Kalwinizm w Polsce, cz. 5

Kalwinista Mikołaj Rej

Postacią skrajnie odmienną od Orzechowskiego, aczkolwiek również wykazującą resentyment, był Mikołaj Rej – jeden z przywódców wyznania helweckiego (kalwinizmu), ojciec literatury polskiej. Współwyznawcy uwielbiali go za zdrowy rozsądek, humor, gościnność i szlachecką szczodrość, chwalili jego duży talent, podczas gdy przeciwnicy nie szczędzili mu obelg:

  • szatan nieokrzesany
  • dragon
  • Saranapal (leń) z Nagłowic

– oto niektóre wyzwiska, jakimi go darzono. Były również inne, bardziej kwieciste:

„doktor apostackiego kościoła, co w żarciech, karciech y w rymowaniu życie strawił, a nie teologiey się uczył”

W rzeczywistości życie prywatne Reja nie różniło się zbytnio od powszechego trybu życia szlachty, w swoich dziełach natomiast był żarliwym moralistą, któremu leżała na sercu sprawa czystości doktryny chrześcijańskiej oraz braterstwa. Świadczy o tym choćby Rozmowa między panem, wójtem a plebanem – utwór, który śmiało sięga do źródeł społecznych zadrażnień, te zaś w ówczesnej Polsce nie były jeszcze tak ostre, jak w sąsiednich Niemczech.

(więcej…)

Kalwinizm w Polsce, cz. 4

Król kontra papiści

Gdy na posłuchu u króla Zygmunta Augusta nuncjusz papieski nalegał, by uwięzić przywódców reformacji, monarcha odparł, że prawa krajowe zabraniają gwałtów i prześladowań. Odpowiedź bardzo charakterystyczna. Stawia ona Polskę na czele Europy jako państwo o najwyższej w owej epoce kutlurze prawniczej.

(więcej…)

Kalwinizm w Polsce, cz. 3

Patriotyzm protestantów polskich

W XVI wieku nastroje reformacyjne podsyca walka polityczna pomiędzy szlachtą a duchowieństwem o władzę i przywileje. Szlachta podejmuje w tym czasie starania o zniesienie prawa, które w pewnych wypadkach przyznaje duchowieństwu władzę sądowniczą nad przedstawicielami stanu rycerskiego. Jednocześnie pragnie ona uwolnić się od opłat, tak zwanej „dziesięciny”, na rzecz duchowieństwa i odwrotnie, zmusić duchownych do płacenia podatków na skarb państwa.

(więcej…)

Kalwinizm w Polsce, cz. 2

Prusy Książęce a polski protestantyzm

Ważne znaczenie dla sprawy reformacji w Polsce miała sekularyzacja Zakonu Krzyżackiego oraz powstanie Prus Książęcych. PIerwszy książę Prus, Albrecht Hohenzollern, roztoczył szczególną opiekę nad polskimi reformatorami, uniwersytet w Królewcu, stolicy księstwa, stał się potężną i zasłużoną dla polskiej reformacji instytucją zważywszy iż w roku 1525 Prusy Książęce liczyło około 180 tysięcy mieszkańców, z czego Polacy – nazywani tam Mazurami, a przybyli z Mazowsza oraz z Ziemi Chełmińskiej – w czasach Albrechta (1525 – 1568) stanowili około 100 tysięcy mieszkańców.

Przyjęcie luteranizmu przez księcia zakładało głoszenie nowej wiary w języku ojczystym, więc po niemiecku, litewsku, prusku, holendersku, czesku i wreszcie po polsku – lud wiejski obowiązany był pod karą chłosty odmawiać Ojcze Nasz i Wierzę w Boga w tymże ojczystym języku. Pozyskanie tej ludności dla potrzeb nowej religii, a także dla nowo powstałego państwa wymagało wykształcenia pastorów i nauczycieli posługujących się językiem polskim, a także wydrukowania w tym języku podstawowej literatury religijnej, głównie katechizmów, Biblii i śpiewników.

