowiną wyłącznie dla wybranych.

2 Kor. 2:15-16 15 Jesteśmy bowiem dla Boga przyjemną wonią Chrystusa wśród tych, którzy są zbawieni, i wśród tych, którzy giną. 16 Dla jednych wonią śmierci ku śmierci, a dla drugich wonią życia ku życiu. Lecz do tego któż jest zdatny?

Mamy również całkowitą pewność, że Chrystus nie poniósł kary, nie przyjął na siebie Bożego gniewu za grzechy upadłych aniołów lecz wyłącznie za wybranych należących do potomstwa Adama. Tym samym przez swoją śmierć (śmierć ludzkiej natury, nie Boskiej) wszechmocny i wieczny Boży Syn przypieczętował zniszczenie diabła, tj. wieczne jego zatracenie w jeziorze ognistym.

Hebr. 2:14-17 14 Ponieważ zaś dzieci są uczestnikami ciała i krwi, i on także stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć zniszczyć tego, który miał władzę nad śmiercią, to jest diabła; 15 I aby wyzwolić tych, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie podlegali niewoli. 16 Bo zaiste nie przyjął natury aniołów, ale potomstwa Abrahama. 17 Dlatego musiał we wszystkim upodobnić się do braci, aby stał się miłosiernym i wiernym najwyższym kapłanem wobec Boga dla przebłagania za grzechy ludu.

  • Boży Syn przyjął na siebie drugą natuę ludzką a nie anielską
  • Chrystus jest Arcykapłanem (pośrednikiem) między Bogiem a ludźmi, nie demonami
  • Śmierć Chrystusa wyzwoliła wybranych Bożych
  • Zniszczenie diabła i jego sług jest ewidentne
Treść proklamacji

Nie mamy żadnej wątpliwości co do tego co zostało ogłoszone upadłym aniołom, zarówno najpierw tym w tartarze (studni otchłani) jak i zaraz potem przebywającym jeszcze na wolności.

1 Piotra 3:22 Który, poszedłszy do nieba, jest po prawicy Boga, a zostali mu poddani aniołowie, zwierzchności i moce.
.
Kol. 2:15 I rozbroiwszy zwierzchności i władze, jawnie wystawił je na pokaz, gdy przez niego odniósł triumf nad nimi.

  • Całkowite zwycięstwo
  • Rozbrojenie
  • Obnażenie
  • Panowanie

Oto ewangelia Chrystusa względem upadłych aniołów. Chrystus nie dał demonom drugiej szansy. To nigdy nie było Jego intencją.
.


Przeznaczenie hadesu

Wiemy, że obecnie w hadesie nie znajduje się żaden człowiek usprawiedliwiony przez Chrystusa. Wiemy również, że na samym końcu istnienia milenijnego królestwa demony zostaną wypuszczone z otchłani aby zwieść wszystkie narody, niezliczoną rzeszę do walki z Barankiem i Jego sługami

Obj. 20:7-8 7 A gdy się skończy tysiąc lat, szatan zostanie wypuszczony ze swego więzienia. 8 I wyjdzie, aby zwieść narody z czterech krańców ziemi, Goga i Magoga, by zgromadzić je do bitwy. A ich liczba jest jak piasek morski.

Obóz Boży zostanie otoczony z każdej strony przez opętanych demonicznie szaleńców, którzy odważą się podnieść rękę na Boga mieszkającego w ciele na ziemi. I rzeczywiście jeśli dobrze się zastanowić to tylko opętany człowiek móglby dojść do takiego poziomu obłędu, gdyż nawet istota z najmniejszą dozą instynktu samozachowawczego nie byłaby w stanie podjąć takiej decyzji.

Obj. 20:9-10 9 I wyszli na szerokość ziemi, otoczyli obóz świętych i miasto umiłowane. Zstąpił jednak ogień od Boga z nieba i pochłonął ich. 10 A diabeł, który ich zwodził, został wrzucony do jeziora ognia i siarki, gdzie jest bestia i fałszywy prorok. I będą męczeni we dnie i w nocy na wieki wieków.

W ostateczności hades, który będzie okupowany przez grzesznych ludzi, zostanie wrzucony do jeziora ognistego, aby tam wszystkie upadłe anioły oraz grzesznicy przez wieczność cierpieli męki.

Obj. 20:14 A śmierć i piekło (ᾅδης hades) zostały wrzucone do jeziora ognia. To jest druga śmierć.


Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email