(więcej…)

Kalwinizm w Polsce, cz.1

Hołd Pruski

W roku 1525 kończy się ostatnia wojna z Krzyżakami. Wielki mistrz, książę Albrecht Hohenzollern zrzuca płaszcz zakonny i ożeniwszy się przyjmuje luteranizm. Król Polski, Zygmunt Stary, odbiera od niego hołd i potwierdza oficjalnie tym aktem wyznanie swego lennika, co jest pierwszym w dziejach dyplomacji przykładem urzędowego uznania protestantyzmu.

(więcej…)

Od kiedy istnieje Rzymski katolicyzm? – cz. 1 urząd papieża

Błędna koncepcja

Istnieje pogląd, jakoby zaraz po śmierci Apostołów Kościół Chrystusa Pana stoczył się w otchłań herezji aby ostatecznie, w krótkim czasie ukonstytuował się twór zwany Rzymskim katolicyzmem. Okazuje się jednka, że proces upadku nominalnego chrześcijaństwa nie był natychmiastowy i trwał całe wieki a prawdziwi chrześcijanie, choć w mniejszości, zawsze istnieli obok odszczepieńców. Sobór Nicejski, któremu patronował cesarz Konstantyn Wielki nie dał początku Rzymskiemu Katolicyzmowi.

(więcej…)

Waldensi, protestanci XII wieku

„Że Bóg zbawia od zepsucia i potępienia tych, których wybrał od założenia świata, nie ze względu na ich usposobienie, wiarę czy świętość jaką w nich przewidział, ale ze względu na samą łaskę w Chrystusie Jezusie, Jego Synu., przechodząc mimo całej reszty według nieprzezwyciężonego powodu Jego własnej wolnej woli i sprawiedliwości.” – Artykuły wiary Waldensów XII wiek

Czas powstania i cele grupy

Waldensi to ugrupowanie chrześcijańskie, zainicjowane przez Piotra Waldo, zawiązane w południowej Francji około 1 170 jako tzw. „ubodzy z Lyonu”, występujące przeciw władzy i bogactwu Kościoła i działające we

  • Francji,
  • Włoszech,
  • Niemczech,
  • Czechach
  • i Polsce (Śląsk),

Potępieni przez papiestwo, ekskomunikowani i prześladowani przez inkwizycję.

(więcej…)

Purytańskie przywiązanie do Sola Scriptura

Wstęp

Muszę powiedzieć, że gdybym mógł wybrać sobie tylko jedno nabożeństwo uwielbienia zanim odszedłbym do nieba, to właśnie w takim uczestniczyłem. Nie zmieniłbym nic. I dziękuję Panu za piękno muzyki, którą słyszeliśmy, a którą grała orkiestra, za piękno głosów Johna Martina, Philipa Webba, Kory’ego Welcha. Za wszystkie wasze głosy i mój głos, które wznoszą się w śpiewie tych wybranych hymnów dla Pana, w których Clayton nas poprowadził. Za Pismo, którego fragment przeczytał nam dr MacArthur i za jego przeszywającą serce pastorską modlitwę…

(więcej…)

Reformacja przeciw antytrynitarnym herezjom

Herezja Serweta

Historia Rzymsko-katolickiego teologa, Michała Serweta jest tragiczna z dwóch powodów. Po pierwsze człowiek ten wyznając heretyckie doktryny nie tylko sam poszedł na zatracenie ale i pociągnął za sobą wielu wyznawców. Z drugiej strony będąc prześladowanym przez agentów Watykanu starał się znaleźć schronienie u Reformatorów. Niestety jego próby przeniesienia na kanwę reformacji sprzecznych z Pismem nauk doprowadziły do spalenia na stosie przez władze Genewy, wtedy będące pod wpływem antykalwińskich libertynów.

(więcej…)

Reformacja przeciw idolatrii

εἰδωλολατρεία eidoloatriaoddawanie czci obrazowi, od słów:
εἴδωλον eidolon – w greckich pismach od Homera: obraz, podobieństwo, cokolwiek reprezentujące formę obiektu, rzeczywistego lub urojonego;
λατρεία latreiasłużba należna Bogu

Czas retrospekcji

Szanowny czytelniku, czy pamiętasz jeszcze czasy odseparowania ewangelików od katolików? Jakieś 25 lat temu było nie do pomyślenia aby jedni i drudzy odprawiali wspólne msze i nabożeństwa, nikomu nawet nie śniło się o spożywaniu eucharystii a wzajemne uznawanie chrztów wodnych trąciło o absurd. Przyczyną tego była głoszona przez katolików inna ewangelia, oparta o łaskę oraz uczynki jako źródło zbawienia.

Dzisiaj, niestety, możemy obserwować analogię do czasów pierwszego chrześcijaństwa. Pierwsze 400 lat istnienia kościoła to okres rozkwitu prawdy, zwalczania herezji, życia w wierze, męczeńskiej śmierci. W marcu 313 r. Cesarz Konstantyn wydał słynny edykt mediolański, który dał każdej osobie prawo do praktykowania dowolnej religii według własnego wyboru. Wraz z edyktem Konstantyn formalnie uznał chrześcijaństwo i położył kres prześladowaniom. I od tej pory rozpoczął się dramatyczny upadek teologiczny chrześcijaństwa. Już pod koniec V wieku w Kościele widzimy współistnienie ortodoksji i herezji. To był ciągle jeden Kościół, jedna instytucja, jednak obok prawowiernych biskupów byli i heretycy, którzy ostatecznie wspierani politycznie przez Cesarzy wygrali wojnę o prawdę. To oni popierali cielesnych i grzesznych władców, przez co mogli liczyć na przywilieje. Z drugiej strony nauczyciele poddający biblijnej krytyce władzę byli konsekwentnie spychani na margines.

(więcej…)

Acta martyrum: montanizm czyli wczesnochrześcijańska gangrena zielonoświątkowa

Ekstazy garbatych nosów

Montanizm uznawany jest przez samych zielonoświątkowców jako prekursor ich ruchu. Nikogo nie skrzywdzimy nazywając ruch zielonoświątkowy neomontanizmem. Jeden z wybitnych pisarzy charyzmatycznych, Larry Christenson, uważa, że ruch montanistyczny jest częścią tradycji zielonoświątkowej.

Doskonałym świadectwem egzaltacji wyznawców wiary, w Lyonie czy w Kartaginie, są acta martyrum.

W roku 172 we Frygii – ziemi w najwyższym stopniu mistycznej – Montanus wpada w ekstazę. Cały kraj był tym poruszony, a biskupi nie wiedzieli, co robić. „Święci frygijscy” modlili się z afektacją, trzymając palec wskazujący na nosie, przez co zasłużyli sobie na przydomek „garbatych nosów„. Miejscowości Pepuza i Tymion, będące kolebkami sekty, uważano za święte miasta; ludność udawała się tam w pielgrzymkach bacznie śledząc lazurowe niebo, by zobaczyć, czy Nowa Jerozolima nie zstępuje z obłoków. W oczekiwaniu na to wydarzenie ci sami prozelici obsypywali proroków i prorokinie złotem, srebrem i obdarowywali kosztownymi szatami.

(więcej…)

Ewangeliczna gorliwość Georga Whitefielda

Życiorys

George Whitefield, znany również jako George Whitfield (ur. 27 grudnia (16 według kal. jul.) 1714 w Gloucester, Anglia, zm. 30 września 1770 w Newburyport, Massachusetts). Whitefield otrzymał szerokie uznanie podczas swojej posługi; głosił co najmniej 18 000 razy do około 10 milionów słuchaczy w Wielkiej Brytanii i amerykańskich koloniach. Whitefield przyciągał dużą widownię poprzez potężne połączenie dramatu, religijnej retoryki i imperialnej dumy.

  • 1714 Urodzony w Gloucester, Anglia
  • 1731 Uczęszcza na Uniwersytet Oxfordzki
  • 1735 Nawrócony do Chrystusa w wieku 21 lat
  • 1736 Rozpoczyna nauczanie
  • 1738 Pierwsza podróż do Ameryki
  • 1738 Powrót do Angli, rozpoczyna nauczanie na wolnym powietrzu
  • 1739-1761 druga podróż do Ameryki
  • 1770 Śmierć

(więcej…)

Jeśli kalwinizm jest prawdą, po co ewangelizować?

Historia Kalwinizmu

Gdy patrzymy na historię Stanów Zjednoczonych, widzimy że największe przebudzenia, te najbardziej imponujące w historii tego kraju zostały wywołane przez suwerenność Boga, z udziałem ludzi którzy byli oddani doktrynom łaski. Pierwsze wielkie przebudzenie w 1730-1740 z udziałem Jonathana Edwards’a i George Whitefield’a. Były one niezwykłym wylaniem łaski Bożej, jak również wylaniem Bożego przebudzenia przez ludzi którzy głosili doktryny łaski.

Standardową krytyką kalwinizmu jest to, że podważa on słuszność ewangelizacji, że jeśli Bóg już dokonał wyboru, to nie ma żadnego powodu żeby ewangelizować. Ale faktem jest, że największymi ewangelistami w historii Kościoła, przez większą jego część, byli kalwiniści.

(więcej…)

Moc chrześcijanina

Dwa poważne zagrożenia dotykają fundamentu Kościoła, którym jest nauka wynikająca ze spisanego Słowa Bożego. Pozornie odmienne, jednak w rzeczywistości po bliższym zbadaniu, opierające się na podobnym założeniu. Pierwszym jest niewystarczalność Pisma, drugim niewiarygodność Pisma. I choć grupy trzymające się tych dwóch teorii atakują Słowo Boże z nieco innej perspektywy, to jednak końcowym celem w obu przypadkach jest odseparowanie człowieka od jedynego obiektywnego źródła prawdy teologicznej.

(więcej…)

Ilu będzie zbawionych, cz. 6 – Nowe Przymierze: czas Reformacji

Czas Reformacji – do tej pory 500 lat

Prosto z Reformacji XVI wieku wybrzmiał odgłos trąby, który zdobył serce Bożych ludzi. Ten odgłos trąby był wezwaniem do działania, znanym nam jako

  1. Sola Scriptura – co po łacinie oznacza “jedynie Pismo”. Służyło ono jako fundament dla czterech innych sola:
  2. Sola Gratia – zbawienie jest tylko z łaski
  3. Sola Fide – zbawienie jest tylko przez wiarę
  4. Solus Christus – zbawienie jest tylko przez Chrystusa
  5. Soli Deo Gloria – tylko Bogu chwała

Pięć z nich łączą się tak naprawdę w jedno prawdziwe stwierdzenie, w jedną deklarację prawdy na temat zbawiającej ewangelii Jezusa Chrystusa.

(więcej…)

Milicjades i Euzebiusz a montanizm

Istnieje przekonanie, że świadectwo Euzebiusza i Milicjadesa potwierdzają istnienie w kościele cudów i znaków jeszcze w IV wieku. Euzebiusz w swojej Historii Kościelnej cytuje Ireneusza, Tertuliana i Milicjadesa jako dowód kontynuacji takich darów Ducha Świętego jak mówienie wieloma zagranicznymi językami bez ich uczenia się i  nieomylne przepowiadanie przyszłości czyli prorokowanie.

W niniejszej pracy dokonana zostanie analiza wypowiedzi Milicjadesa w kontekście hisotorycznym oraz w kontekście nauki Pisma Świętego ze szczególnym uwzględnieniem chronologii wydarzeń Dziejów Apostolskich, na których opiera swoją apologetykę przeciw Montanizmowi. Zostanie również wskazany błąd eisegezy Euzebiusza, sktutkujący nieprawidłowymi założeniami doktrynalnymi a w konsekwencji błędnymi wnioskami.

(więcej…)

Sześć rzeczy, których nie wiedziałeś o Janie Kalwinie

Jan Kalwin

Po usłyszeniu tego nazwiska, co jest pierwszą rzeczą, która przychodzi ci na myśl? Jeśli jesteś jak większość chrześcijan, myślisz o dwóch rzeczach:  solidna jak skała wiara w przeznaczenie, no i osoba, która zabijała ludzi na stosie.

Pierwsza myśl jest prawdziwa; druga nie.

Jestem zobowiązany do dzielenia się słowami Kalwina ze światem codziennie. W rezultacie, musiałem pilnie studiować jego prace i nauczyłem się mnóstwo o jego życiu, czego nie wiedziałem wcześniej. Domyślam się, że możesz też nie wiedzieć wielu z tych rzeczy.

(więcej…)

Herezje i kulty a pozabiblijne objawienie

Ostateczność Pisma

Kościół zawsze był najsilniejszy, kiedy zajmował stanowisko w sprawie Bożego Słowa. Zawsze uprzywilejowana pozycja kościoła na każdym etapie historii kościoła wynikała z twardego stanowiska Sola Scriptura. A jeśli kościół chociaż minimalnie schodzi ze stanowiska Sola Scriptura, to stawia swoją stopę na śliskim zboczu, a kwestią czasu jest kiedy stoczy się w kierunku liberalizmuekumenii, aż dojdzie do agnostycyzmu, a ostatecznie do ateizmu.

Uprzywilejowaną pozycją jest Sola Scriptura.. Nie ma nowego objawienia, które by otrzymał człowiek po tym jak został zamknięty kanon Pisma.

(więcej…)

Czy Luter zachęcał do nierządu?

 

Pod gradobiciem

Niejednokrotnie w historii kościoła Boży mężowie atakowani byli przez przeciwników. W zasadzie każdy, kto pragnie żyć pobożnie, będzie znosił prześladowania. Tak jak Apostoł Paweł był oskarżany przez żydowskich legalistów o herezje, chciwość, prostactwo, antynomianizm i odszczepieństwo  (1 Kor. 11), tak też każdy głoszący prawdziwą ewangelię i tym samym sprzeciwiający się systemowi tego świata będzie przez ten świat podobnie znieważany.

Nie inaczej stało się w przypadku Marcina Lutra. On odważył się podważyć legalistyczny system Rzymskiego katolicyzmu. On powiedział, że zbawienie jest z łaski, nie z uczynków. On powiedział, że za grzechy nie można zapłacić pieniędzmi. On stanął kością w gardle papieży. Jego czysta wiara oświecana przez Ducha Świętego opierała się wyłącznie na Biblii.

Pierwszy atak dotknął jego teologii. I został odparty. Echa tej walki brzmią do dziś, o czym można przeczytać w artykule Czy Luter napisał, że „Bóg nie może być Bogiem, on musi stać się najpierw diabłem”?

Drugi atak dotyczył jego historycznej wiarygodności. Ten też został odparty, o czym czytamy w artykule Czy Luter przybił tezy do drzwi kościołów w Wittenberdze?

Trzeci atak przyszedł z innej strony. Skoro nie można było podważyć jego nauki, zastosowano stary jak świat manewr. Atak ad personam.

I tak budowany jest obraz Marcina Lutra jako historycznie wątpliwego czciciela diabła, a za moment okaże się że i nierządnika.

(więcej…)

Czy pragmatyzm jest poważnym zagrożeniem?

.

Pragmatyzm – system filozoficzny, którego podstawowym elementem jest pragmatyczna teoria prawdy, uzależniająca prawdziwość tez od praktycznych skutków, przyjmująca praktyczność za kryterium prawdy. Pragmatyzm przyjmuje wynikające z przyjmowania tez skutki i ich użyteczność za kryterium prawdy.

Jestem przekonany, iż pragmatyzm stwarza dokładnie to samo subtelne zagrożenie dla kościoła w naszym wieku, które reprezentował modernizm prawie wiek temu. Modernizm był ruchem który obejmował większy krytycyzm i liberalną teologię jednocześnie zaprzeczając prawie wszystkim nadprzyrodzonym aspektom Chrześcijaństwa. Lecz modernizm nie wypłynął najpierw jako jawny atak na doktrynę ortodoksyjną.
.

(więcej…)